پیشبینی جهش نفت تا ۱۲۰دلار
بازگشت تنش بین ایران و آمریکا بازار انرژی را دوباره به کانون بحران کشاند؛ بانکهای بزرگ دنیا از نفت ۱۲۰ دلاری میگویند
بهزاد رنجبر| روزنامهنگار
بازار جهانی نفت بار دیگر به مرز ۱۰۰ دلار نزدیک شده است. در پی تشدید درگیریهای نظامی میان ایران و آمریکا و افزایش نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز، قیمت نفت برنت روز چهارشنبه تا ۹۷ دلار در هر بشکه بالا رفت، هرچند در ادامه بخشی از این رشد را پس داد و در محدوده ۹۴ تا ۹۶ دلار معامله شد.این جهش در شرایطی اتفاق افتاده که بازار نفت در ماههای اخیر بارها تحتتأثیر اخبار مربوط به جنگ و احتمال بازگشت آرامش در منطقه نوسان کرده است.
نفت فقط چند قدم با ۱۰۰ دلار فاصله دارد
قیمت برنت در معاملات چهارشنبه برای مدتی تا ۹۷/۰۴ دلار افزایش یافت و به بالاترین سطح از اواخر ژوئیه رسید. نفت وستتگزاس اینترمیدیت آمریکا نیز تا 29/92 دلار بالا رفت. افزایش قیمتها مستقیما با نگرانی از اختلال عرضه در پی تشدید درگیریهاو افزایش ریسک عبور نفتکشها مرتبط است.براساس گزارشهای بازار، تردد نفتکشها در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد اما نگرانی درباره مینگذاری، حمله به کشتیها و محدود شدن مسیر کشتیرانی افزایش یافته است. همین موضوع باعث شده بازار یک حق بیمه ژئوپلیتیک قابل توجه روی قیمت نفت اعمال کند.اهمیت هرمز در این میان بسیار بالاست. این تنگه یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان است و هرگونه اختلال پایدار در آن میتواند عرضه جهانی را با شوک جدی مواجه کند.
چرا نفت هنوز ۱۲۰ دلار نشده است؟
آژانس بینالمللی انرژی در گزارشی اعلامکرد عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ ممکن است بهدلیل تنش در خاورمیانه و روسیه 3/4 میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به ۱۰۲میلیون بشکه در روز برسد. در عین حال، رشد قیمت نفت میتواند تقاضا را کاهش دهد و بخشی از شوک عرضه را خنثی کند.این همان عاملی است که اجازه نمیدهد با افزایش تنش سیاسی، قیمت نفت را بهصورت خطی تا ۱۲۰ یا ۱۵۰ دلار پیشبینی کنیم.این نگرانی در شرایط فعلی بازار اهمیت بیشتری پیدا کرده است، زیرا جهش نفت همزمان با افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا رخ داده و بازار احتمال افزایش نرخ بهره فدرالرزرو درماه سپتامبر را دوباره جدیتر گرفته است.
فشار بر سیاستهای پولی آمریکا
کارشناسان نسبت به ادامه روند صعودی نفت هشدار میدهند. پیتر شف، اقتصاددان و مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی یورو پاسفیک معتقد است نفت وارد یک فاز صعودی جدید شده و با قرار گرفتن قیمت بالای ۹۰ دلار، فاصله چندانی تا عبور از مرز ۱۰۰دلار باقی نمانده است. او همچنین هشدار میدهد که افزایش قیمت نفت میتواند از مسیر افزایش قیمت بنزین و سایر انرژیها فشار تورمی را در اقتصاد آمریکا تشدید کند.اهمیت تحلیل شف صرفا به قیمت نفت محدود نمیشود. او معتقد است افزایش قیمت انرژی میتواند همزمان تورم مصرفکننده و بازده اوراق قرضه را افزایش دهد و در نتیجه فشار بیشتری بر سیاست پولی فدرالرزروآمریکا وارد کند.
آیا ۱۲۰ دلار واقعا امکانپذیر است؟
کارشناسان بر این باورند درصورت عبور قیمت نفت از مرز 100دلار احتمال صعود قیمت تا 120دلار خواهد بود.در واقع، عدد ۱۲۰ دلار پیشتر نیز از سوی چند مؤسسه بزرگ مالی بهعنوان یک سناریوی قابل تحقق مطرح شده است.گلدمنساکس در تابستان هشدار داد که اگر اختلال در جریان نفت از تنگه هرمز ادامه پیدا کند، قیمت برنت میتواند در 3 ماه چهارم سال از ۱۲۰ دلار عبور کند.سیتیگروپ نیز پیشتر هدف سهماهه خود برای برنت را ۱۲۰دلار اعلام کرده بود و معتقد بود بازار، ریسک طولانی شدن اختلال عرضه را به اندازه کافی در قیمتها لحاظ نکرده است.از سوی دیگر، جیپی مورگان در سناریوهای شدیدتر هشدار داد که درصورت تداوم اختلال در تنگه هرمز، قیمت نفت میتواند ابتدا به محدوده ۱۲۰ تا ۱۳۰ دلار برسد و در سناریوی بسیار شدید حتی ریسک قیمتهای بالاتر از ۱۵۰دلار نیز وجود دارد، بنابراین قیمت ۱۲۰ دلار یک عدد خیالی یا صرفا متعلق به تحلیلگران مستقل نیست، بلکه در ماههای گذشته در سناریوهای رسمی مؤسسات بزرگ سرمایهگذاری نیز مطرح شده است.