گزارش
تهران آماده نبرد با ال‌نینو
در چهارمین دوره مهارت‌افزایی و تمرین عملیاتی سیل و بقا هماهنگی نهادهای مختلف برای مقابله با پدیده‌های جوی بیشتر شد
مریم باقرپور | روزنامه‌نگار
برای تهران امسال احتمال بارندگی‌های شدید در نتیجه پدیده ال‌نینو و حتی سیلاب پیش‌بینی شده و برای جلوگیری از بحران، نیروهای 30دستگاه مرتبط با حوزه سیل و بحران برای 2روز در دریاچه شهدای خلیج‌فارس (چیتگر) گردهم آمدند تا در چهارمین دوره مهارت‌افزایی و تمرین عملیاتی سیل و بقا در شرایط سخت شرکت کنند.
حضور30نهاد و سازمان مرتبط با سیل
عقربه‌های ساعت از 9صبح که می‌گذرد، اطراف دریاچه چادرها یکی پس از دیگری برپا می‌شود تا نیروهای ۳۰سازمان، نهاد و دستگاه امدادی، عملیاتی و خدماتی و درواقع همه دستگاه‌های مرتبط با موضوع سیل در آنها مستقر شوند. این دستگاه‌ها شامل اورژانس، آتش‌نشانی، هلال‌احمر، آبفا، برق، سپاه، پلیس و دانشگاه‌های علوم‌پزشکی و حتی ستاد مدیریت بحران و شهرداری‌های مناطق می‌شود. علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران که مدام در حال رصد کارهاست، می‌گوید: در این برنامه 110چادر برپا شده و 500نفر حضور دارند که در دوره‌های آموزشی و عملیاتی شرکت می‌کنند.
کسب مهارت‌های هفت‌گانه برای سیلاب‌ها
روز نخست چهارمین دوره مهارت‌افزایی و تمرین عملیاتی سیل و بقا در شرایط سخت به آموزش اختصاص دارد. در حاشیه چادرها، 7غرفه برای کلاس آموزش برپا شده که هر کدام از این کلاس‌های آموزشی 7بار تکرار می‌شود تا تمامی حاضران در زمینه‌های کار با جی‌پی‌اس، عبورایمن از آب، نجات مصدومی که دچار سیل شده، سی‌پی‌آر، مدیریت پیکرهای متوفیان سیل، بهداشت محیط، برپایی سرویس‌های بهداشتی، کلرزنی و گندزدایی آب آلوده و کار با انواع پمپ‌های کف‌کش، لجن‌کش، روبین، فاکس و پمپ‌های تخلیه آب سیلاب اطلاعاتشان بیشتر شود.
تهران آماده‌تر از همیشه
دومین روز از مانور وقت نمایش آموخته‌ها و مهارت‌هاست و با اعلام شروع عملیات، نیروهای هلال‌احمر با استفاده از قایق‌های جمینای به جست‌وجو و نجات مصدومان حادثه فرضی می‌پردازند و تیم‌های غواصی آتش‌نشانی هم برای امدادرسانی وارد عمل می‌شوند. نیروهای سازمان بهشت زهرا(س) هم با خودروهای حمل پیکر در محل تمرین حضور دارند. سایر دستگاه‌ها ازجمله اورژانس، آبفا و برق هم وظایف تخصصی خود را اجرا می‌کنند. نصیری می‌گوید: با این مانور نوعی هم‌افزایی و همدلی بین دستگاه‌های امدادی و بین امدادگران شکل گرفت. درواقع اگر سیل رخ دهد، ما آماده‌تر از گذشته در کنار هم به یاری مردم خواهیم شتافت. البته مردم باید به هشدارهای لازم توجه کنند.
تلاش برای رفع تهدیدها
پس از چند ساعت پایان عملیات اعلام می‌شود. رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران که در تمامی لحظه‌ها بر فعالیت تیم‌ها نظارت داشته می‌گوید: تهران ۱۱روددره و تعدادی سیل‌برگردان دارد. در برخی از محله‌ها و مناطق هم گلوگاه‌های سیلابی داریم. البته شرکت خاکریز آب شهرداری تهران سال‌هاست که تونل‌هایی را برای عبور آب‌های ناشی از سیلاب‌ها حفاری کرده است. درواقع تهران به ۷۰۰کیلومتر کانال و مسیل نیاز دارد و ۵۴۰کیلومتر از این کانال‌های زیرسطحی تاکنون ساخته شده است.
نصیری مشکل دوم تهران را تجاوز به حریم و بستر رودخانه‌ها در طول سال‌ها و دهه‌های گذشته عنوان می‌کند و می‌گوید: ما حدود ۳۰۰۰پارسل در تهران داریم که ۷۵درصد آنها در حریم رودخانه ساخته شده‌اند و ۲۵درصد در بستر رودخانه‌ها و روددره‌ها، که باید رفع خطر شوند تا ریسک جدیدی در حوزه سیل به شهر اضافه نشود و از ساختوساز ناایمن هم جلوگیری شود.
برخی دلایل بروز احتمالی سیلاب در تهران
خروج آب از روددره‌ها و کانال‌ها
نبود کانال جمع‌آوری آب‌های سطحی در برخی نقاط تهران
وجود برخی معارض‌های تاسیساتی
ساختوساز در بستر رودخانه‌ها و روددره‌ها
ریختن زباله توسط شهروندان در کانال‌ها
مسئولان در حاشیه بازدیدها چه گفتند؟
لزوم آموزش بیشتر در شهر
مجید باقری، معاون برنامه‌ریزی، توسعه سرمایه انسانی و امور شورای شهردار تهران: بعد از جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم یکی از اولویت‌های بسیار برجسته مدیریت شهری این بود که بتواند مانورهایی برگزار کند که علاوه بر هماهنگی بین‌بخشی در حوزه‌های مختلف امداد و نجات، سناریوهایی برای وقوع حوادث آینده بررسی و تجزیه تحلیل شود. درنتیجه جلسه‌های آموزشی برگزار و کل مناطق ۲۲گانه تهران پهنه‌بندی شد و هر پهنه مبتنی بر سناریوی خاص خود تمرین کرد. تمام این اقدامات یک هدف دارد و آن آسایش و آرامش شهروندان تهرانی است تا اگر حادثه غیرمترقبه‌ای رخ داد یا جنگی حادث شد، کسانی که در زمان آرامش تمرین کرده‌اند، بتوانند در خدمت شهروندان باشند.
ورود دادستانی برای جلوگیری از تخلف
محمدامین وحدانی‌نیا، معاون حقوق عامه و پیشگیری از وقوع جرم دادستان کل کشور: برگزاری مانورها ما را متوجه ضعف‌ها می‌کند. همچنین آموزش حین انجام مانور می‌تواند کاربردی باشد و ما را به‌روز کند. مدیریت بحران یعنی پیش‌بینی و پیشگیری از بحران. انجام این مانورها، خصوصاً در زمانی که کشور در حال آمادگی و دفاع است، به حذف موازی‌کاری‌ها و رفتن به سمت یک هماهنگی واحد کمک می‌کند. سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهرداری تهران با تجربه‌های خوبش می‌تواند در کشور الگو باشد و تجربیات خود را به تمامی استان‌ها منتقل کند. باید استان‌ها از این تجربیات استفاده کنند تا بتوانیم مدیریت بحران را به سمت پیشگیری و پیش‌بینی ببریم. دادستانی کل در کنار همه به‌صورت شبانه‌روزی حضور دارد. هرجا احساس کنیم باید دادستانی کل ورود کند، وارد عمل می‌شویم. ماموریت ما برخورد با افرادی است که در حوزه بستر رودخانه‌ها و حوزه منابع طبیعی تصرف انجام می‌دهند. هرجا بحث سیل، پیش‌بینی و پیشگیری باشد، حتماً دادستان‌ها در ساخت‌وسازهای غیرمجاز و تصرف بستر رودخانه‌ها پای کار هستند و براساس موازین قانونی اقدام می‌کنند.
پاکسازی مسیل‌ها و کانال‌ها از شهریورماه
علیرضا جعفری، مدیرکل خدمات شهری شهرداری تهران: در تهران بیش از ۷۰۰کیلومتر کانال و مسیل اصلی جمع‌آوری آب‌های سطحی، شامل مسیل‌های روباز و روبسته وجود دارد. همچنین حدود ۱۰هزار کیلومتر نهر روباز، آب‌های سطحی را به کانال‌های زیرزمینی هدایت می‌کنند؛ درنتیجه از ابتدای شهریور، لایروبی انهار روباز و روبسته، کانال‌ها و مسیل‌های هدایت آب در دستورکار مناطق قرار گرفته است و مناطق روزانه و براساس برنامه‌ریزی و پایش‌های انجام‌شده، مسیل‌ها را لایروبی و پاکسازی می‌کنند تا هنگام بارندگی با مشکل مواجه نشویم. از طرفی با توجه به نزدیک‌شدن فصل خزان، مناطق موظف شده‌اند انهار روباز را مستمر بررسی کنند تا برگ‌ها، زباله‌ها و دیگر ضایعات در مسیر آب جمع نشوند. دریچه‌های نیازمند مرمت هم شناسایی و تعمیر شده‌اند.
لایروبی رودخانه کن برای سیلاب‌ها
محمدجواد خسروی، شهردار منطقه۲۲: با توجه به پیش‌بینی هواشناسی مبنی بر بارش‌ها و وقوع سیل در ماه‌های آینده، لازم بود که حتما شهرداری آمادگی کافی داشته باشد. منطقه۲۲ هم با توجه به نوع اقلیم، جزو مناطقی است که بیشترین تأثیر را از شرایط آب‌وهوایی می‌پذیرد، به همین دلیل مانور برای نیروهای منطقه مفید است. البته برای پیشگیری از چندی پیش عملیات‌هایی صورت گرفته است. به‌عنوان مثال لایروبی جدی بستر رودخانه کن شروع شده و با توجه به شرایطی که امسال پیش‌بینی می‌شود، لایه‌برداری و رسوب‌برداری در حال انجام است.
تکه جنوب تهران در آماده‌باش
محسن دودانگه، شهردار منطقه9: با توجه به وجود کانال‌های اکبری و قلقلی در سطح محدوده و مجاورت با روددره کن که از غرب منطقه9 عبور می‌کند، بحث رسوب‌برداری و لایروبی زیرساخت‌های این حوزه و ایجاد دسترسی‌ها برای زمان اضطرار مشخص شده و منطقه آمادگی لازم را در این زمینه دارد. همچنان برنامه رسوب‌برداری با یک سناریو و یک دستورالعمل در حال اجراست.
در همینه زمینه :