داروهای‌گران جهان ایرانی شدند

مریم سرخوش | روزنامه‌نگار

نانوداروها انقلاب عجیبی در درمان بیماری‌های سخت و صعب‌العلاج رقم زده‌اند. داروهایی که البته به‌دلیل فناوری پیچیده قیمت بالایی دارند و تا همین چندی پیش با هزینه‌های چندهزاردلاری وارد می‌شدند؛ اتفاقی که باعث می‌شد برخی بیماران نیازمند حتی نتوانند هزینه‌های آن را تامین کنند. اما حالا این داروهای پیشرفته و گران به تولید بومی‌ رسیده‌اند و صرفه‌جویی ارزی حدود یک‌میلیارددلاری را هم رقم‌زده‌اند. داروهایی که تحت پوشش بیمه هم قرار دارند و یک گزارش نشان می‌دهد هزینه‌های بیمه‌های درمانی ناشی از تولید نانوداروها و عدم‌وابستگی به محصولات وارداتی به بیش از ۱۸هزار میلیارد تومان هم رسیده است. یک گزارش جدید هم نشان می‌دهد که ۴داروی پیشرفته برای درمان سرطان خون، عفونت‌های قارچی و کم‌خونی بیماران کلیوی که طی 4سال 400میلیون‌دلار ارزبری برای نظام سلامت داشته در داخل کشور به مرحله تولید رسیده است.

زمان کوتاه، اثربخشی بیشتر و عوارض کمتر
علی آقاجانی، (داروساز) درباره اهمیت نانوداروها به همشهری می‌گوید: نانوداروها سال‌هاست که در حال تولید هستند و به ترکیبات دارویی اطلاق می‌شود که فرم دارویی رنج9- متر داشته باشند. این محصولات می‌توانند در بیماری‌های مختلف مورد استفاده قرار بگیرند و برای کاهش عوارض بیماری‌ها استفاده می‌شوند. از سوی دیگر باعث هدفمندی درمان می‌شوند و به فراخور دارو و تکنولوژی‌ای که دارند متفاوت هستند.
به‌گفته آقاجانی 3ویژگی مهم نانوداروها، هدفمندی درمان، رسیدن درست دارو به بیمار و کاهش عوارض است. به این دلیل که گاهی دارو به فرم طبیعی خودش امکان جذب ندارد و به شکل نانویی و با حامل می‌توان سرنوشت دارو و درمان را دستخوش تغییر کرد.
او درباره سابقه تولید نانوداروها هم بیان کرد: در گذشته برای کاهش التهاب، نانوداروهایی تولید می‌شد اما در ایران نخستین و مهم‌ترین نانودارویی که شروع به تولید کرد در حوزه سرطان پستان بود و دومین کشور دنیا بودیم که این دارو را فرموله و تولید کردیم. این دارو، حاوی آلبومین انسانی بود، به یک داروی دیگر وصل می‌شد و پذیرش و عوارض را دستخوش تغییر می‌کرد تا بیمار با عوارض کمتر، داروی بیشتری بگیرد. چون در شیمی‌درمانی گاهی به‌دلیل عوارض بیشتر، پزشک مجبور به کاهش دوز دارو بود، اما با این نانوداروهای آلبومینی توانستیم عوارض را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهیم. این مسئله اثر دارویی را بیشتر می‌کرد و بیمار هم به‌جای اینکه چندین ساعت معطل دریافت دارو باشد، کوتاه‌ترین مراحل درمان را داشت.
آقاجانی درباره ظرفیت‌ تولید این داروها هم بیان می‌کند:‌ ما توانایی تولید هر پلتفرم در نانوداروها را داریم و به‌طور کلی می‌توان گفت بالای 90درصد توان بومی‌سازی این داروها را داریم. اما اینکه شرکت‌ها وارد این حوزه شوند و روی این محصولات سرمایه‌گذاری کنند به عوامل اقتصادی، شرایط کشور و سازمان‌های مرتبط با این مسئله بستگی دارد. البته او تأکید می‌کند که ارزش یک تکنولوژی گران‌قیمت و زمان‌بر برای توسعه، برای بیماری‌هایی است که پیچیده و خاص باشند. برای یک بیماری ساده نمی‌توان از سیستم پیچیده استفاده کرد.
این فعال نانودارویی معتقد است که نگاه مسئولان به صنعت دارو باید متفاوت باشد و این مسئله در داروهایی با تکنولوژی پیچیده هم مهم‌تر است؛ چون نانودارو عمر بیمار سرطانی را بسیار افزایش می‌دهند، بنابراین باید با رویکرد متفاوت به شرکت‌های دانش‌بنیان نگاه کنند.

صرفه‌جویی ارزی و کاهش هزینه پرداختی بیماران
  نانوداروی درمان عفونت‌های قارچی تهاجمی و کشنده، به‌ویژه در بیماران سرطانی و دریافت‌کنندگان پیوند؛ قیمت هر ویال نمونه خارجی ۳۴۰دلار، اما نمونه ایرانی حدود یک میلیون و ۱۰۰هزار تومان 
  نانوداروی درمان برخی انواع سرطان خون؛ نمونه خارجی بیش از ۱۲هزار و ۷۰۰ دلار، نمونه ایرانی در مرحله قیمت‌گذاری برای ورود به بازار 
  نانوداروی درمان کم‌خونی بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه؛ نمونه خارجی ۲۲۰دلار قیمت، محصول ایرانی یک میلیون و ۷۰۰هزار تومان 
  نانوداروی درمان عفونت‌های قارچی مقاوم ناخن؛ محصول ایرانی حدود یک‌هفتم نمونه خارجی 
  نانوداروی درمان سرطان پستان 53میلیون یورو صرفه‌جویی ارزی
  نانوداروی درمان سرطان پانکرانس 105میلیون یورو صرفه‌جویی ارزی 
  3نانوداروی ضدسرطان ایرانی در فاصله سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳، حدود ۷۴۱میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی و 12میلیون دلار صادرات 

مهم‌ترین نانوداروهایی که ایران تولید می‌کند
  درمان برخی سرطان‌ها ازجمله پستان، تخمدان، پوست، ریه، معده، دستگاه گوارش، سرطان خون و پانکراس
  درمان سالک
  درمان آرتروز زانو
  درمان عفونت کشنده
  درمان کم‌خونی کلیوی 
  درمان یک نوع قارچ ناخن
  درمان عفونت‌های قارچی تهاجمی و کشنده