گلوگاه اینترنت دنیا

ساسان شادمان | روزنامه‌نگار

درحالی‌کــه اینترنت ماهواره‌ای و فناوری‌های ارتباطی بی‌سیم روزبه‌روز گسترش می‌یابند، اما همچنان بخش عمده ارتباطات بین‌المللی جهان به شبکه‌ای عظیم از کابل‌های فیبر نوری در اعماق دریاها وابسته است؛ کابل‌هایی که هرگونه اختلال در آنها می‌تواند پیامدهای اقتصادی، ارتباطی و امنیتی گسترده‌ای داشته باشد. مهیار خدادادی، کارشناس فناوری اطلاعات، در گفت‌وگو با برنامه «دانستنیها»ی تلویزیون اینترنتی همشهری، اهمیت این زیرساخت‌ها، نقش راهبردی تنگه هرمز و دریای سرخ و پیامدهای احتمالی آسیب به آنها را تشریح کرده است. در اینجا چکیده‌‌ای از این گفت‌وگو را ملاحظه می‌کنید. برنامه را می‌توانید در سایت تلویزیون اینترنتی همشهــری ببینید.


سهم ۹۹ درصدی کابل‌ها
  بیش از ۹۹درصد ارتباطات بین‌المللی جهان از طریق کابل‌های فیبر نوری زیردریایی برقرار می‌شود؛ زیرساخت‌هایی که ستون فقرات اینترنت جهانی محسوب می‌شوند.
  اطلاعات در این کابل‌ها به سیگنال‌های نوری تبدیل و با سرعتی نزدیک به ۲۰۰هزار کیلومتر بر ثانیه منتقل می‌شوند.
  در جهان حدود ۶۰۰سامانه کابل زیردریایی وجود دارد و نزدیک به ۱۰۰سامانه دیگر نیز در دست ساخت است. شرکت‌های بزرگ فناوری، اپراتورهای مخابراتی و کنسرسیوم‌های بین‌المللی از مهم‌ترین سرمایه‌گذاران این حوزه هستند.

تهدید نظامی و دشواری بازسازی
  کابل‌های زیردریایی باوجود فناوری پیشرفته، زیرساخت‌هایی فیزیکی و آسیب‌پذیر هستند.
  در شرایط درگیری نظامی، تعمیر کابل‌های آسیب‌دیده به‌دلیل محدودیت دسترسی کشتی‌های تخصصی و مشکلات امنیتی ممکن است ماه‌ها طول بکشد.
  احتمال آسیب به این زیرساخت‌ها درصورت گسترش تنش‌های منطقه‌ای وجود دارد.
گلوگاه حساس اینترنت منطقه
  بین 5 تا 7سامانه کابل زیردریایی در محدوده تنگه هرمز و خلیج فارس قرار دارند.
  سامانه‌هایی مانند فالکون، شبکه ارتباطی خلیج فارس، 2a آفریقا و مسیرهای ارتباطی آسیا و اروپا، بخشی از زیرساخت‌های مهم این منطقه محسوب می‌شوند.
  آسیب گسترده به این کابل‌ها می‌تواند ارتباطات کشورهای حاشیه خلیج فارس را مختل کند و بر فعالیت بانک‌ها، بازارهای مالی، مراکز داده و زیرساخت‌های هوش مصنوعی تأثیر بگذارد.

چرا ماهواره‌ جایگزین کابل‌ها نمی‌شود؟
  با وجود توسعه اینترنت ماهواره‌ای، ظرفیت فعلی این فناوری پاسخگوی نیاز میلیاردها کاربر و زیرساخت‌های اقتصادی جهان نیست.
  سامانه‌هایی مانند استارلینک بیشتر برای دسترسی کاربران و ارتباطات پشتیبان کاربرد دارند و نمی‌توانند به‌تنهایی بار عظیم بانکداری، تجارت الکترونیک، مراکز داده و خدمات اینترنتی کشورها را بر عهده بگیرند.
  بااین‌حال، پیشرفت فناوری ماهواره‌ای ممکن است در آینده وابستگی جهان به کابل‌های دریایی را کاهش دهد.