هرمز باز است؟ نزدیک شوید
با وجود لفاظیهای کاخ سفید، ایران قدرتنمایی میکند؛ کشتی متخلف با ۲۵۰۰ کانتینر در هرمز غرق شد
علیرضا احمدی | روزنامهنگار
این روزها تنگههرمز بیش از هر زمان دیگری به ابزاری برای سنجش اعتبار ادعاها و لفاظیهای رئیسجمهور آمریکا تبدیل شدهاست. هرچه دونالد ترامپ بیشتر ادعا میکند «تنگه هرمز باز است» کشتیها و نفتکشهای بیشتری به گل مینشینند تا توان بازدارندگی ایران در این منطقه نمایانتر شود.در شرایطی که کاخسفید بهصورت مستمر مشغول طرح ادعای «باز بودن تنگه»، «رکوردشکنی در عبور نفت» و «موفقیت عملیات دریایی» است، گزارشهای بینالمللی از وقوع پیدرپی حوادث دریایی در این منطقه راهبردی حکایت دارد، آن هم در شرایطی که ترس از موشکهای ایران ناوهای آمریکایی را مجبور به عقبنشینی محسوس و پرسروصدا از مرزهای آبی ایران کردهاست.اظهارات تازه فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران مبنی بر اینکه «آمریکا وارد تنگههرمز شود تا ببیند کنترل آن با کیست» بیش از هر چیز نمایانگر واقعیت جاری در این آبراهه راهبردی است. قدرتنمایی روزهای اخیر ایران در تنگههرمز یک پیام روشن دارد: این آبراهه همچنان اهرم قدرت راهبردی در دست ایران است که میتواند هزینههای نظامی و اقتصادی تقابل با ایران را افزایش و محاسبات واشنگتن درباره امنیت انرژی و آینده منطقه را تحتتأثیر قرار دهد.
اصرار به ادعاهای تکراری
ترامپ طی هفتههای گذشته بارها تلاش کرده با اعلام باز بودن تنگههرمز و تأکید بر کنترل آمریکا بر این آبراهه، تصویری از برتری عملیاتی واشنگتن ارائه کند.
3 ادعای مکرر در سخنان ترامپ و سایر مقامهای ارشد آمریکایی درباره تنگههرمز:
کنترل کامل آمریکا بر تنگههرمز
استمرار جریان نفت از این آبراهه و حتی رکوردشکنی در این زمینه
موفقیت آمریکا در اجرای عملیات دریایی
19مرداد
ترامپ: تنها نیرویی که کنترل تنگههرمز را در اختیار دارد نیروی دریایی ایالات متحده است. این یک دیوار فولادی است. ما صددرصد بر تنگه کنترل داریم.
20مرداد
ترامپ: ما کنترل کامل تنگههرمز را در دست داریم و بر آن مسلط هستیم.
23مرداد
ترامپ: بهمعنای واقعی کلمه، تنگههرمز در اختیار ماست و تنها درصورتی اجازه ورود به شناورها میدهیم که خودمان بخواهیم.
26مردادماه
ترامپ: ما کنترل کامل تنگه را در دست داریم... تنگه باز است.
28مردادماه
ترامپ: درحالحاضر، تنگه باز است. شناورهای بسیاری از آن عبور میکنند.
30مردادماه
ترامپ: ما کنترل کامل کل آن منطقهای را که به تنگههرمز مربوط میشود، در اختیار داریم.
31مرداد
ترامپ: تنگههرمز را «قلمرو آمریکا» میدانم و تمام منطقه را تحت کنترل داریم.
4شهریور
ترامپ: تنگه باز است. ما اکنون کشتیهای زیادی را از طریق تنگه عبور میدهیم. این تنگه کاملا فعال است. حجم زیادی نفت از آن خارج میشود.
5شهریور
ترامپ: تنگههرمز باز است. ما کنترل اوضاع را در دست داریم و محاصره را اعمال کردهایم. ایران هیچچیزی دریافت نمیکند؛ هیچچیزی از آن عبور نمیکند.
6شهریور
سنتکام: این ایالاتمتحده است که کنترل تنگههرمز را در دست دارد.
17شهریور
یک مقام آمریکایی به خبرگزاری یونهاپ(کرهجنوبی): تنگههرمز کاملا باز و تحت کنترل نیروی دریایی آمریکاست.
25شهریور
تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام: تردد در تنگه هرمز ادامه دارد و نیروهای آمریکایی از اوایل ماه مه به عبور بیش از ۹۰۰میلیون بشکه نفت خام کمک کردهاند.
15مهر
ترامپ: تنگه هرمز متعلق به آمریکاست.
16مهر
ترامپ: نفت با حجم رکوردشکن از تنگههرمز عبور میکند. شب گذشته بهتنهایی ۲۲میلیون بشکه نفت جابهجا شدهاست.
21 مهر
ترامپ: ما تنگههرمز را باز کردیم و اکنون این تنگه باز است. درحالحاضر حتی بیشتر از زمانی که تنگه پیشتر باز بود، نفت از آن عبور میکند.
واقعیت ماجرا چیست؟
بررسی آمارها و ارزیابیهای انجامشده ازسوی نهادهای بینالمللی حوزه دریانوردی، ازجمله سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس و مؤسسه کپلر، طی هفتههای اخیر پرده از واقعیت ادعاهای کاخسفید درباره باز بودن تنگههرمز برمیدارد.
13مهر
ثبت حداقل 4گزارش درباره «اصابت» یا «هشدار» به کشتیهای مختلف در تنگه هرمز
14مهر
ثبت حداقل یک «اصابت» به یک نفتکش حامل نفت خام هنگام عبور از تنگه هرمز
15مهر
ثبت گزارش اصابت چند پرتابه به یک نفتکش در محدوده تنگه هرمز
15مهر
رویترز اعلام کرد در فاصله ۶ تا ۱۳مهر، دستکم ۱۲حادثه علیه نفتکشها و شناورهای حامل انرژی در منطقه هرمز ثبت شدهاست.
16مهر
ثبت گزارش اصابت به شناوری در حدود ۱۳ مایل دریایی غرب منطقه «الجزیره» امارات
17مهر
ثبت اصابت به یک نفتکش هنگام خروج از تنگه هرمز
17مهر
براساس گزارش مؤسسه نیروی دریایی آمریکا، از 9تا 17مهرماه، حدود 11شناور، عمدتا نفتکش، در تنگههرمز یا سواحل عمان هدف حمله قرار گرفتهاند.
17مهر
براساس اعلام روابطعمومی نیروی دریایی سپاه پاسداران، کشتی غولپیکر حامل گاز ال.پی.جی به نام «اِنوی سانشاین» متعلق به شرکت «ناتویت» که قصد عبور از مسیر غیرقانونی جنوب تنگههرمز را داشت، مورد اصابت قرار گرفت و دچار آتشسوزی گسترده شد.
18مهر
ثبت اصابت به یک نفتکش در حال خروج از تنگه هرمز
20مهر
روابطعمومی نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرد صبح دوشنبه، سومین نفتکش متخلف از نوع «سوپرتانکر» طی 18، 19و 20مهرماه در تنگههرمز مورد اصابت قرار گرفت و دچار آتشسوزی شد.
21مهر
براساس اعلام روابطعمومی ارتش، یک فروند نفتکش متخلف در حال عبور از محدوده شرق تنگههرمز دچار آسیب و حریق شد.
22مهر
براساس گزارش رویترز، طی ۴۸ساعت گذشته دستکم 5حادثه مرتبط با نفتکشها و دیگر شناورهای تجاری در محدوده تنگههرمز رخ داده است.
22مهر
روابطعمومی نیرویدریایی سپاه پاسداران در اطلاعیهای از غرق شدن کشتی کانتینربر متخلف با ۲۵۰۰ کانتینر در جنوب تنگههرمز خبرداد.
رسانههای بینالمللی چه میگویند؟
با وجود لفاظیهای کاخسفید درباره وضعیت تنگههرمز، رسانهها و کارشناسان بینالمللی در روزهای اخیر بارها به قدرت راهبردی ایران در این منطقه اذعان کردهاند.
رویترز، 15مهر
حملات صورت گرفته علیه نفتکشها و شناورهای حامل انرژی در تنگههرمز (دستکم ۱۲ حادثه طی حدود یک هفته)، بالاترین میزان هفتگی حوادث از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بودهاست.
واشنگتنپست، ۱۶ مهر
افزایش حملات به شناورها سبب کاهش شدید انتقال نفت خام و توقف ارسال محمولههای گازوئیل و بنزین شدهاست. بنابراین اعلام باز بودن تنگه هرمز، بهمعنای بازگشت امنیت و جریان عادی تجارت دریایی نیست.
رویترز، 22مهر
مرکز اطلاعات دریایی مشترک تحت هدایت نیروی دریایی آمریکا، سطح تهدید برای کشتیهای تجاری را در تنگه هرمز همچنان «شدید» ارزیابی کردهاست. یک کشتی کانتینربر پس از اصابت به یک پرتابه در تنگه هرمز در حال غرق شدن است. در حادثهای جداگانه، یک کشتی فلهبر خشک پس از اصابت پرتابهای در نزدیکی تنگههرمز، در آستانه غرقشدن است.
فایننشالتایمز، 22مهر
حملات ایران به کشتیها در تنگههرمز به شدیدترین سطح از آغاز جنگ رسیده و جریان انتقال نفت دوباره مختل شدهاست. طی 2هفته گذشته ۲۴ کشتی هدف قرار گرفتهاند.
فاکسنیوز، 22مهر
در روزهای گذشته، چند شناور هنگام عبور از تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفتهاند. طی 2 هفته گذشته، ۲۴ کشتی هدف قرار گرفتهاند؛ 3روز پیش، 6کشتی در یک روز مورد حمله قرار گرفتند. در 2 هفته نخست جنگ، یعنی در نیمه اولماه مارس، ۱۳کشتی هدف حمله قرار گرفته بودند.
خط و نشان فرمانده
تازهترین اظهارات سردار علی عظمایی، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران درباره وضعیت تنگههرمز، بازتاب بینالمللی گستردهای داشت و بسیاری از واقعیتهای جاری در آبهای منطقه را عیان کرد:
صحتسنجی ادعای آمریکاییها: آمریکاییها اگر فکر میکنند تنگههرمز باز است نزدیکتر بیایند؛ برای غرق کردن ناوهای آمریکایی لحظهشماری میکنیم.
پاسخ به ادعاهای کاخسفید: کنترل هوشمند خلیجفارس و صدور مجوز عبور شناورها از تنگههرمز براساس سلسلهمراتب قانونی، منحصرا در اختیار رزمندگان نیروی دریایی سپاه قرار دارد.
وضعیت ناوگان آمریکا: ناوهای هواپیمابر ۱۳میلیارد دلاری آمریکا بهدلیل آسیبپذیری بالا، جرأت نزدیک شدن به نیروهای ما را ندارند و با فاصله ۷۰۰ تا ۸۰۰کیلومتری در خارج از منطقه قرار گرفتهاند و کارکردی جز یک باند فرودگاهی دورافتاده و بیخاصیت ندارند.
رویکرد آمریکا: امروز ناوگان ارتش آمریکا به یک اسکورتکننده و قاچاقچی سوخت تقلیل یافته است.
هشدار: هر شناوری که با فریب یا تحریک آمریکاییها، قصد تخلف از قوانین دریانوردی را داشته باشد با برخورد قاطع ما مواجه خواهد شد.
افشای رسانهای: آمریکاییها و همکارانشان در منطقه یک سکوت رسانهای ایجاد کردهاند که مردم دنیا نفهمند کشتیهای متخلف تنبیه میشوند؛ برای همین ما تنها 2نمونه از تنبیه کشتیهای متخلف را منتشر کردیم.
قاچاقچیان نفت مشغول کارند
علاوهبر مواضع قاطع فرمانده نیروی دریایی سپاه، سایر مقامهای سیاسی- نظامی ایران نیز در روزهای اخیر به تبیین وضعیت جاری در تنگههرمز پرداختهاند:
محسن رضایی، دبیر شورایعالی امنیت ملی:
ترامپ با بهکارگیری افرادی که بهگفته او در آبهای ساحلی عمان فعالیت میکنند، به قاچاق روی آورده است.
ترامپ هر روز ادعا میکند تنگههرمز باز است، اما واقعیت این است که آنها در حال قاچاق هستند و این آبراه تحت کنترل و مدیریت ایران قرار دارد.
طی چندماه گذشته، هرشب 5فروند از کشتیهایی که قاچاقچیان از آنها استفاده میکردند، در تنگههرمز هدف قرار گرفتهاست.
فرمانده سنتکام فعالیتهای قاچاق را هدایت میکند و از ارتش امارات نیز بهره میگیرد.
دراین عملیاتها از 5یا 6شناور کوچک برای انتقال نفت به نفتکشهای بزرگتر استفاده میشود و ایران نیز هرشب تعدادی از این شناورها را هدف قرار میدهد.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس:
بنگاه فریبکاری آمریکا میگوید ایران کنترلی بر تنگههرمز ندارد، اما بازار یک اضافهبهای (پرمیوم) سنگین روی نفت کشیده است؛ ۳۵دلار بالاتر از قبل از تهاجم و ۵۰دلار براساس قیمتهای نفت فیزیکی
یا بازار احمق است که نفت را با قیمتهای بالاتر میخرد یا دستگاه روایتشویی آمریکا دارد سیاهبازی میکند.
برای کسانی که حرف آمریکا را باور دارند، یک دستگاه چاپ دلار رایگان در تنگههرمز گذاشتهاند؛ بفرمایید بروید بردارید.
سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران:
در هر ۲۴ ساعت در تنگههرمز درگیری نظامی وجود دارد، اما مدتی است که آمریکا پاسخ نمیدهد.