حفاظت از محیطزیست با هوشمصنوعی
مجید جباری؛ روزنامهنگار
یک محیطبان ایرانی با ارائه ایده «سیستم پایش مناطق حفاظتشده مبتنی بر هوشمصنوعی» موفق به کسب رتبه دوم مسابقات جهانی ایدههای محیطزیستی شد. فرشید توانگر، محیطبان ۳۶ ساله اصفهانی درباره ایده محیطزیستی خود میگوید: این ایده درصورت اجرا میتواند کمبود نیرو در مناطق تحت حفاظت را جبران کند و در آینده به ابزاری برای شناسایی سریع تخلفات و افزایش ضریب حفاظت از عرصههای طبیعی تبدیل شود.
توانگر که حدود ۶ سال است در یگان حفاظت محیطزیست استان اصفهان فعالیت میکند، درباره این طرح به همشهری توضیح میدهد: نام این ایده را «سیستم پایش مناطق حفاظتشده مبتنی بر هوش مصنوعی» گذاشتهام. البته کاربرد آن فقط به مناطق حفاظتشده محدود نمیشود و میتوان از آن در مراکز نظامی، تأسیسات حساس و حیاتی و هر مکانی که نیازمند مراقبت و حراست مستمر است، استفاده کرد. او تصریح میکند: در این سامانه مجموعهای از محرکها و الگوهای رفتاری مرتبط با تخلفات محیطزیستی برای یک سامانه هوش مصنوعی تعریف میشود. این سامانه به دوربینهای نصبشده در ورودیها و نقاط حساس مناطق متصل میشود و تصاویر را بهصورت لحظهای رصد میکند.
این محیطبان اصفهانی توضیح میدهد: ورود غیرمجاز موتورسیکلت، رفتارهای مرتبط با شروع شکار یا هر نشانهای که احتمال وقوع تخلف را نشان دهد، بهعنوان داده به سیستم معرفی میشود. هوش مصنوعی به محض مشاهده این الگوها، هشدار صادر میکند. این هشدارها میتواند از طریق تلفن همراه برای محیطبانان ارسال شود و در مناطقی که پوشش مخابراتی وجود ندارد، از طریق شبکه بیسیم و پاسگاههای محیطبانی به نیروهای مستقر منتقل شود. همچنین امکان تعریف کد یا شناسه برای هر دوربین وجود دارد تا محل دقیق وقوع تخلف بهسرعت مشخص شود. توانگر با اشاره به اینکه اجرای این ایده میتواند نقش مهمی در پیشگیری از تخلفات ایفا کند، تأکید میکند: هرچه فاصله زمانی میان وقوع تخلف و اطلاع نیروهای حفاظتی کمتر باشد، احتمال موفقیت در جلوگیری از آن افزایش پیدا میکند. او که ایده خود را بهتازگی با مسئولان یگان حفاظت محیطزیست و اداره کل محل خدمت خود مطرح کرده است، میگوید: استقبال اولیه از طرح مثبت بوده و قرار است درباره جزئیات اجرایی آن جلسات کارشناسی برگزار شود.