هنجارشکنی نوآوری نیست
درباره حواشی چند مداح و ابراز نگرانی جامعه مداحان
حکایت سالیان است حکایت روز نهم ربیعالاول؛ حکایت یک واقعه تاریخی و البته ماجرای مراسمی که سالیان سال است توسط برخی هیئتهای قدیمی کمابیش برگزار میشود. در سالهای پس از انقلاب به دلیل شرایط کشور و نظر امامخمینی(ره) و رهبر شهید بر اتحاد شیعه و سنی هرگونه توهین به مقدسات ممنوع اعلام و بساط جشنهایی با مفاهیم اینچنینی برچیده شد. حدود یک دهه گذشته هم رهبر شهید طی فتوایی برگزاری چنین مجالسی را شرعا حرام اعلام کردند، اما متأسفانه هنوز ردپای چنین شیطنتهایی در میان عدهای قلیل مشاهده میشود. امسال هم انتشار ویدئویی هنجارشکنانه از یک مداح معروف که با شلوارک در کنار استخر مشغول رقص به این مناسبت تاریخی است دلسوزان جامعه مداحی و دستگاه اهلبیت را به واکنش واداشته است. این اما تمام ماجرا نیست چون مدتی است که یکی دیگر از مداحان کشور هم که پیش از این در اجرا، ریتم و ملودیهایش هنجارشکنیهایی داشت به بهانه میلاد حضرت رسول قطعه جدیدی منتشر کرده که حتی فیلمبرداری و اجرایش هم بسیار ساختارشکنانه است. بروز چنین رفتارهایی البته سبب شده که جامعه مداحان طی بیانیهای این اقدامات را محکوم کند.
گلایههای خانه مداحان
خانه مداحان اهلبیت(ع) در بیانیهای نسبت به «کجرویها و رفتارهای نامتعارف» منتسب به برخی ستایشگران در فضای مجازی که زمینه سوءاستفاده دشمنان و خدشه به وحدت اسلامی را فراهم کرده، واکنش نشان داد. این تشکل ضمن تقبیح صریح اینگونه هنجارشکنیها و پرهیز از تعمیم آن به کل جامعه مداحی، با ترسیم مرزهای صحیح «تولی و تبری»، مصداق واقعی برائت را دشمنی با استکبار و رژیم صهیونیستی دانست و بر لزوم حفظ حرمتها و تبعیت از سیره امامین انقلاب تأکید کرد. در متن بیانیه خانه مداحان اهلبیت(ع) آمده است: «ضمن تبریک میلاد باعظمت پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلیاللهعلیهوآلهوسلم و ولادت باسعادت امامجعفرصادق علیهالسلام، بر خود لازم میدانیم با تأسی به آموزههای ایندو منبع نورانی و معارف الهی، بر اهمیت مسئله تولی و تبری بهعنوان یکی از تعالیم بنیادین مکتب اهلبیت علیهمالسلام تأکید کنیم. امروز، با وجود تحریفها و بدعتهایی که در این مسیر پدید آمده، معتقدیم متأسفانه تا حدودی از شیوه صحیح ابراز و تبیین این معارف فاصله گرفتهایم. در روزهای اخیر، مواردی از کجروی و رفتارهای ناصحیح را که میتواند موجب خدشه به وحدت مقدس اسلامی شود، در مطالب و تصاویر منتشرشده در فضای مجازی شاهد بودهایم. ازجمله این موارد، انتشار تصاویری از حرکات نامتعارف و پوششهای نامناسب برخی عزیزانی که منتسب به جامعه بزرگ و اثرگذار ستایشگران اهلبیت علیهمالسلام هستند؛ اقداماتی که متأسفانه زمینه سوءاستفاده بدخواهان و دشمنان را فراهم آورده است. ضمن تقبیح صریح اینگونه رفتارها، از عموم جامعه و مخاطبان عزیز انتظار داریم، عملکرد افراد را به کلیت جامعه شریف، مؤمن و اثرگذار ستایشگران اهلبیت علیهمالسلام تعمیم ندهند؛ چراکه جامعه ستایشگری، خود را متعهد به حفظ حرمت اهلبیت علیهمالسلام، ارزشهای دینی و مصالح امت اسلامی میداند.»
نوآوری اشکال ندارد، اما مبتنی بر اصالت
رهبر شهید بارها در دیدار مداحان تأکید داشتند که نوآوری در امر مداحی اشکالی ندارد اما نوآوری باید مبتنی بر اصالت و هویت باشد نه هنجارشکنی. به هر تقدیر مداحان و ستایشگران اهلبیت به واسطه انتسابشان به آلالله جایگاه معنوی ویژهای در بین اقشار مختلف مردم دارند و باید رفتارهایی بجا و منطقی داشته باشند. نباید یادمان برود که مهمترین سر فصل توصیههای رهبر شهید انقلاب، در کلاس درسی که هر سال برای مداحان تشکیل میدادند این بود که: « مداحی فقط خواندن شعر و برانگیختن احساسات نیست؛ مداح، در نگاه مردم، حامل پیام اخلاق، حیا، معنویت و معرفت است.» این توصیهها تشریفاتی نیست بلکه ناظر به یک واقعیت روشن است که مداحی، بهویژه در عصر شبکههای اجتماعی، مسئولیت یک امانت بزرگ است. (نمیتوان در جلسه روضه و هنگام مداحی خود را نماینده فرهنگ اهلبیت(ع) دانست، اما در دیگر موقعیتها چنان رفتار کرد که با همان شأن و پیام در تعارض باشد)؛ آنهم در شرایطی که هر تصویر و فیلمی میتواند در چند دقیقه بهدست میلیونها نفر برسد. حال شاهدیم نتیجه طبیعی عدول از توصیههای آن حکیم فرزانه همین هنجارشکنی است.
اهمیت اتحاد مقدس
در روزهای اخیر، مواردی از کجروی و رفتارهای ناصحیح را که میتواند موجب خدشه به وحدت مقدس اسلامی شود، در مطالب و تصاویر منتشرشده در فضای مجازی شاهد بودهایم. خانه مداحان ضمن تقبیح صریح اینگونه رفتارها، از عموم جامعه و مخاطبان عزیز انتظار دارد، عملکرد افراد را به کلیت جامعه شریف، مؤمن و اثرگذار ستایشگران اهلبیت علیهمالسلام تعمیم ندهند؛ چراکه جامعه ستایشگری، خود را متعهد به حفظ حرمت اهلبیت علیهمالسلام، ارزشهای دینی و مصالح امت اسلامی میداند.