روایتی از کشاکش قدرت و معنویت

چگونه رابطه دین و حکومت در تاریخ اسلام شکل گرفت و چرا این رابطه همچنان از مهم‌ترین موضوعات بحث‌برانگیز در اندیشه سیاسی است؟ محمدعلی موحد، نویسنده و پژوهشگر مطرح در کتاب «در کشاکش دین و دولت» به سراغ این پرسش‌ها می‌رود و با بازخوانی رویدادهای صدر اسلام، زمینه‌ای برای تأمل درباره نسبت ایمان، قدرت و حکومت فراهم می‌کند.
این کتاب نخستین ‌بار در تابستان۱۳۹۸ از سوی نشر ماهی منتشر شد و اکنون با رسیدن به چاپ دهم جایگاه خود را در میان آثار مورد توجه علاقه‌مندان تاریخ و اندیشه سیاسی تثبیت کرده است. موحد در این اثر، 30سال نخست پس از رحلت پیامبر اسلام(ص)، از سال یازدهم تا سال چهل ‌و یکم هجری و صلح امام حسن(ع) با معاویه را بررسی می‌کند؛ دوره‌ای سرنوشت‌ساز که در آن، مسئله جانشینی پیامبر، شکل‌گیری ساختار قدرت و مناسبات سیاسی جامعه نوپای اسلامی اهمیت ویژه‌ای یافت.
نویسنده برای روایت این دوره به گزارش‌های تاریخی رجوع می‌کند و می‌کوشد با سنجش روایت‌ها و توجه به زمینه وقوع حوادث، تصویری روشن‌تر از رخدادها به‌دست دهد. اهمیت این شیوه در آن است که خواننده تنها با توالی رویدادها روبه‌رو نیست، بلکه فرصت می‌یابد درباره چگونگی شکل‌گیری روایت‌های تاریخی و تفاوت برداشت‌ها نیز فکر کند.
«در کشاکش دین و دولت» از دل این بررسی تاریخی پرسشی گسترده‌تر را پیش می‌کشد: نسبت دین با قدرت سیاسی چیست و مرز میان اقتضائات حکومت و ارزش‌های معنوی کجاست؟ موحد با طرح این مسئله، بحث را به محدوده اختلاف‌های تاریخی و مذهبی محدود نمی‌کند و امکان اندیشیدن به پیامدهای پیوند دین و دولت را فراهم می‌آورد.
نثر روشن و رویکرد پژوهشگرانه نویسنده این کتاب را برای خوانندگانی که به تاریخ اسلام، تحولات سیاسی صدر اسلام و اندیشه سیاسی و بازتاب آن در روزگار معاصر علاقه دارند خواندنی می‌کند. این اثر در ۳۲۰صفحه و در چاپ دهم از سوی نشر ماهی عرضه شده است؛ استقبالی که از تداوم توجه مخاطبان به پرسش‌های تاریخی و فکری آن حکایت دارد.