برای طبقه کارگر
گفتوگو با محسن جسور، کارگردان فیلم «گیس»
شقایق عرفینژاد
«گیس» دومین ساخته بلند محسن جسور است که پیش از این فیلم «شکار حلزون» را ساخته بود. او «گیس» را سال گذشته ساخته و قرار بود در جشنواره چهل و سوم حضور داشته باشد که این اتفاق نیفتاد و حالا نخستین اکرانش را در جشنواره امسال خواهد داشت. فیلم از یک پرونده واقعی اقتباس شده و کاظم دانشی که پیشتر فیلمهای «بیبدن» و «علفزار» را براساس پروندههای واقعی کار کرده بود، فیلمنامه آن را نوشته است. جسور همچنین سابقه تئاتر دارد و در این گفتوگو از از تأثیر تئاتر بر فیلمسازیاش گفته است.
فیلم شما قرار بود سال گذشته در جشنواره حضور داشته باشد. چرا این اتفاق نیفتاد و فیلم به جشنواره امسال رسید؟
فیلمبرداری ما طولانی شد و سال گذشته نتوانستیم به جشنواره برسیم. ما تا 18دیماه سال گذشته داشتیم فیلمبرداری میکردیم و عملا به جشنواره نمیرسیدیم. از اردیبهشت امسال مراحل پس ازتولید را ادامه دادیم و کار را به سرانجام رساندیم.
میخواستید حتما اولین اکران فیلم در جشنواره باشد؟
قصدمان این بود که فیلم را به جشنواره برسانیم و چنانچه پذیرفته نشد، اکران عمومی بگیریم. هرچند تمام تصمیمها هم با تهیهکننده بود. ما یک جشن خانه سینما را داریم و یک جشنواره فجر که فیلمها میتوانند در آنجا معرفی شوند. فیلم ما هم کمدی نبود و ترجیح دادیم اول در فجر اکران شود.
شما سابقه تئاتری دارید، ولی 2فیلم بلند هم ساختهاید.
من سال73 وارد کانون حر شدم و با علی سلیمانی و گروه زیادی از بازیگران شروع به کار کردیم. از سال87 هم نمایشنامهنویسی را شروع کردم. سالها نمایشنامه و داستان مینوشتم تا سال89 نخستین فیلمنامه به من پیشنهاد شد. کاری بود که تهیهکنندهاش روحالله حجازی بود و کارگردانش مجید اسماعیلی. من برای فیلمنامه این فیلم از جشنواره کودک و نوجوان اصفهان نامزد دریافت جایزه شدم و این اتفاق باعث شد تشویق شوم و فیلمنامه نوشتن را ادامه دهم. ولی خودم را ملزم کردم که سالی یک نمایشنامه را بنویسم.
این کار چقدر به شما در فیلمسازی کمک میکند؟
کمک بسیار زیادی میکند. نمایش درام عریان است. در سینما کمکهای دیگری هم دارید، مثل موسیقی، تصویر و تدوین. ولی در نمایش چنین چیزی نیست. با تدوین نمیتوانید چیزی را درست کنید. به همین دلیل شما را در نوشتن قویتر میکند.
درباره فیلم توضیح میدهید؟ فقط میدانیم که براساس یک پرونده واقعی است.
فیلم درباره یک حادثه ملی است که بخشی از آن جریان کارگری است و برای من خیلی جذاب است.
شما با کاظم دانشی هم در این فیلم کار کردهاید که فیلمهایش براساس پروندههای واقعی است. از ارتباط با او بگویید.
من از طریق دوستان برای کارگردانی این کار معرفی شدم. وقتی رفتم، به من گفتند چنین قصهای وجود دارد؛ دوست داری آن را کار کنی؟ خانم صداقت متن اولیه را نوشته بود که با آن چیزی که الان هست خیلی فاصله دارد. کاظم دانشی به همراه تیمش دوباره شروع به نوشتن فیلمنامه کردند و من هم در جریان فیلمنامه بودم. میتوانم بگویم فیلم مربوط به طبقه کارگر است.
از انتخاب بازیگران بگویید. شما 2بازیگر مطرح در کارتان دارید.
انتخاب بازیگر با من و کاظم دانشی و تهیهکننده و روزبه سجادی، سرپرست گروه کارگردانی بود. با حامد بهداد قبلتر قرار بود یک سریال نمایش خانگی کار کنیم که نشد، اما آشنایی پیدا کردیم و دوست داشتم در این فیلم باشد. خانم طباطبایی هم در فیلم «آوار» که من نویسنده بودم، بازی کرده بود و با او هم آشنایی قبلی داشتم و گزینه مناسبی برای نقش بود.
پیشبینیتان از نمایش فیلم در جشنواره چیست؟
من به این چیزها فکر نمیکنم. حتی به جایزههایی هم که گرفتهام فکر نمیکنم. رسالت من فیلمسازی است و تماشاگر و رضایتش برایم مهم است. حمید سمندریان همیشه میگفت تماشاگر وقتی به تماشای نمایشی میرود، طلبی دارد که باید به او پرداخت شود. امیدوارم من هم بدهکار تماشاگر نشوم. خیلی هم درگیر نقدها نیستم.
البته نقد بسیار مهم است، اما چیزهای دیگری روی نقدها تأثیر دارد. من هم فقط به کارم فکر میکنم.