![سالهای دور از نیمکت](/img/newspaper_pages/1401/06-shahrivar/08/jamee/05-01.jpg)
سالهای دور از نیمکت
تعداد بچههای افغانستانی حاضر در ایران افزایش یافته اما در فاصله چند روز به بازگشایی مدارس، هنوز وضعیت تحصیل آنها مشخص نیست
![سالهای دور از نیمکت](/img/newspaper_pages/1401/06-shahrivar/08/jamee/05-01.jpg)
فاطمه عسگرینیا- روزنامهنگار
اردیبهشت سال1394 بود که با دستور مقام معظم رهبری، آموزش و پرورش مکلف به پذیرش تمامی کودکان مهاجر افغانستانی در مدارس و فراهم کردن بستر آموزش رایگان آنها شد؛ دستوری که بازتاب گستردهای در خارج و داخل مرزهای کشور داشت چرا که ایران نخستین کشور در دنیا بود که چنین امتیاز ویژهای به مهاجرانش میداد. آن زمان خیلیها معتقد بودند این دستور برخاسته از نگاه آرمان گرایانه جمهوری اسلامی ایران به مهاجران است. چرا که تا آن زمان هیچ مقام ارشد کشوری چنین دستوری درخصوص حمایت از مهاجران صادر نکرده بود.
صدور این دستور همان و شروع ثبت نام دانشآموزان مهاجر در مقاطع مختلف تحصیلی در مدارس دولتی همان، انتقال بچهها از مدرسههای خودگردان به مدارس دولتی چنان با سرعت وشوق و ذوق بسیار دانشآموزان انجام شد که مدارس خودگردان که تا قبل از صدور این دستور تنها مامن امن درس خواندن کودکان مهاجر بودند تعطیل شدند.اما بعد از گذشت 2 سال و تبدیل شدن این دستور به یک مصوبه قانونی، قانونها و تبصرههای زیادی به آن اضافه شد همین مسئله باعث شد تا ثبت نام مهاجران در مدارس دولتی کمی سختتر شود.
هرچند این مشکلات هم در سایه همکاری وزارت کشور و وزارت آموزش و پرورش حل شد اما بازهم در سال گذشته و امسال بهگفته حمیدرضا بوالی یکی از آموزگاران مدارس حاشیه شهر، سنگاندازیها مانع از ثبت نام کودکان افغانستانی در مدارس شده است.
او که سالهاست بهعنوان معلم داوطلب در مدارس حاشیه شهر تهران به آموزش دانشآموزان اتباع افغانستانی مشغول است میگوید: «انتظار میرفت امسال با اجرای طرح سرشماری اتباع افغانستانی و دریافت برگه سرشماری، ثبت نام دانشآموزان دیگر با دغدغهای همراه نباشد اما امروز این برگهها را آموزش و پرورش قبول ندارد. درحالیکه فقط کمتر از 23روز به بازگشایی مدارس مانده نه دستورالعملی برای ثبت نام این بچهها صادر شده نه درباره سال تحصیلی آینده تکلیفشان روشن است!»
بهگفته او طبق سرشماری انجام شده 2میلیونو300هزار نفر از اتباع افغانستانی فاقد مدرک شناسایی و هویت در سرشماری اخیر شرکت و برگههای سرشماری را دریافت کردهاند. جمعیتی که شامل مهاجران قبل از حکومت طالبان و بعد از حکومت طالبان است و حدود 500هزار نفر از این جمعیت را کودکان زیر 18سال تشکیل میدهند.
افزایش چشمگیر دانشآموزان مهاجر
نادر موسوی، مدیر و مؤسس نخستین مدرسه خودگردان مهاجران در تهران هم از افزایش تعداد مهاجران در یک سال اخیر خبر میدهد و میگوید: «قبل از حضور طالبان در افغانستان تعداد دانشآموزان ما 240نفر بود و بعد از تغییرات سیاسی کشور افغانستان و مهاجرت جمع کثیری از آنها به ایران تعداد دانشآموزان ما به 980نفر رسید. بهطوری که مجبور شدیم برای تشکیل کلاسهای درس بیشتر 2مکان دیگر هم در نزدیکی مدرسه فرهنگ پیشبینی کنیم و با توجه به مراجعات فعلی پیشبینی میکنیم این تعداد بیشتر هم شود.
او میگوید: اغلب این مهاجران در مناطق حاشیهای شهرها ساکن شدهاند و قطعا بعد از رفع موانع قانونی برای ثبت نام با چالش نبود فضای کافی در مدارس دولتی پرتراکم روبهرو خواهند شد بهخاطر همین همه ما نگرانیم. مدرسههایی که در ابتدای شروع فصل پاییز برای دانشآموزان ایرانی هم جا ندارند قطعا از پذیرش دانشآموزان افغانستانی سر باز میزنند.
نگرانیهای وزیر درباره دانشآموزان مهاجر
نگرانیهایی که نادر موسوی و همه آموزگاران دانشآموزان اتباع مهاجر دارند را وزیر آموزش و پرورش هم دارد چرا که در همین تابستانی که گذشت طی یکی دو سخنرانی مهم خودش به افزایش تعداد دانشآموزان مهاجر و نبود فضای کافی برای پذیرش آنها اشاره کرد.
یوسف نوری میگوید: ورود این افراد به مناطقی است که تراکم دانشآموزی ما ظرفیت بیش از این جمعیت را ندارد و باید کلاس جدید ایجاد کنیم. از طرفی بهدلیل محدودیت داراییها و سرمایه و تورم امکان افزایش کلاس در محلههای پرتراکم بهسرعت برایمان مقدور نیست.
منتظر تصمیم وزارت کشور هستیم
کارشناس مرکز اتباع امور بینالمللی وزارت آموزش و پرورش در اینباره میگوید:دانشآموزان مهاجری که بعد از تغییر و تحولات کشور افغانستان وارد ایران شدند نسبت به دریافت کارت سرشماری اقدام کردند اما تکلیف این کارتهای سرشماری از سوی وزارت کشور مشخص نشده و در سامانه وزارت آموزش و پرورش تعریف نشده بنابراین منتظر اعلام وزارت کشور برای دریافت مجوزهای ثبت نام هستیم. بهگفته وحدانی در سال تحصیلی گذشته 550هزار نفر از دانشآموزان کشور را دانشآموزان مهاجر تشکیل میداد که پیشبینی میشود امسال این رقم خیلی بیشتر شود.