نخست بَرج نکن

حامد فوقانی

گفت پول خیلی بی‌ارزش شده، گفتم قبول دارم اما در عوض خیلی چیزهای دیگر هم برای ما باارزش شده که خیلی ارزشی ندارند. مثلا موبایل روزبه‌روز ارزشش دارد بیشتر می‌شود. این وسیله ارتباط‌جمعی شده مایه دردسر. منفعت که بله، دارد. راستش را بخواهید همین مطلب را سحرگاه در گوشی موبایلم تایپ کردم. اما قبلش کلی در شبکه‌های فضای مجازی تاب خوردم. خب قطعا باید هزینه اینترنتی را که مصرف کرده‌ام، بپردازم. اما ۲۰ سال پیش از این خبرها و هزینه‌ها نبود. گفت فرهنگ خیلی چیزها سطحش بالاتر رفته اما‌ هزینه هم روی دست‌مان گذاشته. گفتم تا فرهنگ را چطور معنا کنیم. مثلا پول خرید مکمل‌ها و محصولات بهداشتی مورد نیاز یعنی مراقبت و پیشگیری؛ یعنی جلوگیری از هزینه سنگین درمانی در آینده. این می‌شود فرهنگ، اما خرید انواع و اقسام محصولات بهداشتی و انجام عمل‌ها مثلا زیبایی غیرضروری با چاشنی تقلید کورکورانه می‌شود بی‌فرهنگی. گفت به هرحال خرج و برج زندگی خیلی بالاست. گفتم خرجش که بله اما مشکل همان است که خودت می‌گویی، بَرجش هم بالاست و روزبه‌روز بالاتر می‌رود. ما خرج می‌کنیم و بَرج می‌تراشیم و آخر‌ماه بیشتر از حد تصور دخل‌مان با خرج‌مان نمی‌خواند. از قدیم گفته‌اند: «چو دخلت نیست، خرج آهسته‌تر کن» اما گویا الآن باید بگویند: «چو‌ دخلت نیست، نخست بَرج نکن.»