مدیریت شهری از پنجره جنوب به شهر مینگرد
پرویز سروری، نایبرئیس شورای اسلامی شهر تهران: از ابتدای این دوره از مدیریت شهری، یکی از دغدغههای جدی ما در شورای شهر تهران این بوده که تهران را نه صرفا با پروژههای بزرگ و نمادین بلکه با میزان برخورداری همه شهروندان از خدمات و امکانات شهری ارزیابی کنیم. تهران زمانی میتواند شهر عادلانهای باشد که شهروندی که در جنوب، جنوبشرق یا جنوبغرب پایتخت زندگی میکند، احساس نکند سهم او از توسعه شهری کمتر از شهروندان مناطق برخوردار است.
به همین دلیل، کاهش فاصله شمال و جنوب تهران را بهعنوان یک رویکرد جدی در سیاستگذاری و بودجهریزی دنبال کردیم. معتقدم عدالت شهری یعنی منابع، پروژهها و امکانات را متناسب با میزان برخورداری مناطق توزیع کنیم؛ یعنی جایی که عقبماندگی بیشتری دارد، سهم بیشتری از سرمایهگذاری و خدمت دریافت کند.
امروز اگر بخواهیم درباره عملکرد این دوره با عدد و شاخص صحبت کنیم، یکی از مهمترین نشانهها جهتگیری پروژههاست. براساس آمار اعلامشده، 65درصد از افتتاحیههای مدیریت شهری در محدوده پایینتر از خط انقلاب انجام شده است. این عدد بهخوبی نشان میدهد که تمرکز مدیریت شهری صرفا بر مناطق برخوردار نبوده و بخش قابلتوجهی از ظرفیت اجرایی شهر به سمت مناطق کمتر برخوردار هدایت شده است.
شاخص دوم، بودجه مناطق است. برای سال۱۴۰۴ بیش از ۴۱هزار میلیارد تومان بودجه برای مناطق ۲۲گانه درنظر گرفته شد و در فرایند بررسی بودجه، افزایش اعتبارات مناطق جنوبی مورد توجه قرار گرفت. برای نمونه، بودجه منطقه۱۴ از ۵۶۹میلیارد تومان به هزار میلیارد تومان رسید؛ یعنی حدود ۷۷درصد افزایش. بودجه منطقه۱۵ نیز با رشد ۶۲درصدی از ۹۵۵میلیارد تومان به هزار و ۵۴۰میلیارد تومان افزایش یافت.
در کنار اینها، موضوع تنها ساخت بزرگراه و تقاطع و پروژه عمرانی نیست. سرانههای فرهنگی، ورزشی، اجتماعی، فضای سبز و تفریحی نیز بخشی از عدالت شهری هستند. ما معتقدیم شهروند جنوب تهران باید همان اندازه که حق استفاده از حملونقل مناسب و زیرساخت شهری را دارد، از فضای سبز، امکانات فرهنگی، ورزشی و محیطهای مناسب برای اوقات فراغت نیز برخوردار باشد.
در سالهای اخیر، پروژههایی مانند بازآفرینی محله نفرآباد، توسعه فضاهای عمومی و پروژههای محلهمحور در مناطق جنوبی و جنوبغربی، نشان داد که نگاه مدیریت شهری از پروژههای صرفا بزرگمقیاس به سمت حل مسائل واقعی محلهها نیز حرکت کرده است. برای نمونه، در منطقه۹، در قالب یکی از پویشهای امید و افتخار،
۶۱ پروژه توسعهمحور محلهها به بهرهبرداری رسید و عملیات احداث سرای محله مهرآباد جنوبی نیز آغاز شد.
البته من معتقدم هنوز تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله داریم. فاصله تاریخی شمال و جنوب تهران حاصل چند دهه عدمتوازن است و نمیتوان انتظار داشت در چند سال بهطور کامل برطرف شود اما مهم این است که مسیر تغییر کرده است؛ امروز عدالت در توزیع منابع، توجه به مناطق کمبرخوردار و جبران عقبماندگیهای انباشته، بخشی از تصمیمات بودجهای و اجرایی مدیریت شهری است.
اگر بخواهیم یک جمله درباره کارنامه این دوره بگوییم، باید بگوییم کاهش فاصله شمال و جنوب تهران از یک مطالبه کلی، به یک شاخص قابل اندازهگیری در بودجه، پروژه و توزیع خدمات تبدیل شده است.
برای ما مهم نیست یک پروژه در شمال تهران چند عکس و خبر تولید میکند؛ مهم این است که یک پروژه در جنوب شهر چقدر از مشکلات مردم کم میکند. عدالت شهری زمانی محقق میشود که شهروند مناطق کمبرخوردار احساس کند مدیریت شهری به اندازه شهروند مناطق برخوردار برای کیفیت زندگی او سرمایهگذاری میکند.
این مسیر را باید ادامه داد؛ چراکه تهران عادلانه، تهرانی نیست که همه مناطق آن شبیه یکدیگر باشد بلکه شهری است که همه شهروندان، فارغ از محل زندگیشان، فرصت برابر برای برخورداری از کیفیت زندگی و خدمات شهری داشته باشند.