گزارش
دیپلمات نقطه‌زن
حاضرجوابی و مواضع محکم اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه این روزها یکی از نقاط قوت دستگاه رسانه‌ای کشور است
محمدمهدی اسکندری | روزنامه‌نگار
روز دوشنبه، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در توصیف دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا وی را «سگ نازی‌آباد» لقب داد، یعنی کسی که دوست و دشمن برایش فرقی ندارد و تنها نفع خودش را ارجح می‌داند. قضیه از این قرار است که حاضرجوابی‌های بقایی و صحبت‌های رسانه‌ای او در ماه‌های اخیر یکی از سوژه‌های داغ در مطبوعات و فضای رسانه‌ای بوده که حسابی سروصدا به پا کرده است. در ادامه به بخشی از این دست پاسخ‌های قاطع او اشاره می‌کنیم.
استاد در نقطه‌زنی‌های رسانه‌ای
چندی پیش که زهپاد آمریکایی در آب‌های خلیج‌فارس به دست نظامی‌های قهرمان ایران صید شد، خبرنگاری از بقایی در باب سرنوشت این تجهیزات نظامی آمریکایی پرسید و بقایی هم در پاسخ به این سؤال گفت: زهپاد غنیمت بود. غنیمت هم حلال است!بقایی در پاسخ به وزیر خارجه فرانسه که در ادعایی عجیب لغو تحریم‌ها را منوط به تأیید پاریس کرده بود، گفت: این حرف‌ها لاف در غربت و آواز در بازار مسگرهاست!این دیپلمات ایرانی یک بار هم که خبرنگار از او پرسید چرا در برابر ابرقدرتی مثل آمریکا تسلیم نمی‌شوید، جواب داد: ما هم ابرقدرتیم.همچنین او در واکنش به اظهارات بی‌ادبانه مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در مورد تاریخ ایران گفت: مشاوران آقای روبیو بهتر است یک جلد دیوان حافظ که به زبان اسپانیولی هم ترجمه شده، به ایشان هدیه کنند تا آن کتاب را بخواند. در اصل بقایی غیراصیل بودن این مقام آمریکایی را که تبار کوبایی دارد، به رخش کشید.
بازخوانی های تاریخی و ادبی
یکی از ویژگی‌های جالب در مورد بقایی این است که وی برای تحلیل بهتر و انتقال زیباتر عبارات سیاسی و دیپلماتیک از نقل قول‌های مشاهیر جهان استفاده می‌کند.
داستایفسکی؛ دروغی که خودت هم باورش می‌کنی
سخنگوی وزارت امور خارجه با ارجاع به «برادران کارامازوف» گفت کسی که آن‌قدر به خودش دروغ بگوید که دروغش را باور کند دیگر حقیقت را از دروغ تشخیص نمی‌دهد. کنایه‌اش به آمریکا این است که آن‌قدر روایت خودش را تکرار کرده که شاید دیگر واقعیت را نمی‌بیند.
گوبلز؛ ساختن «حقیقت واهی»
وی برای توصیف روایت‌های آمریکا و اسرائیل از مفهوم «حقیقت واهی» استفاده کرد؛ یعنی یک ادعا را آن‌قدر تکرار کنی که فقط ظاهر حقیقت پیدا کند، نه اینکه واقعا حقیقت شود. این عبارتی بود که توسط یوزف گوبلز، وزیر تبلیغات هیتلر تئوری‌پردازی شد.
«ماشین جنگ»؛ شکست روی زمین، پیروزی در پاورپوینت
بقایی بخشی از فیلم «ماشین جنگ» را برجسته کرد؛ جایی که واقعیت میدان جنگ با روایت اتاق‌های فرماندهی فاصله دارد. اگر در میدان شکست خوردی، شاید بتوانی روی نمودارها پیروز شوی.
تاسیتوس؛ «ویرانه می‌آفرینند و نامش را صلح می‌گذارند»
بقایی با استفاده از جمله مشهور منسوب به تاسیتوس سیاست آمریکا را به تصویر کشید: اول ویران می‌کنند و بعد همان ویرانی را «صلح» و «ثبات» می‌نامند.
«تبصره ۲۲»؛ هنوز پیروز نشده، غنیمت را تقسیم کرده
بقایی برای نقد اظهارات ترامپ درباره نفت ایران، سراغ رمان تبصره 22، اثر یوزف هلر رفت؛ جنگ هنوز تمام نشده، اما غنیمتش را از قبل حساب کرده‌اند.
امه سزر؛ بحران‌ساز، ناتوان از حل بحران
آقای سخنگو به نقل از امه سزر، متفکر ضد‌استعمار گفت تمدنی که از حل مشکلات خودساخته‌اش ناتوان باشد گرفتار انحطاط است؛ اگر خودت بحران می‌سازی و از حلش عاجزی، مشکل فقط یک اشتباه نیست.
عبید زاکانی؛ «فعل و عمل ما و دعوی ایشان»
در پاسخ به اظهارات توهین‌آمیز ترامپ: ما منش خودمان را داریم؛ فعل و عمل ما را و دعوی ایشان. یعنی ما را با حرف‌ها قضاوت نکنید؛ عمل ما را ببینید و ادعاهای آنها را.
حاضر جوابی من در برابر دشمن است، نه در برابر هم‌میهنان خود
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤال خبرنگاری درباره ویدئوی منتشر شده از هو کردن حضار‌در زمان تماشای نمایش «آرش» و اینکه سخنگوی وزارت امور خارجه که همیشه حاضر جواب بود، اکنون در خصوص اتفاق آن شب چه پاسخی خواهد داشت گفت: حاضر جوابی من در برابر دشمن است، نه در برابر هم‌میهنان خود. بگذریم.
دوئل ادبی با سفیر فرانسه در ایران
وی در یک دوئل ادبی و در پاسخ به سفیر فرانسه در ایران که با حافظ خوانی، خواستار عدم قضاوت ایرانیان درباره اعتراضات دانش آموزی فرانسه شده بود، به مناسبت روز حافظ این غزل را خواند: هر آن‌که جانب اهل خدا نگه دارد/ خداش در همه حال از بلا نگه دارد.
در همینه زمینه :
