خانواده‌ها پای کار تهران

 مریم باقرپور | روزنامه‌نگار

یکی در زمینه تسهیلگری ازدواج تلاش می‌کند، آن دیگری حوزه فعالیتش فرزندآوری و حمایت از مادران است. برخی هم مشاوره ازدواج و خانواده می‌دهند. همه اینها بخشی از رویدادی با عنوان «هم‌آرا»ست که به تازگی توسط مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران در بلدیه پایتخت برگزار شد و در آن کنشگران حوزه خانواده شیوه کار و فعالیت خود را به شرکت‌کنندگان معرفی کردند. اما این رویداد چه بود و مسئولان چه دیدگاهی درباره آن داشتند؟

استقبال 700کنشگر از طرح هم‌آرا
رویداد هم‌آرا حاصل حدود ۶‌ماه فعالیت در اکوسیستم کنشگران خانواده شهر تهران است که با هدف شناسایی ظرفیت‌های مردمی و طراحی راهکارهای خانواده‌محور برای حل مسائل شهری شکل گرفت. در این فرآیند مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران از مجموعه‌های فعال حوزه خانواده دعوت کرد تا طرح‌های خود را با رویکرد حل مسائل شهری و محوریت خانواده ارائه کنند که نتیجه‌اش شرکت ۷۰۰مجموعه در این فرآیند بود. پس از طی مراحل آموزشی، منتورینگ، تسهیلگری و بررسی طرح‌ها، ۳۰ طرح به مرحله نهایی راه یافت که در نهایت ۱۵طرح به‌عنوان بخش محوری انتخاب شدند و نمایندگانشان توانستند فعالیت‌های خود را در بلدیه تهران معرفی کنند.

ایجاد هم‌افزایی بین مجموعه‌های مردمی 
هدف اصلی این رویداد ایجاد هم‌افزایی میان مجموعه‌های مردمی و پرهیز از فعالیت‌های پراکنده و جزیره‌ای است. در این الگو یک مجموعه مردمی محور طراحی و پیشبرد هر طرح می‌شود و سایر گروه‌ها متناسب با توانمندی‌ها و علایق خود به آن می‌پیوندند. به این ترتیب، ظرفیت‌های موجود به یکدیگر متصل و زمینه شکل‌گیری فعالیت‌های اثربخش‌تر و جریان‌سازتر فراهم می‌شود. نمونه‌اش هم طرح‌های مرتبط با حمایت از مادران دارای فرزند معلول است. زمانی که یک طرح با مشارکت چند مجموعه مردمی طراحی و تکمیل می‌شود، سازمان‌ها و مناطق شهرداری می‌توانند متناسب با امکانات و نیازهای خود در اجرای آن مشارکت کنند. در چنین شرایطی ظرفیت مجموعه‌هایی که پیش‌تر  جداگانه فعالیت می‌کردند در کنار یکدیگر قرار می‌گیرد و امکان گسترش خدمات در سطح شهر فراهم می‌شود.

آشنایی نهادها با طرح‌های محوری
برای ایجاد هم‌افزایی در بخش نخست رویداد، طرح‌های محوری توسط کنشگران مردمی ارائه شد و مجموعه‌ها برای همکاری با طرح‌ها و بررسی زمینه‌های مشارکت اعلام آمادگی کردند. در ادامه، مدیران حوزه فرهنگی و اجتماعی شهرداری، برخی شهرداران مناطق، رؤسای سازمان‌ها و شرکت‌های شهرداری و نمایندگان دستگاه‌های خارج از شهرداری با طرح‌ها آشنا شدند تا زمینه حمایت، مشارکت و فراهم‌کردن امکانات لازم برای اجرای آنها در مناطق و حوزه‌های مختلف بررسی شود.

از واسطه‌گری ازدواج تا فرزندآوری
 طرح‌های ارائه شده در رویداد هم‌آرا، از بخش‌های مختلفی مانند واسطه‌گری ازدواج، فضاهای کاری اشتراکی مادر و کودک، جمعیت و فرزندآوری، موضوع‌های تخصصی خانواده و تولید بازی‌های خانوادگی با محوریت نوجوانان تشکیل می‌شود تا زمینه همکاری میان مجموعه‌هایی با تخصص‌ها و ظرفیت‌های متفاوت را فراهم کند.

حوزه فعالیت مشارکت‌کنندگان  در رویداد هم‌آرا چه بود؟
  واسطه‌گری ازدواج
  خدمات ازدواج آسان (تهیه وسایل از لباس عروس تا شمعدانی و تامین جهیزیه)
  تسهیل‌گری فرزندآوری(همراهی با خانواده‌ها تا تولد نوزاد) 
  حمایت از مادران باردار
  حمایت از خانواده‌های دارای فرزند معلول
  رویدادهای بازی‌محور هویت‌ساز 

بازدیدکنندگان چه گفتند؟
شکل‌گیری اکوسیستم جدید خانواده‌محور برای حل مسائل شهری
مریم اردبیلی، رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران: در سال‌های گذشته، تلاش‌های زیادی برای نهادینه‌کردن نگاه خانواده‌‌محور در سازمان‌ها، شرکت‌ها و مناطق شهرداری انجام شده است. اتصال این ظرفیت مدیریتی به کنشگران میدانی و گروه‌های میانی می‌تواند به شکل‌گیری یک اکوسیستم خانواده‌محور برای حل مسائل اولویت‌دار شهر تهران کمک کند. رویداد هم‌آرا نمادی از شکل‌گیری یک اکوسیستم جدید خانواده‌محور برای حل مسائل شهری است. اختتامیه این رویداد به‌معنای پایان اجرای طرح‌ها نیست، بلکه نقطه آغاز پیگیری، حمایت و عملیاتی‌شدن آنها با همکاری مجموعه‌های مردمی و مدیریت شهری است.

گسترش فعالیت‌های فرهنگی با همکاری مجموعه‌های مردمی
مهدی پیرهادی، عضو شورای اسلامی شهر تهران: بسیاری از مجموعه‌های فرهنگی از فعالیت‌های یکدیگر اطلاع کافی ندارند و رویداد هم آرا می‌تواند فرصتی برای معرفی ظرفیت‌ها، تبادل تجربه و شکل‌گیری همکاری‌های مشترک میان آنها باشد. این رویداد می‌تواند به ارتقای فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی و گسترش مشارکت اجتماعی در اجرای برنامه‌ها کمک کند. همچنین مجموعه‌های کوچک‌تر می‌توانند ضمن آشنایی با ظرفیت‌های موجود، فعالیت‌های خود را توسعه دهند و از توان مجموعه‌های بزرگ‌تر و برخوردار از امکانات بیشتر بهره‌مند شوند. تقویت همکاری میان مجموعه‌های مردمی می‌تواند به توسعه فعالیت‌های اجتماعی، تقویت بنیان خانواده و گسترش حرکت‌های فرهنگی در شهر منجر شود.

حل مسائل شهر با همراهی خانواده‌ها
علی عابدی کمالی، دستیار رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران و دبیر رویداد هم‌آرا:  خانواده‌محوری در 5سال اخیر یکی از اولویت‌های کاری مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران بوده است و در این چارچوب، توسعه عاملیت اجتماعی خانواده‌ها و فراهم‌کردن زمینه کنشگری مؤثر آنها برای حل مسائل اجتماعی در دستور کار قرار داشته است. تلاش کرده‌ایم در قالب‌های مختلف با خانواده‌های شهر تهران ارتباط برقرار کنیم و تاکنون با حدود ۲۰ هزار خانواده برای تسهیل عاملیت اجتماعی ارتباط داشتیم. در حال حاضر نیز خانواده‌هایی در مناطق مختلف شهر در حال فعالیت و حل مسائل اجتماعی هستند.