کرونا و آنفلوآنزا در آستانه موج تازه

آرش نهاوندی | روزنامه‌نگار 

 براساس اعلام وزارت بهداشت، طی 3هفته اخیر در میان افرادی که علائم سرفه و عفونت‌های تنفسی داشتند، ابتلا به کرونا و آنفلوآنزا بیشتر شده است. معاونت بهداشت وزارت بهداشت هم در اطلاعیه‌ای تأکید و توصیه کرده که به‌ویژه گروه پر خطر ازجمله کودکان زیر ۱۲ سال، افراد مسن، زنان باردار و بیماران زمینه‌ای در فضاهای پرتجمع از ماسک استفاده کنند. آمیتیس رمضانی، رئیس انجمن متخصصان بیماری‌های عفونی کشور، درباره دلایل افزایش ابتلا به این ویروس‌های تنفسی به همشهری می‌گوید: الگوی بیماری‌های عفونی در سال‌های اخیر به دلایل مختلف ازجمله تغییر الگوی بارندگی‌ها، افزایش سفرها، تخریب جنگل‌ها، گسترش سفرهای بین‌المللی و افزایش تماس انسان و حیوان تغییر کرده است؛ مجموع این عوامل هم باعث شده‌ الگوی شناخته شده بیماری‌ها دگرگون شود و پاندمی کووید-۱۹ نیز عامل مهمی در این زمینه بوده است.

آنفلوآنزا تابستان را هم رها نکرد
به‌گفته رئیس انجمن متخصصان بیماری‌های عفونی کشور آنفلوآنزای نوعB هر سال تا اردیبهشت‌ماه ادامه داشت و قطع می‌شد و تا شهریور هم گزارش ابتلا نداشتیم؛ پس از آن، از اواخر شهریور آنفلوآنزایA شروع می‌شد. اما امسال آنفلوآنزایB در تابستان هم وجود داشت و در حدود 5تا‌5/5درصد از افرادی که مبتلا بودند شناسایی و جدا شدند. او در توضیح بیشتر بیان می‌کند: علت این موضوع جابه‌جایی‌ها و همچنین تغییر میزان ایمنی جامعه و ویژگی‌های ویروس است. کرونا مشخصات ویروس‌های تنفسی را تغییر داده و در نهایت به این منجر شده که موج آنفلوآنزا در کشور طولانی‌تر از معمول شود. البته این به‌معنای آن نیست که با یک ویروس جدید مواجهیم، بلکه آنفلوآنزا دیگر صرفا ویروس مخصوص فصل سرد نخواهد بود. این متخصص پیش‌بینی می‌کند که به‌زودی با موج جدید و افزایش موارد آنفلوآنزای نوعA مواجه شویم؛ نوعی که جدی‌تر است و همیشه پیک‌ها و مسائل حاد را به همراه دارد.

واکسن هنوز چالش دارد
رمضانی با بیان اینکه واکسن‌های آنفلوآنزا هر سال براساس سویه‌هایی از آنفلوآنزا که در کشورهای نیمکره‌ جنوبی شایع بوده، ساخته می‌شود، عنوان می‌کند: ما واکسن‌ها را معمولا از شهریور‌ ماه در اختیار داشتیم اما به‌دلیل شرایط خاص کشور و یکسری محدودیت‌ها هنوز این اتفاق نیفتاده است و نگران این قضیه هستیم که به هر حال ممکن است با کمی مشکل مواجه شویم.

کرونا یا آنفلوآنزا؛ از کجا بفهمیم؟
رئیس انجمن متخصصان بیماری‌های عفونی درباره تفاوت در علائم کرونا یا آنفلوآنزا هم توضیح می‌دهد: علائم هر دو بیماری شبیه یکدیگرند و چندان قابل تفکیک نیستند؛ تب، گلودرد، سردرد و بدن درد و علائم گوارشی ازجمله این نشانه‌هاست. البته گلودرد، بدن درد و سردرد در آنفلوآنزا معمولا جدی‌تر و شدیدتر است؛ درحالی‌که علائم تنفسی تقریبا مشابه است. در بیشتر موارد تنها پزشک با بررسی علائم می‌تواند بروز کرونا یا آنفلوآنزا را تشخیص دهد. او البته تأکید می‌کند که بیشترین نگرانی درباره هر دو بیماری درباره سالمندان، کودکان کم‌سن، زنان باردار و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، مطرح است؛ چون شکل شدید بیماری در این افراد رخ می‌دهد. در هر دو ابتلا برای افرادی که علائم در حد گلودرد و علائم گوارشی خفیف بروز می‌کند جای نگرانی زیادی وجود ندارد، اما در گروه‌های پرخطر ممکن است بیماری تا بستری در بیمارستان و بخش ICU و عوارض و خطراتی که منجر به فوت می‌شود هم پیش برود.

توصیه مهم 
رمضانی با تأکید بر اینکه در کشور ما، هم برای آنفلوآنزا و هم برای کرونا امکان درمان نسبی وجود دارد، تأکید می‌کند:‌ در شرایط فعلی که به انتهای شهریور نزدیک می‌شویم و هم آنفلوآنزایA می‌آید و هم موارد کرونا بیشتر می‌شود، علائم به‌خصوص در گروه‌های پرخطر باید جدی گرفته شود و نباید بیماری را در منزل صرفا با درمان‌های خانگی کنترل کرد. این متخصص درباره افرادی که جوان و سالم هستند و بیماری‌های زمینه‌ای ندارند هم عنوان می‌کند: این افراد می‌توانند در منزل با استفاده از استامینوفن، مایعات و مایعات گرم استراحت کنند؛ اما اگر پس از ۴۸‌ساعت علائم بهتر نشد یا بدتر شد، حتما باید به پزشک مراجعه کنند.

چه کسانی بیشتر در خطرند؟
افراد مسن، کودکان زیر‌12سال، زنان باردار
و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای (آسم، دیابت یا دارای مشکلات قلبی و ریوی) 

واکسن چه زمانی در دسترس است؟‌
تأمین واکسن‌های آنفلوآنزا امسال به‌دلیل شرایط خاص کشور و تشدید تحریم‌ها با چالش مواجه شده است. سازمان غذا و دارو به تازگی اعلام کرده که حدود یک میلیون دوز واکسن، از منابع مختلف ازجمله چین و روسیه در حال تأمین است و پیش‌بینی می‌شود از اواخر شهریور و اوایل مهر در اختیار افراد واجد شرایط قرار گیرد. با توجه به محدودیت منابع و شرایط تأمین هم افراد دارای ریسک بالاتر و گروه‌های در معرض خطر باید در اولویت دریافت واکسن آنفلوآنزا قرار گیرند.

آنفلوآنزا چه زمانی خطرناک می‌شود؟
 منجر به عفونت در مجاری تنفسی تحتانی 
 سرایت به ریه و بروز پنومونی (سینه‌ پهلو)‌
 التهاب شدید در بدن با علائمی ازجمله گیجی، تشنج و التهاب مغز