بیایید گفت‌وگو کنیم

چه در زندگی فردی و چه در زندگی اجتماعی، گفت‌وگو‌ یکی از ویژگی‌های مهم یک جامعه سالم و پیشرفته است. این گفت‌وگو هم به‌معنای گفت‌وگوهای ظاهری و بی‌نتیجه نیست، بلکه به این مفهوم است که طرفین می‌خواهند درک کنند که واقعا چه اتفاقی در حال رخ دادن است تا طرف مقابل را بتوانند به‌خوبی درک کنند. گفت‌وگو و درک طرفین، می‌تواند از تنش‌های زیادی جلوگیری کند.
یکی از پژوهشگران شاخص توسعه در ایران، نکته جالبی درباره تفاوت جوامع با هم ذکر می‌کند. او اشاره می‌کند که بخش مهمی از این تفاوت، به نحوه و چگونگی مدیریت اختلاف‌ها و تنش‌ها بازمی‌گردد. در جوامع ابتدایی، تنش‌ها با خشونت و شدیدترین برخوردها رفع می‌شود اما در جوامع پیشرفته‌تر، کار به گفت‌وگو و درک متقابل کشیده می‌شود. جالب است که این اصل حتی در زندگی‌های خانوادگی هم به چشم می‌خورد؛ خانواده‌های سالم‌تر غالبا به گفت‌وگو و درک هم می‌پردازند، اما کار در خانواده‌های دچار مشکل، به تنش و دعوا و قهر و... کشیده می‌شود.
این‌روزها در حال تماشای صحنه‌های دلخراش بسیاری هستیم. البته درصدی از این برخورد، کار عوامل بیگانه برای به‌هم‌ریختن نظم اجتماعی موجود برای رسیدن به هدف‌های بعدی است. اما بخش دیگر آن، به همین عدم‌گفت‌وگو و درک متقابل بازمی‌گردد. بخشی از کسبه معترض، قاعدتا مسیرهایی برای گفت‌وگو و فشار وارد آوردن به بدنه رسمی داشتند؛ مثل همین اصناف یا جلسات مشترک و  دیدیم که دستور هم داده شد که جلساتی برگزار شود تا مشکلات‌شان رفع شود. درباره دیگر معترضان هم البته می‌توان مسیرهایی را برای گفت‌وگو، انتقال مطالبات و... درنظر گرفت. طبیعتا حضور در خیابان‌ها و به‌هم‌ریختن روند معمول زندگی شهروندان، ایده جالبی نمی‌تواند باشد؛ چرا‌که هم محل سوءاستفاده می‌تواند قرار بگیرد، هم اینکه در میانه هیاهو اساسا نخستین قربانی گفت‌وگو و درک متقابل خواهد بود و اینکه به نتیجه‌ای هم نخواهد رسید؛ چراکه توجه‌ها به سمت و سوی مدیریت تنش پیش‌آمده منحرف می‌شود تا رفع مشکلات اساسی.
کاش قدر گفت‌وگو و فرم درست رفتارهای اجتماعی را بیشتر بدانیم‌ تا شاهد صحنه‌های دلخراشی که این روزها می‌بینیم، نباشیم؛ گفت‌وگو و درکی که هم مردم باید به خرج بدهند و هم بدنه رسمی و حاکمیتی جامعه.