مهندسی جالب جهرمیها برای انتقال آب به باغها
محمود مولایی؛ روزنامهنگار
در دل دشتهای قطبآباد استان فارس و در بخش کردیان جهرم، سازههای عجیبی وجود دارد؛ سازههایی از سنگ و ساروج که محلیها به آن «کروم» میگویند. کرومها در گذشته آب چشمه بوغن را از دل کوه و زمین ناهموار به سمت باغها و زمینهای کشاورزی هدایت میکردند. سازندگان کرومها با استفاده از ساختار نر و ماده، جهت و فشار آب را تنظیم میکردند تا به آرامی و بدون فرسایش حرکت کند. گفته میشود این سازهها در دوران صفویان ساخته و در دهههای ۴۰ و ۵۰ مرمت شدهاند. کارشناسان میگویند: ثبت و معرفی این سازهها میتواند گامی برای توسعه گردشگری این خطه باشد.
معاون گردشگری استانداری فارس در اینباره به همشهری میگوید: «در این منطقه یکسری شترگلو (لولهای به شکل S یا U) وجود دارد که نمونههای آن علاوه بر قطبآباد در لارستان هم وجود دارد. وقتی مسیر کانالهای زیرزمینی آب طولانی میشود، یکسری چاههایی در مسیر آب تعریف میشود.» مهدی پارسایی ادامه میدهد: «وظیفه این چاهها کنترل شدت جریان آب است. این سازهها قابلیت ثبت ملی را دارند.»
همچنین مدیرکل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری فارس با بیان اینکه قطبآباد علاوه بر کرومها دیدنیهای دیگری هم دارد، به همشهری میگوید: «در قطبآباد شهرستان جهرم ۴ اثر ارزشمند وجود دارد که همگی به ثبت آثار ملی رسیده است؛ چهارطاقی، سد بند و بست، کاروانسرای قطبآباد و آسیاب قطبآباد.»
بهزاد مریدی عنوان میکند: «قطبآباد در موقعیت جغرافیایی مناسبی قرار گرفته است و به نوعی در مسیر راه مسافران و گردشگران قرار دارد؛ برای همین، گردشگران بسیاری در قطبآباد توقف میکنند و همانطور که گفتم با امکانات اقامتگاه بومگردی فضای مناسبی برای مسافران و گردشگران ایجاد شده است.»