فرار از یک نیاز

از حدود 10سال پیش که جشنواره جهانی فیلم کن تصویری نمادین از یکی از فیلم‌های موفق را که در دوره‌های پیشین جشنواره به نمایش درآمده و به شهرت و اعتبار بین‌المللی رسیده بودند به‌عنوان تصویر اصلی روی پوستر انتخاب و چاپ کرد، این الگو محبوبیت جهانی یافت. شاید از همین‌رو باشد که جشنواره «ملی» فیلم فجر هم تصمیم گرفت که به‌فاصله چند سال از همین الگو برای پوسترش استفاده کند. الگویی که برخلاف شکل قدیمی‌تر پوستر جشنواره «ملی» فیلم فجر که بیشتر بر تصویر نماد جشنواره، سیمرغ بلورین براساس طرحی از ابراهیم حقیقی، تأکید می‌کرد حالا بر الگوی محبوب این روزهای جشنواره‌ها‌ی بین‌المللی رقابتی موسوم به الف استوار شده است.
جدا از پیروی از این گرایش جدید، برگزارکنندگان جشنواره کوشیدند تا این رویکرد را با استفاده از هوش مصنوعی در طراحی پوستر همراه کنند تا یکی دیگر از گرایش‌های جدید و محبوب در طراحی پوستر را به نیز به‌کار بگیرند. همین موضوع در زمان استفاده‌ از هوش مصنوعی روی تصویر رقیه چهره‌آزاد در فیلم «مادر» ساخته علی حاتمی در دوره پیشین جشنواره به اعتراضات عمومی و در نهایت تغییر پوستر هم منجر شد؛ اتفاقی که امسال با تصویر علی نصیریان در فیلم «شیر سنگی» ساخته سال 1365مسعود جعفری‌جوزانی هم تکرار شد. هر چند دستکاری تصویر امسال با هوش مصنوعی با آن میزان از مخالفت همراه نشد و به اعتراض کوچکی از علی نصیریان محدود ماند. شاید این دو «نوآوری»، پیروی از دو گرایش جدید در طراحی پوستر جشنواره «ملی» فیلم فجر، تنها تلاش‌ها برای به‌روز کردن جشنواره «ملی» فیلم فجر است. درحالی‌که برگزارکنندگان جشنواره تا امروز به اشکال مختلف در برابر هر نوع به‌روز کردن و نوآوری در جشنواره مقاومت کرده‌اند، این تلاش یکی از معدود نشانه‌هایی است که نشان می‌دهد، جشنواره همچون هر پدیده دیگری نیازمند نوآوری و تغییر رویکرد است تا با روح زمانه‌اش همراه و هم‌سو شود. تردید دارم که صرفاً با چنین تغییر کوچکی بتوان یک نیاز لاجرم را که سال‌هاست به تعویق افتاده، جبران کرد.‌