![روایت خشکشدن یک بازار پررونق](/img/newspaper_pages/1399/12-esfand/23/laee/14-15.jpg)
روایت خشکشدن یک بازار پررونق
درباره کسبوکار خشکشوییهای تهران در روزهای نوروزی سال کرونازده
![روایت خشکشدن یک بازار پررونق](/img/newspaper_pages/1399/12-esfand/23/laee/14-15.jpg)
فتانه احدی ـ روزنامهنگار
با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال، دیگرمانند گذشته بازارها سکه نمیشود. کسبه از تعطیلی شب عید که ممکن است گریبانشان را بگیرد گلایه دارند. نزدیک عید روزهای خانهتکانی و شستوشو است. خیلی وقت است که کمتر کسی پتو و پرده را در خانه میشوید و یا کسی را پیدا نمیکنید که کتوشلوار را در ماشین لباسشویی بیندازد. پتوهای یک نفره و دو نفره، پردههای سنگین در ماشین لباسشویی جانمیشوند، تازه اگر این مرحله را بگذارید، اتوکشی آنها در منزل عملیات ناممکن است. به همین دلیل خشکشویی در زندگی امروز جایگاه مهمی برای آدمها دارد. بنابراین خشکشوییها باید حسابی سرشلوغی داشته باشند اما در واقع اینطور نیست؛ بدجور کرونازده شدهاند. در زندگیهای پرمشغله امروزی که مردم برای انجام امور معمول هم فرصت ندارند صنفهایی نظیر خشکشویی نعمتی بزرگ محسوب میشوند. خدماتدهندههای این حرفه تا جایی پیش رفتند که در یکیدو سال اخیر حتی خشکشوییهای آنلاین هم به میدان آمدند تا کار سریعتر و راحتتر پیش برود که با استقبال خوبی مواجه شد. بعضی از پارچهها و لباسها را اصلا نمیشود و نباید با آب شست، بعضی دیگر باید با مواد مخصوص لکهگیری شوند، بعضی دیگر را نمیشود با اتوهای خانگی صاف و صوف کرد و بعضی هم اصلا در ماشینهای لباسشویی خانگی جا نمیشوند. با وجود کمبود وقت نیز همه میگویند اگر خشکشویی نباشد کار لنگ است اما با همه اینها کسبوکار خشکشوییها این روزها خیلی روبهراه نیست.
بازارمان کساد است
مغازههای خشکشویی دیگر مثل سالهای گذشته مملو از لباس و پرده و پتوهای آویزان از در و دیوار نیست. میگویند از سال گذشته مشتریها نصف شدهاند و درآمدشان کاهش یافته است. بعضیها مجبور شدند کارگر خود را تعدیل کنند. بهرامی 30سال است در این صنف کار میکند و معتقد است شب عید تا ساعت 3، 2شب کار داشتند اما اکنون ساعت 9شب تعطیل میکنند. او میگوید: «اسفند شلوغترینماه سال محسوب میشود اما 2سال است از آن اسفندهای شلوغ خبری نیست. در برج 3 امسال مجبور شدم از 3کارگرم، یکی را تعدیل کنم. چون نتوانستم هزینه حقوق و بیمهاش را تامین کنم. هزینه مواد شوینده، کاور و چوب لباسی چندبرابر و درخواست مردم خیلی کم شده است».
وسعمان به کارگر نمیرسد
حسین و برادرش دونفری در تلاشند تا مغازه کوچک خشکشوییشان را بچرخانند و با این اوضاع کساد، وسعشان به استخدام کارگر نمیرسد. او میگوید: «از 13اسفند سال گذشته وقتی کرونا جدی شد 70درصد کار خوابید. اکنون اوضاع بهتر شده و تقاضا 40درصد کاهش داشته اما هنوز معلوم نیست تا شب عید بتوانیم ادامه دهیم، هر لحظه منتظریم که بگویند تعطیل کنید. تازه نیمی از روز را بیکاریم و باید 2برابر مالیات هم بدهیم. قیمت مواداولیه موردنیاز 10برابر افزایش پیدا کرده و همان هم با کیفیت مناسبی به دستمان نمیرسد؛ مثلا پرکلرین که از مهمترین مواد موردنیاز کار ماست قبلا از آلمان و هلند با کیفیت بالا وارد میشد و هر بشکه 330کیلویی آن را 2تا 3میلیون تومان میخریدیم، الان هر بشکه پرکلرین چینی را باید 10میلیون تومان بخریم درحالیکه کیفیت بسیار پایینی دارد و به فاصله کوتاهی تبخیر میشود. حتی برای تهیه مواد و لوازم سادهای مثل چوبلباسی و کاور پلاستیکی که تولید داخل است هم باید چندبرابر قبل هزینه کنیم و چوبلباسی را که بستهای 3هزارتومان میخریدیم الان 40هزارتومان بخریم. پودر لباسشویی یکی از اساسیترین مواد مورد نیاز خشکشوییهاست و وارداتی هم نیست، اما بهدلیل اینکه مواداولیه برای تولید آن به راحتی در دسترس شرکتهای تولیدکننده مواد بهداشتی و شوینده قرارنمیگیرد، هم مقدارش در بازار کاهش پیدا کرده و هم کیفیتش. پودری را هم که برای افزایش حجم تهیه میکنیم، مقدار زیادی نمک با آن مخلوط کردهاند و باعث آسیب خوردن به لباس مردم میشود».
خشکشویی را کاری لوکس میدانند
کاهش قدرت خرید مردم باعث شده که خدمات شستوشوی لباس و اتو یک کار لوکس محسوب شود. هماکنون اولویت مردم تهیه مایحتاح ضروری است، کمتر کسی است که توان مالی برای استفاده از خدمات خشکشویی داشته باشد. محمدی صاحب یک خشکشویی در شرق تهران میگوید:«اوضاع اقتصادی مردم با سود و زیان ما رابطه مستقیم دارد. هرقدر شرایط اقتصادی بد و درآمد مردم پایین باشد ما نیز زیان میبینیم و با تقاضای کمی مواجه میشویم. کاسبها روی شب عید برای پاسکردن چکها حساب بازمیکنند؛ در شب عید پارسال حتی به اندازه روزهای معمولی کار نکردیم. به مشتری هم که میگوییم قیمتها گران شده باور نمیکند، فکر میکند ما گرانفروشی میکنیم. در شرایط اینچنینی چارهای نداریم جز سازش با مشتری».
خشکشویی آنلاین نیز حال خوبی ندارد
خشکشوییهای اینترنتی که با تشکیلات منظم و پاسخگویی گویا و حذف هزینه رفتوآمد و راحتکردن کار مشتریان توانستهاند جایی در این بازار برای خود باز کنند بهنظر میرسد اوضاع بهتری نسبت به مغازهداران دارند و این مسئله باعث شده است که اینگونه بهنظر برسد، اینها تهدیدی برای مغازهدارها هستند اما آنها نیز در این شرایط اقتصادی اوضاع و احوال بهتری ندارند. علیجانی مدیر یکی از مراکز میگوید: «3سال است که بهصورت اینترنتی فعالیت میکنیم. در سال اول با استقبال خیلی خوبی روبهرو شدیم اما از سال گذشته تاکنون مشتریها به یکسوم کاهش پیدا کرده است. گرانی دلار هزینه تجهیزات و مواداولیه را چندبرابر کرده و ما نمیتوانیم متناسب با هزینهها، قیمتهایمان را افزایش دهیم». او معتقد است خشکشوییهای آنلاین زیرنظر اتحادیه کسبوکارهای اینترنتی فعالیت میکنند و تابع قوانین مشخصی هستند و نمیپذیرد که فعالیت آنها به درآمد مغازهها آسیب زده باشد. میگوید: ما در بعضی از مناطق تهران فعالیت میکنیم و بسیاری از مناطق کششی برای اینگونه فعالیتها ندارد.