روایت خبر

پیشدستی انصارالله برای کنترل ساحل غربی تا باب‌المندب
غرب یمن در روزهای اخیر شاهد یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های نظامی انصارالله از زمان آغاز آتش‌بس سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ بوده است؛ عملیاتی چندمحوره که با حملات موشکی و پهپادی آغاز شد و خیلی زود به درگیری زمینی کشیده شد.
بامداد پنجشنبه، انصارالله حدود ۱۴موشک بالستیک و شمار زیادی پهپاد را به مواضع جبهه غربی تعز شلیک کرد و همزمان در محورهایی مانند الکدحه، مقبنه، جبل حبشی، الطویر و البرح دست به حمله زمینی زد. در ادامه، نیروهای این گروه در چند نقطه پیشروی کردند و مناطقی مانند قهبان، جبل‌الشیخ سعید و بخش‌هایی از مقبنه را به کنترل خود درآوردند.
اما ماجرا فقط تصرف چند موضع نیست. هدف اصلی، قطع شاهراه تعز ـ المخاست؛ مسیری حیاتی که شهر تعز را به ساحل غربی و بندر المخا متصل می‌کند. قطع این مسیر می‌تواند خطوط تدارکاتی نیروهای دولتی را با مشکل جدی روبه‌رو کند. در سطحی فراتر، تحلیل‌های مطرح‌شده از تلاش انصارالله برای گسترش نفوذ در امتداد ساحل غربی تا باب‌المندب حکایت دارد؛ مسیری که کنترل آن می‌تواند بر کشتیرانی دریای سرخ و معادلات منطقه‌ای اثر بگذارد.
درگیری‌های 2 روز اخیر نیز دست‌کم ۱۲۰ کشته بر جای گذاشته و نبرد همچنان ادامه دارد.

ژست ترس در برابر کدخدا 
پیشنهاد اخیر مطرح‌شده از سوی مسئول سابق کشور درباره اینکه موضوع «جنگ ۲۰ ساله با قدرت‌های بزرگ جهانی» باید به‌نظرخواهی و پذیرش مستقیم مردم گذاشته شود، از چند منظر اساسی با چالش‌های جدی روبه‌روست و بسیاری آن را بیشتر یک ژست سیاسی می‌دانند تا یک راهبرد واقع‌بینانه. ایراد چنین ژست‌هایی چیست؟

۱. عدم‌رجوع به رأی عمومی برای جنگ در دمکراسی‌ها:
برخلاف این ادعا که تصمیم‌گیری درباره تقابل‌های کلان باید مستقیماً به رأی مردم گذاشته شود، واقعیت این است که حتی در دمکراتیک‌ترین حکومت‌های جهان که آن مسئول سابق قبولشان دارد نیز تصمیمات مربوط به جنگ، صلح و امنیت ملی هرگز به همه‌پرسی و نظرسنجی عمومی سپرده نمی‌شود. این تصمیمات حیاتی و استراتژیک همواره در حیطه اختیارات نهادهای قانونی، امنیتی و نمایندگان منتخب قرار دارد چراکه ماهیت تصمیم‌گیری‌های نظامی نیازمند سرعت، اطلاعات طبقه‌بندی‌شده و تحلیل‌های تخصصی است. نمونه آشکار این موضوع، به طول‌انجامیدن جنگ ویتنام به‌مدت قریب 2دهه، با وجود شکل گرفتن جنبش‌های وسیع ضد‌جنگ در آمریکا بود.

۲. منطق بقا و دفع متجاوز:
از طرف دیگر، حفظ تمامیت ارضی و دفع متجاوز یک وظیفه ذاتی و اضطراری برای هر حاکمیتی است. در هیچ کجای دنیا، یک ملت یا دولت برای دفاع از خود در برابر تهدیدات ملموس و متجاوزان، منتظر تأیید نظر دیگران یا نتایج نظرسنجی نمی‌ماند. اقدام برای بقا و دفاع از میهن، نیازمند تصمیم‌گیری قاطع و بدون فوت وقت است، نه منوط کردن آن به فرایندهای فرضی پذیرش عمومی.

نقشه راه دلارزدایی
دلارزدایی از جایی شروع نمی‌شود که اسکناس دلار را کنار بگذاریم؛ مسئله از جایی آغاز می‌شود که اقتصاد یک کشور برای تجارت، پرداخت و تأمین مالی، بیش از حد به یک مسیر ارزی وابسته باشد.
اقتصاد ایران دقیقا با همین چالش روبه‌روست. در داخل، تورم و کاهش قدرت خرید ریال، تقاضا برای ارز و طلا را افزایش می‌دهد و در خارج، تحریم‌ها دسترسی به بانک‌های کارگزار و مسیرهای رسمی پرداخت را دشوار و هزینه انتقال پول را بیشتر می‌کند.
پس نخستین گام دلارزدایی، تقویت ریال است. تجربه کشورها نشان می‌دهد کاهش دلاریزه‌شدن بر پایه کنترل تورم، ثبات پولی، اصلاح نظام بانکی و افزایش اعتبار سیاستگذار پولی شکل می‌گیرد؛ دلارزدایی نتیجه ثبات است، نه جایگزین آن.
گام بعد، خارج کردن تجارت از مسیرهای پرهزینه دلاری است. در تجارت با شرکای اصلی، بخشی از مبادلات می‌تواند با ارزهای ملی، تهاتر و تسویه دوجانبه انجام شود، به شرط آنکه بانک‌ها، حساب‌های متقابل و سازوکار تسویه واقعی  داشته باشند.
تجربه آسیا نیز همین را نشان می‌دهد. چین تا پایان ۲۰۲۴، شبکه CIPS را با ۱۶۸ عضو مستقیم و بیش از ۱۴۶۰ عضو غیرمستقیم گسترش داد. در اندونزی نیز معاملات تسویه با ارزهای محلی از 7/11 میلیارد دلار در نیمه نخست ۲۰۲۵ به حدود 7/25 میلیارد دلار تا پایان سال رسید.
اما یک خطر وجود دارد. ارز محلی نباید روی دست کشور بماند. اگر پول دریافت‌شده قابل مصرف، انتقال یا سرمایه‌گذاری نباشد، سازوکار متوقف می‌شود.
بنابراین دلارزدایی واقعی، پروژه جایگزین کردن یوان یا روبل نیست؛ هدف، ساختن شبکه‌ای متنوع از ارزها، شرکای تجاری، بانک‌ها، مسیرهای پرداخت و ابزارهای پوشش ریسک است. سؤال اصلی این نیست که «به جای دلار چه بگذاریم؟»؛ سؤال این است: چگونه وابستگی اقتصاد ایران به یک مسیر ارزی واحد را کاهش دهیم؟