گزارش
دبیر تازه، فرصت کوتاه
علیرضا تابش به‌عنوان دبیر چهلم و پنجمین جشنواره فیلم فجر حکم گرفت
ناهید پیشور | روزنامه‌نگار
3ماه مانده به چهل و پنجمین جشنواره فیلم فجر سرانجام دبیر این جشنواره با حکم رئیس سازمان سینمایی، رائد فریدزاده، مشخص شد. علیرضا تابش، مدیر اسبق بنیاد سینمایی فارابی، در حالی به‌عنوان دبیر فیلم فجر منصوب شد که پیش‌تر نام‌هایی چون منوچهر شاهسواری، سیدمحمدمهدی طباطبایی‌نژاد و بهروز شعیبی به‌عنوان نامزدهای احتمالی این سِمَت در رسانه‌ها مطرح شده بودند. طبیعتا وقتی نام کسی به‌عنوان دبیر فجر مطرح می‌شود که انتظارش نمی‌رفته، انتخابی مناقشه‌برانگیز خواهد بود و کارنامه فرد منتخب زیر ذره‌بین می‌رود. هرچه روزها می‌گذشت و نام دبیر جشنواره اعلام نمی‌شد، هم انتقادها به انفعال سازمان سینمایی فزونی می‌گرفت و هم نگرانی‌ها از فرصت کم باقیمانده برای برنامه‌ریزی و هماهنگی امور جشنواره بیشتر می‌شد. حالا علیرضا تابش در وضعیت دشواری قرار دارد؛ باید در سالی که از آغازش درگیر جنگ و تبعات آن بوده و طبیعتا این وضعیت بر تولیدات سینمایی هم اثر گذاشته، جشنواره‌ای برگزار کند که از سال 1398به این سو هر دوره‌اش با مسائلی همراه بوده است.
دشمنی به نام زمان
مهم‌ترین سابقه مدیریت سینمایی تابش به بازه فعالیت او بین سال‌های 1393تا 1400در بنیاد سینمایی فارابی برمی‌گردد که بعد از سیدمحمد بهشتی طولانی‌ترین دوران مدیریت در این نهاد سینمایی به شمار می‌رود.
تابش در حال حاضر مدیرعامل و نایب‌رئیس هیأت مدیره هلدینگ گردشگری تامین اجتماعی (هگتا) است و سال 1403دبیر جشنواره چندرسانه‌ای میراث فرهنگی بود که در شیراز برگزار شد و حرف‌وحدیث‌هایی هم درباره میزان بودجه آن وجود داشت. اما مهم‌ترین چالش‌های پیش روی او در برگزاری جشنواره چیست؟ اول از همه‌وقت.
زمان زیادی تا آغاز جشنواره در 11بهمن نمانده است آن هم با توجه به شرایط جنگی کشور، کار دبیر جشنواره که نیازمند تعامل با دست‌اندرکاران سینما و نهادها و سازمان‌های مختلف است، بسیار دشوار خواهد بود.
از سوی دیگر، باید دید چه فیلم‌هایی خواهان حضور در جشنواره هستند. فرصت آنقدر کم است که تابش حتی وقت زیادی برای ایجاد تغییرات جزئی در جشنواره هم ندارد.
احیای هیأت انتخاب
منوچهر شاهسواری در چهل و چهارمین دوره فجر در سال 1404هیأت انتخاب جشنواره را بنا بر شرایط آن زمان حذف کرد و شخصا دست به انتخاب فیلم‌ها زد. هرچند شاهسواری گفت در این کار مشاورانی داشته، اما پذیرفت که مسئولیت انتخاب‌ها با او بوده. حذف هیأت انتخاب با همه نقدهایی که در سالیان مختلف بر عملکرد آن وجود داشته، زمینه از دست رفتن تنوع و تکثر آرا و غلبه یک نوع سلیقه و نگاه را در انتخاب‌ها فراهم می‌آورد.
از تابش انتظار می‌رود با احیای سنت هیأت انتخاب زمینه را برای راه یافتن آثار متنوع اجتماعی و انتقادی بخش خصوصی به جشنواره مهیا سازد و همچنین آثار ارگانی دستچین‌شده‌تری در جشنواره به نمایش درآیند.
البته گزینش اعضای هیأت انتخاب خودش مسئله‌ای است، چنانچه افراد این هیأت همگی هم‌فکر و هم‌مشرب باشند و رویکردی خاص در انتخاب‌هایشان را دنبال کنند. از طرف دیگر، نباید از یاد برد که تابش حتی درصورت داشتن وقت مکفی هم امکان تغییر بسیاری از ساختارهای
جشنواره را ندارد.
بی‌مدیری «هگتا»
یکی از نقدهای زودهنگامی که تقریبا بلافاصله بعد از حکم گرفتن تابش به این انتخاب وارد شد، مسئله دوشغله بودن وی بود. اگر دبیری جشنواره را شغل حساب کنیم، پس بسیاری از دبیران جشنواره طی سالیان متمادی دوشغله بوده‌اند. در دوره‌هایی مدیرعامل فارابی یا معاون امور سینمایی، با حفظ سمت، دبیر جشنواره فجر بوده‌اند. طبق اصل ۱۴۱ قانون اساسی منظور از شغل وظایف مستمر مربوط به پست ثابت سازمانی یا شغل و پستی است که به‌طور تمام‌وقت انجام شود. دبیری جشنواره نهایتا کاری 3ماهه است و در تعریف شغل قرار نمی‌گیرد، اما تمرکز و جدیتی که این سِمَت می‌طلبد بیش از هر کس باید مسئولان تامین اجتماعی را نگران کند که حداقل برای 3ماه مدیرعامل «هگتا» در دسترسشان نخواهد بود. سؤال این است آیا تابش در «هگتا» باقی می‌ماند؟ حتما هماهنگی‌های لازم صورت گرفته است.
در همینه زمینه :
