آرش نهاوندی؛ روزنامهنگار
روزهایی هست که خستگی دلیل روشنی دارد؛ بیخوابی، روزهای پرتنش کاری یا رسیدگی به امور خانواده میتواند هرکسی را از پا بیندازد. اما اگر خستگی به حالتی دائمی تبدیل شود و حتی خواب کافی هم نتواند آن را برطرف کند، شاید زمان آن رسیده که علت جدیتر بررسی شود. بسیاری از افراد خستگی مداوم را به افزایش سن یا استرس نسبت میدهند، اما در برخی موارد ممکن است بدن پیام دیگری داشته باشد؛ پیامی که از درون سلولها آغاز میشود. بهگفته پرادیپ ماهاجان، پژوهشگر حوزه پزشکی، یکی از عوامل کمتر مورد توجه در این زمینه، «خستگی سلولی» است.
وقتی نیروگاههای سلولی کند میشوند
هر ضربان قلب، فکر کردن و حتی برداشتن یک قدم به انرژی نیاز دارد. این انرژی در ساختارهای کوچکی به نام «میتوکندری» تولید میشود که از آنها بهعنوان نیروگاههای سلولی بدن یاد میکنند. اگر میتوکندریها نتوانند انرژی مورد نیاز سلولها را بهخوبی تأمین کنند، عملکرد طبیعی بدن نیز تحتتأثیر قرار میگیرد و فرد ممکن است احساس خستگی و بیحالی کند.
استرس و خواب نامناسب
خستگی معمولا یک علت واحد ندارد و میتواند حاصل مجموعهای از عادتهای روزمره باشد. استرس مزمن بدن را در وضعیت آمادهباش نگه میدارد و افزایش هورمونهای استرس میتواند خواب، فرایندهای ترمیمی و عملکرد طبیعی سلولها را مختل کند. در چنین شرایطی، بدن انرژی بیشتری را صرف مقابله با استرس میکند و فرصت کمتری برای بازیابی دارد.
کمتحرکی؛ عامل خستگی بیشتر
شاید عجیب باشد، اما کمتحرکی نیز میتواند احساس خستگی را افزایش دهد. فعالیت بدنی منظم با بهبود گردش خون، حمایت از سلامت میتوکندریها و افزایش استقامت بدن همراه است، درحالیکه نشستن طولانیمدت میتواند بهتدریج توان جسمانی را کاهش دهد.
از اصول ساده شروع کنید
خواب باکیفیت، مدیریت استرس، تغذیه متعادل و فعالیت بدنی منظم از مهمترین اصول برای مقابله با خستگی مداوم هستند. با این حال، اگر خستگی ادامهدار است یا بدون دلیل مشخص ایجاد شده، بهتر است برای بررسی علت با پزشک مشورت شود. خستگی مزمن را نباید همیشه طبیعی یا نتیجه افزایش سن دانست؛ گاهی میتواند نشانهای باشد که نیاز به بررسی و رسیدگی دارد.
چرا همیشه خستهایم؟
در همینه زمینه :
