![رمزگشایی از جراحیهای چاقی](/img/newspaper_pages/1402/09-Azar/11/zamime/02-01.jpg)
رمزگشایی از جراحیهای چاقی
اسلیو بهتر است یا بایپس؟
![رمزگشایی از جراحیهای چاقی](/img/newspaper_pages/1402/09-Azar/11/zamime/02-01.jpg)
دکتر شهاب حسینی- فوق تخصص لاپاراسکوپی (جراحی درون بین) و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران
امروزه چاقی در اکثر کشورهای جهان و کشور ما شیوع پیدا کرده و افراد بسیاری از اضافه وزن و مشکلات و بیماریهایی که چاقی در پی دارد، رنج میبرند. انگار این نکته را هم فراموش کردهایم که اگر همه یک رژیم غذایی اصولی و سالم داشته باشیم و در طول روز بیتحرکی را کنار بگذاریم چاق نخواهیم شد. البته بعضی افراد هم بهعلت اختلالات هورمونی و بعضی بیماریها چاق میشوند که باید تحت نظر پزشک درمان شوند. بهخاطر همین دغدغه لاغرشدن، این روزها استقبال از جراحی برای درمان چاقی زیادشده است بیآنکه عواقب آن سنجیده شود. برای یافتن پاسخ سؤالاتی درباره انواع جراحی چاقی سراغ دکتر شهاب حسینی، فوقتخصص لاپاراسکوپی (جراحی درونبین) و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران رفتیم.
چاقی و مضرات آن
چاقی یعنی تجمع غیرطبیعی سلولهای چربی که با علتهای مختلفی ایجاد میشود و معمولاً با سبک زندگی ناسالم (غذای ناسالم و کمتحرکی) ارتباط مستقیم دارد. چاقی ریشه بسیاری از بیماریهاست: دیابت نوع دو، فشارخون، کبد چرب، نازایی، بیماریهای مفاصل و استخوان و بسیاری از انواع سرطانها، بر اثر چاقی ایجاد میشوند. چاقی خطر سکته قلبی و مغزی را ۶ الی ۷ برابر بیشتر میکند. همچنین افراد چاق، حدود ۱۰ سال، طول عمر کمتری نسبت به افراد با وزن نرمال دارند. بنابراین درمان چاقی مهمترین عامل پیشگیریکننده مرگومیر در جهان بهشمار آورد.
سازوکار عمل جراحی چاقی
این جراحیها زیبایی محسوب نمیشوند و جراح به چربی و پوست شکم دست نمیزند، بلکه با تغییراتی که در دستگاه گوارش انجام میدهد، مانند کوچککردن معده و پیوند روده به روده، باعث یکسری تغییرات هورمونی میشود، حجم خوردن و اشتهای فرد را کم میکند و به این ترتیب فرد کاهش وزن پیدا میکند.
کدام جراحی از همه بهتر است؟
همه این عملها استاندارد هستند و تنها بر حسب عادات غذایی فرد، جراحات دستگاه گوارش (فتق معده، زخم معده، رفلاکس)، بیماریهای زمینهای (دیابت، فشار خون، کمکاری تیروئید) و اینکه در اقوام درجه یک آنان، سابقه سرطان وجود دارد یا خیر، تصمیمگیری میشود. این جراحیها بر یکدیگر برتری ندارند و تنها باید، عمل صحیح، برای فرد صحیح، توسط پزشک حاذق، انجام شود. این جراحیها هر کدام مزایا و معایب مختص بهخود را دارند. پس از عمل، انجام دستورات غذایی و ورزشی از ضروریات است. در اینگونه عملها ۵۰ درصد با جراح و ۵۰ درصد با خود بیمار است که دستورات غذایی و ورزشی تیم درمان (متخصص تغذیه، جراح و پزشک و ورزش) را انجام دهد.
انواع جراحی چاقی
3دسته عملهای جراحی چاقی و متابولیک داریم که جراحیهایهای محدودکننده، جراحیهای ایجادکننده سوء جذب و جراحیهای ترکیبی نامگذاری شدهاند.
عملهای جراحی که محدودکننده خوردن هستند، یعنی حجم خوردن فرد و اشتها را کم میکنند، شایعترین نوع این عمل، اسلیو نام دارد. در این عمل، ۷۵ الی ۸۰ درصد حجم معده خارج میشود و همچنین قسمت بالای معده که حاوی هورمون گرسنگی است نیز برداشته میشود و بقیه معده به شکل موز باقی میماند.
در عمل حلقهگذاری چیزی از بدن خارج نمیشود، بلکه حلقه سیلیکونی دور معده قرار میگیرد، هرچه این حلقه، بیشتر باد شود، تنگتر میشود و خوردن فرد را تحتتأثیر قرار میدهد.
بالون نیز یکی از محدودکنندههای معده است که جنس سیلیکونی دارد که از آب مقطر پر و در معده جایگذاری میشود، بالون احساس پری و سیری در معده ایجاد میکند.
حلقه معده بهدلیل عوارضی که داشته، منسوخ شده است. بالون معده هم روش موقتی است و ۳ الی ۶ماه پس از ایجاد کاهش وزن، از معده خارج میشود؛ این عمل نیز دیگر انجام نمیشود.
دسته دیگری از عملها منجر به ایجاد سوءجذب در فرد میشود؛ بهطور مثال اگر در فرد نرمال، ۷ متر روده وجود دارد، جراح کاری میکند که تنها در یک متر آن، عمل جذب صورت گیرد، در این نوع عمل، اسهالهای شدید، نارسایی کبد و سوءتغذیههای شدید دیده میشود و گاهی با مرگومیر نیز همراه است، بهدلیل همین عوارض، عملهای سوء جذب نیز بهدست فراموشی سپرده شده است.
دسته سوم عملها، ترکیبی هستند (هم سوءجذبی و محدودکننده) مانند عمل بای پس که جزو عملهای ترکیبی محسوب میشود، در این عمل چیزی از بدن خارج نمیشود و تنها قسمتی از معده توسط منگنههایی که جراح کارگزاری میکند، غیرفعال میشود و همچنین با جراحی خاصی، جذب قسمتی از روده هم مختل میشود.