دندان‌ها هم قربانی استرس می‌شوند

به تأکید دندانپزشکان با اینکه برخی افراد بهداشت دندان را به‌طور کامل رعایت می‌کنند، اما باز هم دچار آسیب می‌شوند که یکی از دلایل آن استرس و اضطراب است. مصطفی محاوری، دندانپزشک درباره رابطه استرس با آسیب به دندان‌ها به همشهری می‌گوید: استرس به‌طور مستقیم باعث پوسیدگی یا شکستن دندان نمی‌شود اما می‌تواند به‌صورت غیرمستقیم زمینه بروز یا تشدید پوسیدگی و شکستگی را فراهم کند.

رابطه بزاق و استرس 
وقتی استرس ایجاد می‌شود، ممکن است ترشح بزاق و ویژگی‌های آن دچار اختلال شود و در ترشح و غلظت بزاق تغییراتی ایجاد کند. این وضعیت عامل خشکی دهان است و می‌تواند یکی از زمینه‌های تشدید پوسیدگی باشد. محاوری با بیان این مطلب عنوان می‌کند: بزاق فقط برای مرطوب نگه داشتن دهان نیست؛ بلکه نقش مهمی در سلامت دندان‌ها دارد و با پاکسازی دهان، خنثی کردن اسیدها و کمک به بازسازی مواد معدنی مینای دندان، از دندان‌ها محافظت می‌کند. به همین دلیل کاهش جریان بزاق می‌تواند خطر پوسیدگی را افزایش دهد. البته به تأکید محاوری، خشکی دهان به ‌تنهایی باعث پوسیدگی نیست، اما زمانی که مواد غذایی و میکروب‌ها در دهان وجود داشته باشند، شرایط برای ایجاد و پیشرفت پوسیدگی فراهم‌تر می‌شود؛ یعنی اگر پوسیدگی در شرایط معمول با سرعت ۲۰ تا ۳۰ درصدی پیشرفت کند، در شرایطی که خشکی دهان وجود دارد، ممکن است سرعت پیشرفت آن به ۵۰ تا ۶۰ درصد برسد. به‌عبارت بهتر، این عوامل بیشتر تشدیدکننده و تسهیل‌کننده روند پوسیدگی هستند و ماهیت پوسیدگی را تغییر نمی‌دهند. او تأکید می‌کند: افرادی که دچار خشکی دهان هستند، در معرض خطر بیشتری برای پوسیدگی قرار دارند؛ چون کاهش بزاق می‌تواند توان طبیعی دهان برای پاکسازی، خنثی کردن اسید و محافظت از دندان را کاهش دهد.
تنفس دهانی هم به‌گفته محاوری، با خشکی دهان مرتبط است. به همین دلیل تأکید می‌شود مشکلات تنفس دهانی کودکان در سنین پایین توسط متخصص گوش، حلق و بینی بررسی شود و درصورت نیاز تحت درمان قرار گیرد تا در آینده، هم عوارضی در زمینه پوسیدگی دندان برای آنها ایجاد نشود و هم مشکلات ارتودنسی و تغییرات اسکلتی پیش نیاید.

ساییده شدن دندان‌ها 
مورد دیگری که استرس می‌تواند از طریق آن به دندان‌ها آسیب بزند، دندان‌قروچه و فشردن دندان‌ها روی هم است. محاوری در این‌باره توضیح می‌دهد: دندان‌قروچه در بعضی افراد با فشارهای روانی و احساس قرار گرفتن تحت فشار ارتباط دارد. مثلا ممکن است فرد در محیط کار، مدرسه یا شرایط پراسترس دیگر، ناخودآگاه دندان‌های خود را بیشتر روی هم فشار دهد یا آنها را به هم بساید. این فشار و سایش اگر در طول زمان تکرار شود، می‌تواند باعث سایش دندان‌ها شود. به‌گفته او، این حالت مستقیما باعث پوسیدگی نمی‌شود، اما وقتی دندان‌ها مرتب روی یکدیگر ساییده می‌شوند، سطح آنها به‌تدریج صاف می‌شود. او درباره تبعات سایش دندان‌ها هم بیان می‌کند: سایش مداوم می‌تواند لایه مینا را نازک‌تر کند که سخت‌ترین بافت بدن است و نقش مهمی در محافظت از ساختار داخلی دندان‌ها دارد. زمانی که این لایه بر اثر سایش شدید از بین می‌رود و آسیب به لایه‌های زیرین می‌رسد، دندان آسیب‌پذیرتر و مستعد پوسیدگی بیشتر می‌شود.