جذابترین نقاشیهایی که تهران را روایت میکنند
سمیرا محبعلی؛ خبرنگار
روزگاری که خبری از دوربین عکاسی و ثبت تصویر نبود جهانگردان با نقاشیهای خود تصویر تهران قدیم را ماندگار کردند. مهرشاد کاظمی، تهرانپژوه، در نشست پژوهشی «تهران به روایت سفرنامهها» نقاشیهای اوژن فلاندن فرانسوی را ارزشمندترین یادگارهای تصویری تهران بیان میکند و میگوید: «اگر میخواهید تهران را با جزئیات ببینید حتماً نقاشیهای این جهانگرد فرانسوی را بنگرید. فلاندن در زمان محمدشاه به تهران آمد. او به همراه معماری به نام پاسکال کوست راهی ایران و تهران شد تا بتواند برای فرهنگستان هنرهای فرانسه تصویرهایی از آثار باستانی ایران جمعآوری کند. در آن روزگار نقاشی، تنها ابزار ثبت تصویر بود. فلاندن که خود به معماری اشراف داشت نقاشیهایش را با دقت طراحی و به همه جزئیات توجه میکرد.»
فرهنگستان هنرهای فرانسه برای اعزام لایقترین فرد به ایران یک مسابقه برگزار میکند و فلاندن از میان جمع کثیری از معماران و هنرمندان برگزیده و راهی تهران میشود. کاظمی میگوید: «نقاشیهای اوژن فلاندن تنها یک نقاشی و تصویر نیست. نقاشیهای او روایتی تصویری از چگونگی معماری خانهها، بازار، کاخ و اندرونیهاست. کسبوکارها، رفتارهای اجتماعی، نوع پوشش مردان و زنان آن روزگار را به راحتی میتوان در نقاشیهای فلاندن یافت. نقاشی او از خیابان بابهمایون تهران، میدانشاه، کاخ گلستان، توپ مروارید، چشمهعلی ری و کتیبه معروف آنجا، باروتخانه و دروازه شمیران بسیار دیدنی و قابل تأمل است. او بهطور شگفتانگیزی به جزئیات توجه میکرد. حتی پوشش گیاهی و آداب و رسوم تهرانیها را به تصویر کشید.» البته آثار فلاندن معطوف به تهران نبود. او از بسیاری آثار تاریخی ایران نقاشی کرد و همه آنچه دید و کشید را در مجموعهای به نام «سفر به ایران» در یک کتاب چند جلدی در پاریس به چاپ رساند.
