ذهن‌های اسکرولی، کتاب‌های فراموش‌شده

مرجان آقبلاغی؛ مترجم

در دنیایی که همه‌چیز با یک حرکت انگشت عوض می‌شود، کتاب خواندن فرصتی برای مکث و عمیق‌تر فکرکردن است.
تا به حال شده یک ساعت در شبکه‌های اجتماعی بچرخید و ده‌ها ویدئو ببینید، اما آخرش یادتان نیاید چه دیده‌اید؟ این تجربه برای بسیاری آشناست. ویدئوهای چندثانیه‌ای، خبرهای فوری و تصاویر پشت‌سرهم، ذهن ما را به دریافت سریع اطلاعات عادت داده‌اند؛ اما آیا فرصت کافی برای فکرکردن هم باقی می‌گذارند؟‌ویدئوهای کوتاه لزوما بد نیستند و گاهی مطالب مفیدی آموزش می‌دهند؛ اما وقتی تمام عادت یادگیری ما به چند ثانیه تماشا محدود شود، ممکن است فرصت تحلیل و فهم عمیق را از دست بدهیم. پژوهش‌ها نیز ارتباط میان مصرف زیاد ویدئوهای کوتاه و ضعف در برخی جنبه‌های توجه و یادگیری را بررسی کرده‌اند.‌اینجاست که کتاب، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. کتاب از ما می‌خواهد عجله نکنیم، ارتباط میان موضوعات را بفهمیم، شخصیت‌ها را بشناسیم و درباره آنچه می‌خوانیم فکر کنیم؛ مطالعه عمیق تمرینی برای تمرکز، تحلیل و تقویت قدرت تفکر است.‌البته قرار نیست با فناوری و شبکه‌های اجتماعی خداحافظی کنیم؛ مسئله ایجاد تعادل است. شاید کافی باشد هر روز بخشی از زمان اسکرول‌کردن را به خواندن چند صفحه کتاب اختصاص دهیم.‌در روزگاری که همه‌چیز با سرعت می‌گذرد، کتاب به ما یادآوری می‌کند که فهمیدن بعضی چیزها به زمان نیاز دارد. شاید عمیق خواندن، درست همان مهارتی باشد که در عصر سرعت بیش از همیشه به آن احتیاج داریم.
منابع:
•‌Otto، 2025، نشریه Computers & Education‌
•‌European Child & Adolescent Psychiatry، 2026‌ پژوهش درباره ویدئوهای کوتاه و پیامدهای شناختی.