غارنوردی در یک خانه شخصی
محمود مولایی؛ روزنامهنگار
4سال پیش بود که رضا محلوجی، صاحب خانه روستایی از طریق همسایهها متوجه ترکیدگی لوله و جمع شدن آب در حیاط خانه شد. او پس از اطلاع از ماجرا، قصد مهار آب در حیاط خانه را داشت که متوجه شد ناگهان آب بهطور مرموزی فروکش کرده؛ محلوجی با دنبال کردن مسیر آب، متوجه حفره کوچکی شد که آب درون آن میریخت. پس از بررسی مسیر، نشانههایی از یک حفره بزرگ آشکار شد و بعد از پیگیری و جستوجوی بیشتر و برداشتن خاک و سنگهای اطراف با یک اکتشاف هیجانانگیز، دهانه غار آهکی کشف شد. غار وانیا برزک حالا با مدیریت مالک خانه، میزبان گردشگران است.یک عضو کارگروه غارشناسی ایران با بیان اینکه این غار در همان زمان شناسایی و نقشهبرداری شد به همشهری میگوید: «بررسیها وجود یک سفره آب زیرزمینی را در این غار نشان داد.» جواد نظامدوست با بیان اینکه این غار از نظر عمق و طول بزرگ نیست، اما بهدلیل تشکیلات آهکی زیبا و قابل توجه، ارزش زمینشناسی و غارنوردی دارد، میافزاید: «بعد از شناسایی غار، مالک برای پیگیری مشکلاتی که با میراث فرهنگی داشت، به کارگروه غارشناسی مراجعه کرد. براساس ضوابط و مقررات مربوط به حفاظت از غارها، اگر غاری در ملک شخصی کشف شود، مالک میتواند با رعایت ضوابط، برای سرمایهگذاری، حفاظت و بهرهبرداری اصولی از آن اقدام و بهعنوان متولی غار فعالیت کند. با این حال، میراث فرهنگی این موضوع را نپذیرفته و پیشنهاد خرید زمین و خانه مالک و واگذاری بهرهبرداری گردشگری از غار را مطرح کرده بود.» او با بیان اینکه مالک با هزینه شخصی و بهصورت انفرادی، پس از مشاهده چاه حدود 3متری، عملیات آمادهسازی مسیر برای دسترسی به بخشهای عمیقتر غار را آغاز کرد و برای عبور و دسترسی، پلههایی ساخت، ادامه میدهد: «سال گذشته از طریق کارگروه غارشناسی مجوزهایی برای این غار صادر شد که براساس آن، مالک میتوانست برای غار نام انتخاب کند و بهعنوان متولی آن فعالیت داشته باشد؛ البته مشروط بر اینکه دورههای اولیه مربوط به حفاظت از غار را بگذراند. این تجربه از آن جهت اهمیت دارد که میتواند یکی از نخستین نمونههای گردشگری خصوصی غار با سرمایهگذاری و مدیریت شخصی باشد.»