فرهنگسرای سیار در محله‌های کم برخوردار منطقه19 چادر زد
کودکان حاشیه در ضیافت بازی و شادی
الناز عباسیان| خبرنگار:
منطقه 19
گرچه این روزها، گرما سنگ تمام گذاشته اما این گرما آنقدرها هم برای کودکان حاشیه‌نشین پایتخت کلافه‌کننده نیست. آنها امسال در نزدیکی خانه‌شان، بعدازظهرهای شادی را تجربه می‌کنند. برنامه‌ای که با عنوان «فرهنگسرای سیار» به همت فرهنگسرای «مهر»، خانه‌های فرهنگ «تلاش» و «میعاد»، همچنین معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری منطقه19 در محله‌های کم برخوردار برگزار می‌شود. این محله‌ها با اجرای برنامه‌های فرهنگی، هنری، ورزشی و جشنواره‌های مختلف رنگ و بوی دیگری به خود گرفته و عصرانه تابستانی و فرهنگی مناسبی برای حاشیه‌نشین‌ها مهیا شده است. به یکی از محلهای برگزاری برنامه‌های شاد و مفرح در محله دولتخواه رفته و گزارشی تهیه کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.
دولتخواه را با کوره‌های آجرپزی و خلازیر را با زباله‌سوزی‌های عمدی، بوستان‌های ناامن و دردسرهای فراوانش می‌شناسند. محلهای پرحاشیه که درست در کنار منطقه19 قرار گرفته و سال‌هاست با مشکلات ریز و درست دست به گریبان است. گرچه آتش کوره‌هایش سال‌هاست که خاموش شده اما خاکستر معضلاتش هر روز بیشتر از گذشته دردسرساز شده است. در این میان کودکان هم از کمبودها و مشکلات مالی بی‌بهره نماندند و ناخواسته به سمت کار کردن در سن پایین کشیده شدند. در این فصل فراغت از درس و مدرسه، شرکت در کلاس‌های تابستانی متنوع و رفتن به استخر و بوستان دغدغه این کودکان نیست. دغدغه‌شان نان شب است که همپای پدر و مادر نگرانش هستند. اگر هم کار نکنند باز هم دغدغه دخل و خرج خانواده را دارند و به همین دلیل از بسیاری تفریح‌ها و لذت‌ها چشم می‌پوشند، اما ته دلشان همیشه حسرت این لذت‌ها را دارند.
امسال این حسرت کودکانه با کمک مسئولان فرهنگی منطقه 19 تاحدی برطرف شده و شادی نه تنها مهمان قلب‌های کودکان بلکه مهمان همه اهالی محله‌های کم برخوردار این منطقه شده است. محل برپایی مراسم، بوستان «باران» است. بوستانی در محله دولتخواه جنوبی که این روزها در چند قدمی کلونی‌های کوره‌های آجرپزی روزهای متفاوتی را تجربه می‌کند. روزهایی شاد و مهیج که میزبان صد‌ها نفر از اهالی شده است. در گوشه‌ای از بوستان، غرفه‌های متنوع برپاست. یک‌سو بچه‌ها با ذوق وصف‌ناپذیری صف کشیده‌اند تا مسئولان غرفه گریم کودکان، صورتشان را نقاشی کنند. آن طرف هم تعدادی مشغول بازی با پازل نقشه ایران هستند. اما بازی «ترامپولین» مهیج‌تر از همه، کلی طرفدار دور خود جمع کرده. بچه‌ها با شادی بالا و پایین می‌پرند و انرژی‌شان را با فریادهایی از سر شادی خالی می‌کنند. در کنار این ایستگاه‌های مفرح و شاد، نمایشگاه تخصصی در حوزه کتاب کودک، غرفه صنایع‌دستی ویژه بزرگسالان و ایستگاه ورزش نیز برپاست. آن طرف‌تر، صندلی‌هایی مقابل سن چیده شده و همه منتظرند تا مجری برنامه‌ای شاد را روی استیج اجرا کند. با پخش موزیک شاد، کم‌کم صندلی‌ها پر شده و همه آماده اجرای برنامه‌های شاد می‌شوند.
برنامه‌های شاد با محور سرودهای قرآنی و نمایش شاد موزیکال برای کودکان در صحنه اجرا می‌شود و شادی و شعف، بوستان را تسخیر می‌کند. در ادامه برنامه، برای کودکان با زبان شیرین و شیوا قصه و شعرهای کودکانه خوانده می‌شود. قصه‌هایی که این روزها کمتر برای آنها گفته می‌شود. شنیدن این شعرها و قصه‌ها وقتی لذت‌بخش می‌شود که این قصه‌ها و اشعار «کبری هاشمی» شاعر و نویسنده موفق این منطقه، برای بچه‌ها بازگو می‌کند. همه بچه‌ها سراپا گوشند و گاهی با ریتم شاد شعرها، سر و دست‌شان را تکان می‌دهند. «محبوبه رمضانی» یکی از بانوان شرکت‌کننده در مراسم است و می‌گوید: «ما درآمد چندانی نداریم و نمی‌توانیم بچه‌هایمان را در کلاس‌های مختلف ثبت‌نام کنیم و به برنامه‌های شاد ببریم. تنها تفریح بچه‌های ما بازی در کوچه‌پسکوچه‌های محله و تماشای تلویزیون است که برایشان تکراری شده است. این‌گونه برنامه‌های شاد و آموزنده نه تنها بچه‌ها بلکه ما را هم شاد می‌کند.» «مریم محمودزاده» ضمن تشکر از برگزار‌کننده‌های این برنامه، انتقادی دارد و می‌گوید: «این جشن‌ها مقطعی هستند. بهتر است مسئولان فرهنگی به فکر استقرار خانه فرهنگ دائم در این محله‌های محروم و روستاها باشند. از طرفی هزینه کلاس‌ها هم باید متناسب با درآمد خانواده‌ها باشد. وقتی کلاسی با شهریه مانند سایر محله‌ها برگزار شود، استقبالی از سوی اهالی نمی‌شود. واقعاً با این مشکلات مالی فراوان و هزینه‌های اجاره خانه، امکانی برای هزینه کردن برای بچه‌هایمان نداریم.»
توزیع عادلانه سرانه فرهنگی
در 2دهه گذشته ساخت و بهره‌برداری از مراکز فرهنگی و هنری اعم از فرهنگسرا، خانه‌های فرهنگ و سراهای محله در محله‌های جنوبی تهران، روند رو‌به رشدی داشته است. برای مثال در منطقه 19، 14 سرای محله، 2 فرهنگسرا و 5 خانه فرهنگ فعالند اما اغلب در نقاطی غیر از محله‌های محروم قرار دارند. تا جایی که تنها در محله خانی‌آبادنو در همین منطقه، بیش از 7 مرکز فرهنگی فعالیت می‌کند اما در محله دولتخواه جنوبی، یک سرای محله فعال است. به عبارتی می‌توان گفت بیشتر مراکز فرهنگی در یک محدوده از منطقه متمرکز شده و محله‌های دیگر محروم مانده‌اند. «سعید رنجبریان» مدیر مراکز فرهنگی و هنری منطقه19 و رئیس فرهنگسرای مهر به این نکته اذعان دارد و می‌گوید: «همواره دغدغه اصلی ما در توزیع عادلانه سرانه فرهنگی، برنامه‌ریزی برای اوقات فراغت اهالی ساکن در حاشیه جنوب تهران بوده است. مهم‌ترین دلیل عدم دسترسی ساکنان این روستاها به امکانات فرهنگی و جشنواره‌های تابستانی، در وهله اول مسائل مالی و معیشتی و در وهله دوم اشتغال کودکان این مناطق به مشاغل کاذب است که سبد خانوار آنها را در تقابل با سهم فرهنگی، خالی نگه داشته است. بر اساس همین ملاحظه، قرار شد که با همکاری شهرداری ناحیه 3 و معاونت اجتماعی فرهنگی شهرداری منطقه، خدمات فرهنگی خود را به میان آنان ببریم. بر مبنای این تصمیم «فرهنگسرای سیار» میزبان اهالی خونگرم روستاها و محله‌های کم برخوردار حاشیه جنوب شهر تهران شد.»
در همینه زمینه :
