قیمت خرگوشی، سرعت لاک‌پشتی

ساسان شادمان منفرد | روزنامه‌نگار

با افزایش قیمت بسته‌های اینترنت 2اپراتور همراه اول و ایرانسل، بحث افزایش دوباره تعرفه بسته‌های اینترنت همراه به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز حوزه ارتباطات تبدیل شده است. درحالی‌که اپراتورها افزایش هزینه‌های توسعه و نگهداری شبکه را دلیل ضرورت اصلاح قیمت‌ها می‌دانند، کاربران از پرداخت هزینه بیشتر برای اینترنتی بی‌کیفیت انتقاد می‌کنند. پیش‌تر انتشار خبر درخواست اپراتورها برای افزایش ۱۰۰درصدی بسته‌های اینترنت، مصرف‌کنندگان را نگران کرده بود‌که در نهایت از نخستین روز آبان‌ماه1405، افزایش 40درصدی رسما در تعرفه‌ بسته‌های اینترنت همراه شکل گرفت.

ماجرای افزایش تعرفه چیست؟
درخواست افزایش ۱۰۰درصدی: همراه اول، ایرانسل و رایتل خواستار 2برابر شدن تعرفه اینترنت شده‌اند؛ پیشنهادی که هنوز به‌معنای موافقت دولت نیست.
 احتمال افزایش ۴۰درصدی: گزارش‌های اولیه از احتمال افزایش قیمت تا ۴۰درصد حکایت داشت، اما حمید فتاحی، رئیس سازمان تنظیم مقررات، ۲۶مهر اعلام کرد میزان نهایی افزایش هنوز تعیین نشده است.
 سابقه گرانی: بسته‌های اینترنت همراه در آذر ۱۴۰۴ حدود ۲۰درصد و اسفند همان سال ۱۸درصد دیگر گران شدند. بنابراین افزایش تازه، ادامه روندی است که پیش‌تر نیز هزینه ارتباطات خانوارها را بالا برده بود.

افزایش قیمت اجتناب‌ناپذیر است؟
 ضرورت اصلاح اقتصادی: ثابت نگهداشتن طولانی‌مدت تعرفه‌ها در شرایط تورمی می‌تواند توان سرمایه‌گذاری اپراتورها را تضعیف کند.
 لزوم تعهد به کیفیت: افزایش قیمت زمانی توجیه‌پذیر است که با تعهدات قابل‌اندازه‌گیری درباره سرعت، پوشش و پایداری اینترنت همراه باشد.
 حمایت از مصرف‌کننده: ارائه بسته‌های اقتصادی برای اقشار کم‌درآمد، شفافیت قیمت‌ها و نظارت بر عملکرد اپراتورها می‌تواند بخشی از فشار افزایش تعرفه را کاهش دهد.

موافقان چه می‌گویند؟
  اپراتورها معتقدند رشد نرخ ارز، تحریم‌ها و افزایش هزینه خرید تجهیزات خارجی، توسعه زیرساخت ارتباطی را دشوار کرده است.
  توسعه نسل پنجم اینترنت، افزایش ظرفیت دکل‌ها و نوسازی شبکه به سرمایه‌گذاری مستمر نیاز دارد.
   حمید فتاحی، رئیس رگولاتوری معتقد است عدم‌تناسب درآمد و هزینه اپراتورها، سرمایه‌گذاری را کاهش داده و باعث عقب‌ماندگی توسعه شبکه از رشد مصرف شده است.

مخالفان چه انتقادهایی دارند؟
  منتقدان می‌پرسند چرا کاربران باید برای خدماتی که با کندی، اختلال و ناپایداری همراه است، پول بیشتری پرداخت کنند؟
  افزایش تعرفه اینترنت در شرایط تورمی، به‌ویژه برای دانشجویان، خانواده‌های کم‌درآمد و کاربران پرمصرف، هزینه قابل‌توجهی ایجاد می‌کند.
   منتقدان خواستار تضمین مشخصی هستند که درآمد حاصل از افزایش تعرفه واقعا صرف بهبود شبکه شود.

گرانی به شرط کیفیت
افزایش تعرفه به‌تنهایی نه تضمین‌کننده توسعه شبکه است و نه الزاما راهکاری نادرست. مسئله اصلی، نبود اطمینان کاربران از بهبود خدمات در برابر پرداخت هزینه بیشتر است. دولت باید میان پایداری اقتصادی اپراتورها و توان مالی مردم تعادل برقرار کند. در غیراین صورت، گرانی اینترنت نه به‌معنای توسعه ارتباطات، بلکه صرفا تحمیل هزینه‌ای تازه بر زندگی دیجیتال شهروندان خواهد بود.