گزارش
مشکل سینما مافیا نیست
گفت‌و‌گوی تلویزیون همشهری با اصغر نعیمی،کارگردان و عضو شورای صنفی نمایش درباره مافیای اکران
گروه24
کمدی «خانوم والده» به تهیه‌کنندگی ابراهیم عامریان، پرفروش‌ترین فیلم امسال سینماست و به‌نظر می‌رسد تا آخر سال، فیلمی نتواند با آن برابری کند. اما عده‌ای معتقدند این فروش بالا صرفا به‌خاطر خود فیلم نیست.
واقعیت این است به جز 2فیلم «زنده‌شور» و «استخر» که تقریبا 10هزار سانس بیشتر از «خانوم والده» دارند، این فیلم از تمام دیگر فیلم‌هایی که از ابتدای سال اکران شده‌اند، سانس بیشتری در اختیار داشته، آن‌هم درحالی‌که تقریبا یک‌ماه و یک هفته بیشتر روی اکران نبوده، ولی برای مثال «زنده‌شور» و «استخر» بیش از 3ماه از اکرانشان می‌گذرد. آیا می‌شود گفت «خانوم والده» حق سایر فیلم‌ها را در اکران تضییع می‌کند؟ دستی در کار است که فیلمی بیشتر از سایر فیلم‌ها در اکران سانس بگیرد؟ آن فیلم‌هایی که نمی‌فروشند، حتی اگر سانس‌های زیادی داشته باشند، می‌توانند وارد رقابت با محصولی مثل «خانوم والده» شوند که رضا عطاران و عباس جمشیدی‌فر را با لباس زنانه روی پرده آورده؟
اصغر نعیمی، کارگردان سینما و عضو شورای صنفی نمایش در این‌باره در تلویزیون همشهری توضیحاتی داد که خلاصه سخنانش را می‌خوانید.
سینمادار فیلم پرفروش می‌خواهد
زمانی که «پیر پسر» اکران شد، ما از جنگ 12روزه تازه بیرون آمده بودیم و جامعه نیازمند فیلمی جدید بود. از طرف دیگر، مدیران وزارت ارشاد تازه آمده بودند و انگیزه بالایی برای صدور مجوز نمایش فیلمی داشتند که مدتی در محاق بود. همچنین طعم جدیدی که آن فیلم برای مخاطب داشت، ازجمله عواملی بود که باعث شد فیلم دوست عزیزم، اکتای براهنی‌که توسط ابراهیم عامریان پخش شده، به فیلمی فوق‌العاده موفق تبدیل شود. فیلم «پیر پسر» در هر شرایطی می‌توانست اکران شود. نمی‌خواهم اسم ببرم، اما همین پخش‌کننده، فیلمی را هم اکران کرده که فروش متوسطی داشته و حتی می‌توان گفت فروش چندان چشمگیری نداشته است، با اینکه فیلم از رنگ و لعاب خوبی هم برخوردار بوده. دنبال عامریان هستند تا بیاید فیلم‌هایش را اکران کند، سینمادارها، پخش‌کننده‌ها، خود مدیران ارشاد. این مافیا نیست؛ این نیاز سینما به فیلم «خانم والده» است. ممکن است بنده و شما فیلم «خانم والده» را دوست نداشته باشیم.
مشکل فرهنگی است، نه مافیا
هیچ‌وقت آقای کیارستمی دنبال اکران و بلیت‌فروشی نبود. می‌فهمید دارد چه کار می‌کند. در همین سینما، فیلم «سگ‌کشی» آقای بیضایی را هم داشتیم که تقریبا نخستین یا دومین فیلم پرفروش سال بود. ما در عرصه فیلم‌سازی مشکل فرهنگی داریم، نه مشکل مافیا. فیلم‌هایی می‌فروشند که ما دوست نداریم. زمانی در این سینما «اجاره‌نشین‌ها»، «زیر پوست شهر»، «قرمز» یا «لیلی با من است» می‌فروخت و در حال حاضر فیلم‌های دیگری می‌فروشند. این اتفاق به‌دلیل زوالی است که در سینمای ایران رخ داده و پایین آمدن انتظارات مخاطب از سینما، چون عملا دیگر فیلم خوب ساخته نمی‌شود؛ یعنی مسیر ساختن آن فیلم‌های باکیفیت، به دلایل مختلف، مسدود شده است. ارزان‌ترین تفریحی که مردم دارند این است که بروند این فیلم‌ها را ببینند. به‌خوبی هم می‌دانند قرار است چه محصولی را ببینند. دلیل فروش فیلم‌ها را باید در جنبه‌های دیگری جست‌وجو کرد، نه در اینکه عده‌ای در اتاقی دور هم جمع شده‌اند و یک پدرخوانده هم آن بالا نشسته و می‌گوید: «آقا، به این فیلم سانس بدهید تا خیلی بفروشد.»
اکران فیلم خارجی سینما را نابود می‌کند
اکران فیلم خارجی ممکن است به سینمادار کمک کند، ولی باعث نابودی همین مختصر صنعتی می‌شود که سینمای ایران دارد. چون واقعا با این محدودیت‌ها و هزینه‌های بالایی
که داریم، عملا این رقابت از بین می‌رود.
این یک پارادوکس است که ما با آن مواجهیم و خود من هم نمی‌دانم این پارادوکس را چگونه باید حل کرد؛ یعنی خودم به نتیجه‌ای نرسیده‌ام. فیلم‌های سینمایی ایران با محدودیت ساخته می‌شوند؛ بنابراین بسیاری از عواملی که باعث موفقیت یک فیلم می‌شوند، در ایران محدود و ممنوعند. در نتیجه، این رقابت، رقابتی ناعادلانه می‌شود. شاید اگر شرایطی وجود داشت که می‌شد بخشی از این عوامل موفقیت را به تعادل رساند، من مخالفتی با نمایشفیلم خارجی نداشتم؛ ولی الان عرصه، واقعا‌عرصه‌ای ناعادلانه است.
