حقیقت یک جنگل

راحله عبدالحسینی | روزنامه‌نگار

قصه شکل‌گیری بزرگ‌ترین پارک جنگلی دست‌کاشت کشور در فیلم مستند «جنگل قائم» در نوزدهمین جشنواره سینماحقیقت درخشید و جایزه بهترین پژوهش و گویندگی متن را از آن خود کرد. حامد سعادت، اهل کرمان و کارگردان این مستند، در این روایت به 60سال پیش می‌رود؛ روزگاری که کرمانی‌ها با مشارکت و همدلی خود یک طرح بزرگ محیط‌زیستی را اجرا کردند که برکات آن همچنان جاری است.‌

حفظ شهر از هجوم گردوغبار
گردوغبار از نیمه پاییز تا اوایل بهار امان کرمانی‌ها را بریده‌ بود. در چشم به‌هم‌زدنی هجوم گردوغبار چنان آسمان را گرفته که شهر تاریک و چراغ خیابان‌ها و خانه‌ها روشن شده بود. این، شروع قصه سال 1343 است که موجب انتشار فراخوانی در مسجد جامع شهر کرمان برای ایجاد جنگل دست‌کاشت و حفاظت شهر از هجوم گردو‌خاک شد. 
روایت تاریخی این فراخوان، پس از 61سال دستمایه فیلم «جنگل قائم» شده است؛ قصه‌ای که حاصل یک کنش جمعی است. مخاطب در جریان این مستند، درخواست مردمی را تماشا می‌کند که با درک درست از شرایط اقلیمی خود، برای بهبود محیط‌زیست دست به اقدامی مشارکتی می‌زند و بزرگ‌ترین جنگل دست‌کاشت کشور را ایجاد می‌کند. حامد سعادت، کارگردان مستند به همشهری می‌گوید: «این اتفاق با اعتماد مردم کرمان به نتیجه رسیده است که نشان می‌دهد هیچ حرکت ماندگاری بدون مشارکت مردم عملی نمی‌شود.»‌

دخترکی که گوشواره‌هایش را بخشید
حامد سعادت متولد 1362است و مانند همشهریانش از همان کودکی که برای تفریح و تفرج به جنگل قائم می‌رفت، شنیده بود این جنگل در دامنه کوه‌های صاحب‌الزمان به همت مردم ایجاد شده؛ کوه‌هایی که در گذشته‌های دور به نام شیوشگان خوانده می‌شد و پیش از این عبادتگاه زرتشتیان بود و بعدها مزار متوفیان شد. او به همشهری می‌گوید: «نسل جدید دیگر اطلاع چندانی درباره اهمیت این جنگل دست‌کاشت ندارد و همین سبب شد تا ایده ساخت مستند شکل بگیرد.» او در جریان تحقیق و پژوهش به عکسی برمی‌خورد که دختربچه‌ای در حال اهدای گوشواره‌های خود برای اجرای طرح جنگل دست‌کاشت است. مستند از زبان همان دختربچه که حالا مادربزرگی 70ساله است، 
روایت می‌شود.‌

یک سکانس ویژه
آنچه برای کارگردان این مستند در جریان تحقیقات میدانی پررنگ شده، اعتماد مردم به بزرگان شهر برای نجات از بلای گرد‌و‌خاک با ایده اجرای یک جنگل دست‌کاشت است.
 حامد سعادت می‌گوید: «جنگل قائم به واسطه حضور و همکاری همه مردم کرمان شکل گرفت. سکانس ویژه فیلم هم قصه شبی را نشان می‌دهد که شهین اطهری، شخصیت اصلی مستند، گوشواره‌هایش را برای ساخت جنگل اهدا می‌کند. همان شب همه زنان کرمان بخشی از طلای خود را برای ساخت جنگل اهدا می‌کنند و طبق مستندها، ارزش مادی آن از تمام کمک خیران، بازاریان و تاجران کرمان بیشتر بود.» 
این کارگردان ادامه می‌دهد: «مردم بذر کاج را در خانه به نهال تبدیل می‌کردند و پنجشنبه که به زیارت اهل قبور می‌رفتند، پای کوه نهال می‌کاشتند. حفظ و نگهداری جنگل هم از همان زمان برعهده شهرداری کرمان ‌است.»