![جمهوریخواهان در مسیر انشعاب](/img/newspaper_pages/1399/12-esfand/03/rooyi/23-05.jpg)
جمهوریخواهان در مسیر انشعاب
مخالفان ترامپ در حزب جمهوریخواه در حال رایزنی برای ایجاد انشعاب در حزب و تاسیس یک حزب سوم هستند
![جمهوریخواهان در مسیر انشعاب](/img/newspaper_pages/1399/12-esfand/03/rooyi/23-05.jpg)
سمانه معظمی ـ روزنامهنگار
حاشیههایی که دونالد ترامپ بهویژه طی یکسال اخیر برای حزب جمهوریخواه آمریکا ایجاد کرده، برخی اعضای این حزب را به فکر جدایی و ایجاد یک حزب سوم انداخته است. شکاف میان جمهوریخواهان بر سر رئیسجمهور سابق آمریکا که از آغاز کارزار انتخاباتی2020 مشهود شده بود، از زمانی که هواداران ترامپ به ساختمان کنگره در 6ژانویه (17دی) حمله کردند، عمق بیشتری هم گرفته است. برخی از اعضای ناراضی حزب و آنهایی که قبلاً طرفدار جنبش «ترامپ هرگز» بودند حالا در حال رایزنی برای ایجاد یک حزب جدید هستند.
بیش از 120چهره سرشناس جمهوریخواه هفته گذشته در نشستی که از سوی ایوان مک مالین و میندی فین، ترتیب داده شده بود گرد هم آمدند. ایوان مک مالین، سیاستمدار محافظهکاری است که در رقابتهای انتخابات2016 آمریکا بهعنوان نامزد مستقل شرکت کرده بود. میندی فین نیز سیاستمدار و کارآفرین آمریکایی است. هر 2نفر گروهی به نام «جمهوریخواه به پا خیز» را رهبری میکنند. به گزارش الجزیره، سوال اصلی مطرح شده در جلسه اینگونه بوده است: جمهوریخواهان ناراضی راه خود را جدا کنند یا در کنار هم حزب را از درون احیا کنند؟
بیل ولد، فرماندار سابق ماساچوست و رقیب ترامپ در انتخابات درونحزبی انتخابات ریاستجمهوری2020 که در این جلسه حضور داشت، میگوید او و خیلی از حاضران موافق ایجاد حزب سوم هستند. ولد به الجزیره گفته است: «ایده ایجاد حزب جدید موضوعی است که به ذهن خیلیها رسیده و امیدوارم به نتیجه برسد. من به این موضوع خوشبینم. ایجاد حزب جدید هیجانانگیز است. ماندن در حزب جمهوریخواه که خیلی از اعضایش به راحتی حقیقت را انکار میکنند، دیگر خستهکننده شده است.»
رویترز در گزارشی نوشت در میان شرکتکنندگان در این نشست که بهصورت آنلاین برگزار شد، چهرههایی مانند جان میتنیک، مشاور کل وزارت امنیت داخلی دولت ترامپ، الیزابت نیومن و مایلز تیلر از دیگر مسئولان این وزارتخانه در دولت قبلی و چارلی دنت، نماینده سابق کنگره حضور داشتند.
در این جلسه به انشعابی که بعد از اظهارات ترامپ مبنیبر تقلب در انتخابات2020 و حمله طرفداران او به کنگره در این حزب ایجاد شده، اشاره و عنوان شد که درست است خیلی از جمهوریخواهان همچنان طرفدار ترامپ هستند، اما خیلیها هم هستند که بهدنبال تعریف مسیری جدید برای حزب هستند. حاضران در این جلسه بهویژه از اینکه بیشتر جمهوریخواهان تنها چندساعت بعد از حمله به ساختمان کنگره بهدنبال سنگاندازی در مسیر تأیید پیروزی بایدن در انتخابات بودند، ابراز نگرانی کردند.
مک مالین گفته که 40درصد حاضران در جلسه از ایده ایجاد حزب سوم استقبال کردند. گزینه دیگر، ایجاد شاخه جدید در حزب جمهوریخواه است که میتواند درون یا بیرون از این حزب فعالیت کند. نامهایی که برای حزب جدید مطرح شده، «اتحاد» و «راست میانهرو» است. اگر تصمیم به ایجاد شاخه جدید گرفته شود نیز نام «جمهوریخواهان راست میانهرو» درنظر گرفته شده است.
نظر مردم
این گرایش به جدایی در حزب جمهوریخواه بهویژه از زمانی که سنای آمریکا روز 13فوریه(25بهمن) ترامپ را از اتهام تحریک هوادارانش برای حمله به کنگره تبرئه کرد، شدت گرفته است. میچ مک کانل، رهبر اقلیت جمهوریخواه سنا، اگرچه به نفع ترامپ رأی داد اما بعد از نشست سنا، به واشنگتنپست گفت: «ما نیاز فوری به یک اقدام جدید داریم.»
زمزمههای انشعاب در حزب جمهوریخواه در شرایطی است که بهنظر میرسد ایجاد حزب سوم در بین مردم آمریکا نیزآوردندطرفداران زیادی دارد؛ بهویژه آنهایی که از جمهوریخواهان ناامید شدهاند. نظرسنجی جدید مؤسسه گالوپ حاکی است که 63درصد جمهوریخواهان و 62درصد کل آمریکاییها معتقدند ایجاد حزب سوم ضروری است. براساس نظرسنجیهای این مؤسسه، جمهوریخواهان هیچوقت تا این حد طرفدار ایجاد حزب جدید نبودهاند. بالاترین رقم تا قبل از این 40درصد بوده است.
کارشناسان معتقدند که راهاندازی یک حزب جدید، شدنی اما سخت است. برنامهریزان این طرح باید کار را از همین حالا آغاز کنند و نباید تا انتخابات کنگره در سال2022 صبر کنند. راس ورنی، مشاور سیاسی حزب اصلاحات راس پرو، نامزد مستقل در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در سالهای 1992و 1996 میگوید: «مدتهاست که آمریکا فقط 2حزب سیاسی دارد. این باعث سرافکندگی است. امکان ایجاد و موفقیت حزب سوم وجود دارد، اما فرایند آن بسیار سخت است.» ریچارد وینگر، فعال سیاسی احزاب اقلیت نیز معتقد است که رأی جمع کردن برای رئیسجمهور در همه 50ایالت آمریکا، قسمت ساده ماجراست. اما گرفتن تأیید نامزدهای کنگره و سنا، کار سختی است. همچنین شرطِ داشتن حمایت 15درصدی در بین مردم برای اینکه کاندیدا امکان شرکت در مناظره با نامزدهای احزاب اصلی در انتخابات ریاستجمهوری را داشته باشند، تقریبا غیرممکن است. به اعتقاد وینگر «اگر در حزب جمهوریخواه شکاف ایجاد شود، اعضایی که از آن جدا میشوند مسلما در تیم ترامپ نخواهند بود. بنابراین بهنظر میرسد که طرفداران ترامپ در حزب جمهوریخواه قدرت را در دست میگیرند.»
ایده ترامپ برای تشکیل حزب
گویا ترامپ نیز در فکر ایجاد حزب جدید است. نزدیکان او گفتهاند که او در هفتههای گذشته و در روزهای آخری که در کاخ سفید حضور داشت از ایده ایجاد حزبی به نام «میهنپرست» با مشاوران و دوستانش صحبت کرده است. اما مشخص نیست که رئیسجمهور سابق آمریکا چقدر در مورد این تصمیم که سرمایه و زمان زیادی نیازی دارد، جدی است. ترامپ طرفداران زیادی دارد که برخی از آنها قبل از ورود او به صحنه انتخابات ریاست جمهوری 2016 وابستگی به حزب جمهوریخواه نداشتند. با این حال، اکنون حزب جمهوریخواه چنان زیر سایه ترامپ قرار دارد که احتمالا او از فکر خروج از این حزب صرف نظر کند.
سابقه احزاب سوم
معمولا احزاب سوم در صحنه سیاسی آمریکا در دوران معاصر موفق نبودهاند. نامزدهای حزب «آزادیخواه» که اوایل دهه 1970پا گرفت، در انتخابات ریاستجمهوری سالهای 2016 و 2020 آمریکا حضور داشتند، اما رأی خیلی کمی بهدست آوردند. ولد سال2016 نامزد معاونت ریاستجمهوری در حزب آزادیخواه بود، اما او و گری جانسون، نامزد ریاستجمهوری، فقط 3.27درصد آرا را بهدست آوردند، رقمی که بالاترین میزان در کارنامه این حزب بود.
راس پرو در سال 1992حتی توانست واجد شرایط شرکت در مناظره انتخاباتی با بیل کلینتون و جورج بوش پدر شود. او موفق شد 19درصد آرا را در انتخاباتی که کلینتون پیروز آن بود بهدست بیاورد ولی تلاش بعدیاش برای پیروزی در انتخابات سال1996 فقط به کسب 8درصد آرا منتهی شد.