وقتی ویتامینها سمی میشوند
مصرف ویتامینها و مکمل ها در فصل سرد سال زیاد میشود اما استفاده بیش از اندازه آنها پیامدهایی برای بدن دارد
آرش نهاوندی | روزنامهنگار
از قرصهای جوشان ویتامینC و قرصهای کریستالی ویتامینD گرفته تا کپسولها، ترکیبات مولتیویتامین و مکملها به بخش ثابت برنامه سلامت بسیاری از ما ایرانیها تبدیل شدهاند. اما آیا مصرف بیش از حد ویتامینها و مکملها میتواند برای سلامت خطرناک باشد؟
مشکلات کلیوی با ویتامینC
عبدالرضا نوروزی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران و رئیس دبیرخانه شورای سلامت و امنیت غذایی استان تهران درباره اینکه چیزی به نام اوردوز مکمل و ویتامین داریم یا خیر به همشهری میگوید: قطعا مصرف زیاد هر نوع مکملی،چه گیاهی چه دارویی، میتواند باعث بروز مشکلاتی شود. او به یکی از پرمصرفترین مکملهای دارویی یعنی ویتامینD اشاره میکند و میگوید: کمبود زیاد ویتامینD در جمعیت ایرانی وجود دارد اما اگر دریافت مصرف نامناسب داشته باشیم قطعا منجر به افزایش زیاد ویتامینD در خون و اختلال در جذب کلسیم در استخوانها میشود.
نوروزی درباره سوءمصرف ویتامینC هم بیان میکند: مصرف زیاد این ویتامین که اتفاقا در فصول سرد سال بیشتر است هم باعث افزایش فشار کلیوی میشود. نیاز بدن به ویتامینC حدود ۱۰۰میلیگرم در روز است، اما اگر ما بیش از ۲۰۰میلیگرم در روز مصرف کنیم، مابقی این ویتامین از طریق کلیهها و ادرار دفع میشود. اگر برای مدت طولانی مقادیر ویتامینC مصرف کنیم، فشار زیادی به کلیهها وارد میشود که حتی میتواند زمینهساز تشکیل و بزرگشدن سنگهای کلیوی در افرادی که زمینه تشکیل سنگ کلیه دارند، شود.
دوز مناسب آهن چقدر است؟
او به مکمل آهن بهعنوان یکی از ضروریترین مکملها برای بدن نیز اشاره و تأکید میکند که مصرف زیاد آن هم میتواند مشکلاتی را ایجاد کند: در سلولهای خونی، آهن نقش بسیار مهمی برای اتصال به اکسیژن و انتقال آن به بافتهای مختلف دارد. اما مصرف بیش از اندازه و خارج از تجویز پزشک میتواند بدن را وارد یک فاز بهاصطلاح اکسیدهشدن کند. آهن در دیواره عروق کرونکس که خیلی کوچک هستند رسوبمیکند و به این عروق آسیب میزند که باعث افزایش احتمال گرفتگی عروق است.
او ادامه میدهد: معمولا مصرف آهن در یک دوره بیش از 2ماه توصیه نمیشود و بعد از آن دوباره اگر نیاز باشد با نظر پزشک تجدید میشود. نوروزی تأکید میکند: مولتیویتامینها ترکیبی از ویتامینهای محلول در آب، محلول در چربی و عناصر کمیاب هستند. توصیه ما برای مصرف آنها حدود حداکثر 2ماه پشت سر هم در هر 6ماه است. بهترین حالت این است که بهمدت یکماه هر روز مصرف و 5ماه قطع شوند. دخایر بیشتر این ویتامینها و مولتی ویتامینها میتواند در برخی از ارگانها مثل کبد رسوب کند یا ممکن است از طریق کلیه دفع شود که عامل افزایش فشار کلیوی و مضر است.
خاصیت عکس آنتیاکسیدان
نوروزی درباره اینکه آیا مصرف زیاد ویتامینها باعث از بین رفتن خاصیت آنتیاکسیدانی در آنها میشود، بیان میکند: ویتامینC یکی از ویتامینهایی است که خاصیت آنتیاکسیدانی دارد و مصرف زیاد باعث میشود که اثر آن از بین برود. یکی دیگر از ویتامینهای دارای خاصیت آنتیاکسیدانی، ویتامینA است که اثر آن درصورت مصرف زیاد از بین میرود. امگا۳ هم نباید زیاد مصرف شود؛ برای کسی که هفتهای یکبار ماهی یا هفتهای یکبار از مغز دانهها مانند گردو، بادام یا تخمه استفاده میکند، نیازی به مصرف امگا۳ نیست. مصرف زیاد امگا3 باعث افزایش ترشح اسید معده میشود و بهصورت مستقل اسید معده را زیاد میکند.
