‌دستمزد کارگران چقدر زیاد شود؟

احمد میرخدایی | روزنامه‌نگار

هزینه معیشت خانوارها بر اثر تورم بالا به‌ویژه بعد از یکسان‌سازی نرخ ارز، به اعداد بالایی رسیده و شکاف میان هزینه معیشت کارگران و دستمزد را به‌شدت افزایش داده است. رشد هزینه‌ها به ‌گونه‌ای است که جهش اعداد و ارقام در مصوبه مزد1405 را ناگزیر کرده است.‌ از سال‌های نخست دهه90 ‌ با تلاش تشکل‌های کارگری، هزینه معیشت یک خانوار کارگری به‌عنوان یکی از معیارهای ماده41 قانون کار به مذاکرات مزدی اضافه شد. این شاخص گرچه نتوانست شکاف میان هزینه معیشت و دستمزد کارگران را پر کند، اما در سال‌های متوالی توانست ناتوانی دستمزدها در جبران هزینه‌های روزمره خانوار را اثبات کند. ‌ اکنون که محاسبات از جهش هزینه معیشت حکایت دارد‌، انتظار برای افزایش قابل‌توجه دستمزدها تقویت شده است.

تزریق آرامبخش به دستمزد
‌اکنون با توجه به افزایش شدید هزینه‌های زندگی، مطالبه واقعی‌سازی‌ مزایای کارگری به‌ویژه حق مسکن پررنگ شده و آنگونه که وزیر کار اخیرا اعلام کرده، بررسی 3یا 4برابری حق مسکن در جلسه آتی شورای‌ عالی کار بررسی می‌شود.‌با توجه به اینکه مزایای کارگری به همه کارگران‌پرداخت می‌شود و مجموع رقم آنها کمتر از 30درصد حداقل مزد است، افزایش چند برابری‌در بهترین حالت یک آرامبخش برای کارگران است.

شکاف مزد و معیشت پر می‌شود؟
فرامرز توفیقی، رئیس پیشین کمیته دستمزد در گفت‌وگو با همشهری گفت: سبد معیشت کارگران مبتنی بر جدولی است که توسط انستیتو تغذیه ایران و براساس میزان کالری مورد نیاز یک فرد برای زندگی سالم طراحی شده است. این فعال کارگری اظهار کرد: در یکی‌دو سال اخیر سبد معیشت دستکاری شد و با کاهش کالری مورد نیاز در جدول تغذیه، هزینه خوراک کارگران و به‌تبع آن هزینه معیشت به‌شدت پایین آمد، اما همچنان حداقل دستمزد تعیین‌شده قادر به جبران حداقل هزینه معیشت نیست.

شتاب هزینه‌های زندگی‌ کارگران
به گواه محاسبات تشکل‌های کارگری، رقم هزینه معیشت به چند برابر حداقل مزد رسیده است. ‌در مذاکرات مزدی سال گذشته، رقم سبد معیشت کارگران 23میلیون و 441هزار و 664تومان تعیین شد‌ اما همچنان قدرت جبران بخش بزرگی از هزینه معیشت را نداشت.‌ ‌‌محاسبات غیررسمی تشکل‌های کارگری نشان می‌دهد حداقل هزینه معیشت یک خانوار کارگری 3نفره به مرز 50میلیون تومان نزدیک شده است.

لزوم تغییر شیوه تعیین مزد
رئیس پیشین کمیته دستمزد با اشاره به تغییر مستمر هزینه‌های معیشت بر اثر تورم و تغییر سیاست‌های اقتصادی تأکید کرد: شیوه فعلی تعیین دستمزد کارگران در پایان هرسال جوابگوی شرایط اقتصادی نیست و امسال باید این شیوه تغییر کند تا هر موقع مؤلفه‌های اثرگذار بر دستمزد مانند سیاست اخیر ارز تغییر می‌کند، طبق قاعده مصوب، دستمزد هم متناسب‌سازی شود.