گود آبعلی؛ گورستان خاک و نخاله

پروانه بهرام‌نژاد | خبرنگار:

منطقه 4

 اینجا «گود آبعلی» است که از چند دهه قبل به‌عنوان مرکز دفن و پردازش پسماندهای عمرانی و ساختمانی درآمده و از گوشه و کنار پایتخت کامیون‌های حامل خاک و نخاله راهی شمال شرقی‌ترین بخش آن می‌شوند. این گود به کوه تبدیل شده و دیگر از آن فقط نامش به جا مانده است و محیط‌زیست مجموعه تلو را تهدید می‌کند. 
    
گود آبعلی در طبیعت بکر تلو قرار دارد، جایی که اوایل دهه 1340 این دره را برای تخلیه پسماندهای تهران در نظر گرفته بودند و آنها را در آنجا می‌سوزاندند اما از سال 1356 عملیات سوزاندن پسماند به دلیل نزدیکی به رودخانه و آلودگی‌های زیست‌محیطی ناشی از دفن پسماند و با توجه به ضرورت حفظ محیط‌زیست در این محل متوقف و از 6 ماهه دوم سال 1369 دفن پسماند در گود آبعلی ممنوع شد.

البته از نیمه دوم سال 1369 تاکنون از مرکز پردازش و دفع آبعلی برای دفع پسماندهای ساختمانی و عمرانی تولیدی شهر تهران استفاده می‌شود. براساس گزارش‌های سازمان پسماند تهران، در مرکز آبعلی تجهیزات بازیافت شن و ماسه از خاک و نخاله با ظرفیت اسمی 120 هزار تن در سال مورد بهره‌برداری قرار گرفته و اینجا قدیمی‌ترین مرکز دفع این نوع پسماند در شهر تهران است. 


بلعیدن آهسته

چند سالی است گود آبعلی پرشده و به نوعی به‌عنوان بخشی از رشته کوه‌های مجموعه تلو درآمده؛ به‌طوری‌که در نگاه اول امکان تشخیص تفاوت آن با بقیه ارتفاعات اطراف میسر نیست. «حسین سالاریه» رئیس اداره حریم شهرداری منطقه4 در این‌باره می‌گوید: «بیش از چند دهه از تخلیه نخاله‌های ساختمانی تهرانی‌ها در گود آبعلی می‌گذرد. حالا این محدوده به کوه تبدیل شده و در حال بلعیدن طبیعت تلو است.

از این‌رو باید یک مکان جدید برای تخلیه خاک و نخاله شرق و شمال تهران در نظر گرفته شود و این مستلزم دریافت مصوبه از سوی شورای اسلامی شهر تهران یا دستور مستقیم شهردار تهران است که پس از آن باید پیگیری و جانمایی محل از سوی سازمان بازیافت برای تخلیه نخاله‌های تهران انجام شود. برای همین اجرای این کار زمانبر است و حتی بیش از یک سال وقت لازم دارد. اما با توجه به اهمیت موضوع و تأثیر مستقیم آن بر محیط‌زیست محدوده تلو، امیدواریم این مشکل زودتر حل شود.»


تخلیه هزاران تن نخاله

براساس آخرین آمار مسئولان مجتمع آبعلی، روزانه بیش از هزار و ۵۰۰ کامیون نخاله ساختمانی در این محدوده‌‌ تردد دارد که در مجموع ۴ هزار سرویس واحد نخاله در اینجا تخلیه می‌شود. محوطه تخلیه نخاله‌ جزو منابع طبیعی محسوب می‌شود و سال‌ها قبل در اختیار شهرداری قرار گرفته است تا بتواند نخاله‌های ساختمانی تهران را سروسامان دهند.

«محمدحسین بازگیر» رئیس اداره محیط‌ زیست شهر تهران در این‌باره اعلام کرده است: «به‌طور میانگین روزانه حدود ۵۰هزار تن نخاله‌های ساختمانی و پسماندهای عمرانی به گود آبعلی وارد می‌شود و در اینجا یک واحد بازیافت شن و ماسه به ظرفیت حدود 4 هزار تن و یک سیستم ‌هاضم زباله‌سوز با ظرفیت ۳۰۰ تن برای تولید برق از زباله‌ها وجود دارد. مشکل گود آبعلی نیز ارتفاع زباله و دپوی زیاد در آن است. هرچند که در سال‌های اخیر اقداماتی برای بهبود وضعیت زیست‌محیطی این محل انجام شده ولی هنوز کافی نیست و حجم زیادی از زباله، سال‌ها در این مکان دپو شده‌ است.»