۱۶ سازه آبی در فهرست جهانی

ثبت جهانی 4سازه آبی در فهرست جهانی، جلوه‌ای از قدمت چندهزارساله دانش مهندسی و مدیریت آب در سرزمین کهن ایران را به رخ جهانیان می‌کشاند. پژوهشگر علوم و مهندسی آب و عضو بخش جوان کمیته ملی آبیاری و زهکشی درباره دلیل انتخاب این ۴سازه و ویژگی منحصربه‌فرد آنها به همشهری می‌گوید: «یکی از معیارها برای قرار گرفتن آثار در فهرست WHIS، این است که سازه حداقل 100ساله ‌ و با مدیریت آب و آبیاری کشاورزی ارتباط داشته باشد.» محمد حسن‌لی با بیان اینکه بیش از ۲هزار اثر تاریخی واجد ویژگی‌های مرتبط با مدیریت و بهره‌برداری از آب در ایران شناسایی شده، اما هر سال فقط 4اثر امکان معرفی به WHIS را دارد، می‌افزاید: «تاکنون ۱۲اثر از ایران شامل مجموعه عباس‌آباد بهشهر، قنات بلده، سد تاریخی فریمان، قنات فضلعلی‌خان، سد کریت، قنات مون، آبراهه ناصری، پل قلعه حاتم، قنات قاسم‌آباد، سازه‌های آبی شوشتر، گرداب سنگی و قنات زارچ در فهرست سازه‌های تاریخی آبیاری جهان معرفی شده‌اند.» او در پاسخ به اینکه ثبت این 4سازه چه تصویری از سابقه و تداوم دانش مهندسی آب ایران به جهان ارائه می‌دهد، می‌گوید: «ایران را به قنات می‌شناسند، زیرا قنات در ایران حدود ۲۷۰۰سال سابقه دارد، اما پیش از قنات نیز سازه‌هایی برای ذخیره و انحراف آب در ایران وجود داشته است. در فهرست آثار ملی، تعداد قابل توجهی سازه‌های مرتبط با آب مانند بندها، آسیاب‌های آبی و آب‌انبارها نشان می‌دهد دانش مهندسی آب در ایران بسیار فراتر از قنات بوده است و به بیش از ۳هزار سال پیش بازمی‌گردد.» حسن‌لی در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان از دانش و تجربه سازندگان این سازه‌ها برای مدیریت آب امروز کشور درس گرفت، می‌گوید: «از لحاظ سازه‌ای امروز پیشرفت‌های زیادی ایجاد شده، اما تفکر و اندیشه‌ای که گذشتگان درباره استفاده از آب داشتند، همچنان قابل استفاده است.»‌