غارت با قانون جنگل

بهاره محبی| روزنامه‌نگار 

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، پس از اقدام جنجالی در ربایش نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، به‌صراحت از تمایلش برای کنترل صنعت نفت این کشور سخن گفته است. او همچنین با نگاه حریصانه به منابع طبیعی گرینلند، احتمال استفاده از نیروی نظامی برای تصاحب این منطقه را منتفی ندانسته است. اما این رویکرد پدیده‌ای نوظهور نیست. وفور منابع طبیعی، در منطق امپریالیسم نه یک نعمت، بلکه دعوت‌نامه‌ای خودنوشته برای مداخله، بی‌ثبات‌سازی و غارت است؛ از نفت عراق و لیبی گرفته تا الماس سیرالئون و لیتیوم افغانستان. تاریخ معاصر نشان می‌دهد هرجا ثروت زیر زمین انباشته شده، قدرت‌های بزرگ و شرکت‌های فراملیتی به‌دنبال راهی برای نفوذ به این کشورها هستند.

افغانستان
منابع:
  لیتیوم و مس با اهمیت ژئوپلیتیک بالا
تنش‌ها:
  شرکت‌های غربی، به‌ویژه آمریکایی‌ها، همواره چشم به این منابع داشتند.
  دونالد ترامپ بارها خروج آمریکا و «رهاکردن این منابع» را نقد کرده است.

نیجریه
منابع:
  نفت دلتای نیجر
تنش‌ها و اتهامات:
  حضور شل، شورون و اکسون‌موبیل عامل تنش‌های داخلی شد.
اتهام‌ها شامل:
  دخالت در امور داخلی، 
  آلودگی گسترده محیط‌زیست، 
  بهره‌برداری ناعادلانه و سهم ناچیز جوامع محلی.

لیبی
منابع:
  بزرگ‌ترین ذخایر نفتی آفریقا
نقش خارجی و تنش‌ها:
  معمر قذافی پس از کودتای ۱۹۶۹ صنعت نفت را ملی کرد.
  شرکت‌های غربی مانند بریتیش پترولیوم اخراج شدند.
  افزایش قیمت نفت، لیبی را ثروتمند اما روابط با غرب را بحرانی کرد.
  پس از کشته‌شدن قذافی در اکتبر ۲۰۱۱ و مداخله نظامی ائتلاف غربی، شرکت‌های توتال فرانسه، انی ایتالیا و بی‌پی انگلیس بازگشتند و قراردادهای سودآور امضا کردند.

آنگولا
منابع:
  نفت و الماس
جنگ داخلی:
  جنگ داخلی طولانی از ۱۹۷۵ تا ۲۰۰۲.
  شرکت‌هایی مانند شورون و توتال با حمایت آمریکا و شوروی سابق نقش‌آفرین بودند.
  جنگ‌ها میلیون‌ها قربانی برجای گذاشت.

جمهوری آفریقای مرکزی
منابع:
  طلا، الماس و اورانیوم
مداخله و بی‌ثباتی:
  این منابع منشأ درگیری‌های داخلی بوده‌اند.
  شرکت فرانسوی اورانو از ۲۰۰۷ مجوز اکتشاف اورانیوم داشت.
  در ۲۰۱۳، پیش از مداخله نظامی فرانسه، فعالیت شرکت متوقف شد.
  تحلیل‌گران، عملیات «سانگاریس» را تلاشی برای بازگشت امن اورانو می‌دانند.

سیرالئون
منابع:
  الماس
تنش و جنگ:
  الماس، منبع اصلی جنگ داخلی ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۲ بود.
  دلالان وابسته به بازارهای بلژیک و انگلیس شورشیان را تأمین مالی کردند.

عراق
منابع:
  ذخایر عظیم نفتی
نقش خارجی و جنگ:
  نفت، محور اصلی مداخلات خارجی بوده است.
  پس از حمله آمریکا در ۲۰۰۳، شرکت‌های اکسون‌موبیل، بی‌پی و شل قراردادهای بزرگ 
گرفتند.
  سود خالص بی‌پی از میدان رمیلا فقط در سال ۲۰۲۰: ۳۵۸ میلیون دلار.

آفریقای جنوبی
منابع:
  طلا و پلاتین
تنش‌های اجتماعی:
  نقش شرکت‌های آنگلو امریکن و لونمین در تشدید تنش‌های کارگری
  فشار برای سرکوب اعتصابات به خشونت و کشتار گسترده انجامید.
سودان جنوبی
منابع:
  نفت
جنگ و فاجعه انسانی:
  پس از استقلال در ۲۰۱۱، نفت به عامل جنگ داخلی بدل شد.
  شرکت‌هایی چون شورون و توتال با ادامه استخراج در مناطق جنگی، عملاً چرخه خشونت را تثبیت کردند.
نتیجه: میلیون‌ها آواره و قحطی گسترده.