چاپلوسی به مزاج امیر خوش نیامد

برای امیرکبیر رجزخوانی و مدح‌خوانی نه‌تنها باب میل نبود بلکه موجبات غضب و خشم ایشان را فراهم می‌کرد. جمشید کیانفر، پژوهشگر و مصحح متون تاریخ قاجار در این‌باره می‌گوید: «میرزا حبیب‌الله شیرازی متخلص به قاآنی از شاعران بزرگ قاجار سروده‌ای بلند در مدح و ثنای امیرکبیر خوانده و امیر را جانشین وزیر ظالم قبلی یعنی حاج میرزا آقاسی نامید؛ «به جای ظالمی شقی، نشسته عالمی تقی/ که مؤمنان متقی‌ کنند افتخارها.» این جملات پر طمطراق نه‌تنها به مزاج امیر خوش نمی‌آید بلکه او را چنان برآشفت که دستور قطع مستمری قاآنی شاعر را داد و گفت «تو که قبل از من مدح و ثنای میرزاآقاسی را می‌گفتی و او را قلب گیتی، انسان کامل و خواجه دو جهان می‌خواندی. حال که او نیست او را ظالم خوانده و برای من مدح می‌گویی؟» اعتضادالسلطنه دراین میان وساطت کرد و گفت این شاعر به زبان فرانسه تسلط دارد و امیرکبیر دستور می‌دهد حقوق قاآنی مشروط به ترجمه کتابی در زمینه فلاحت(کشاورزی) از زبان فرانسه به زبان فارسی بازگردد. به گواهی تاریخ، میرزاحبیب‌الله شیرازی یا همان قاآنی شاعر معروف قاجار پس از مغضوب شدن‌ امیرکبیر در اشعارش از او به «خصم خانگی» و «اهرمن‌خو و‌ بد‌گوهر» یاد می‌کند؛ شاعری که نان به نرخ روز می‌خورد. با این حال علاقه امیرکبیر به کتاب و صدالبته ترجمه آثار فاخر و مهم به فارسی این غائله را ختم به خیر کرد. امیرکبیر، نقش مهمی در گسترش ترجمه و نشر کتاب در تهران و صدالبته ایران داشت. او نخستین اداره دارالترجمه را راه انداخت و حتی ناصرالدین‌شاه را وادار کرد کتاب‌هایی را ترجمه کند.» 
نصرالله حدادی از کارهای دیگر امیر کبیر می‌گوید: « امیرکبیر آبله کوبی را درتهران و بعد در سراسر کشور مرسوم ساخت و در صدارت او رساله‌ای در باب آبله از انگلیسی به فارسی ترجمه شد و در اختیار مردم قرار گرفت. او همچنین جزوه «قواعد معالجه وبا» را میان روحانیون و سرشناسان محله‌های شهر تهران پخش کرد. امیرکبیر یگانه مرد تاریخ قاجار بود که نیک‌اندیشی‌هایش تا همیشه برای ایران ماند.»