سوپر النینو به ایران میآید
پدیده قدرتمند اقلیمی، بارش پاییز را تقویت میکند
مجیدجباری| روزنامه نگار
احتمال وقوع یکی از قدرتمندترین پدیدههای اقلیمی جهان در ماههای آینده به بیش از ۹۰درصد رسیده است. براساس اعلام سازمان جهانی هواشناسی النینو میتواند الگوی بارش در بسیاری از مناطق جهان ازجمله ایران را دگرگون کند.
پیشبینیها از بارشهای فراتر از نرمال در پاییز حکایت دارد، اما اوج اثرگذاری این دورپیوند، بازه زمانی ۱۰ مهر تا ۱۰آبان است و انتظار میرود پربارشترین دوره فصل پاییز در این زمان باشد اما این پدیده تا چه اندازه میتواند بر وضعیت بارشها در ایران اثر بگذارد و آیا میتوان آن را نویدبخش خروج از خشکسالی دانست؟
تقویت بیسابقه النینو
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی با اشاره به تقویت سریع و کمسابقه پدیده النینو در اقیانوس آرام گفت: اغلب مدلهای اقلیمی از افزایش احتمال بارش در ایران طی پاییز و نیمه نخست زمستان خبر میدهند، اما این بهمعنای پایان خشکسالی یا جبران کسری سنگین منابع آب زیرزمینی کشور نیست و همچنان باید مدیریت مصرف آب با جدیت دنبال شود.
احد وظیفه در گفتوگو با همشهری با تشریح آخرین وضعیت پدیده اقلیمی النینو گفت: روند گرم شدن آبهای اقیانوس آرام در ماههای اخیر یکی از سریعترین و کمسابقهترین روندهای ثبت شده در دهههای گذشته بوده است. در حال حاضر دمای آب در بخش شرقی اقیانوس آرام حدود 2درجه سانتیگراد بالاتر از شرایط نرمال قرار دارد که این رقم، در آستانه تبدیل شدن به یک «ابر النینو» است. او افزود: در رویدادهای بزرگ النینو در سالهای۱۹۹۷ تا ۱۹۹۸ و همچنین ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶، دمای آب اقیانوس آرام تا حدود ۲.۵درجه بالاتر از نرمال افزایش یافت. اما آنچه رویداد امسال را متمایز میکند، سرعت بسیار بالای گرمایش است و احتمال شکستهشدن رکوردهای قبلی نیز وجود دارد.
کدام مناطق باران بیشتری دشت میکنند؟
احد وظیفه گفت: تجربه سالهای گذشته نشان داده است النینو در بسیاری از موارد با افزایش بارندگی در بخشهایی از خاورمیانه همراه بوده و ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. البته این تأثیر در همه مناطق کشور یکسان نیست و بیشترین اثر آن معمولا در مناطق جنوبی، جنوب غربی و غرب کشور مشاهده میشود. رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی یادآوری کرد: در سال آبی۱۴۰۳-۱۴۰۲ که شرایط به سمت النینو گرایش داشت، بارندگی در جنوبغرب کشور وضعیت مطلوبی پیدا کرد، اما در سال بعد و با ورود به فاز لانینا، بسیاری از استانهای غربی و جنوب غربی با خشکسالی شدید روبهرو شدند و در برخی استانها مانند کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، ایلام و کرمانشاه میزان بارندگی حتی به ۵۰درصد شرایط نرمال نیز نرسید. وظیفه افزود: اکنون اغلب مدلهای عددی پیشبینی اقلیم، شرایط بارشی ایران، خاورمیانه و آسیای میانه را برای پاییز و نیمه نخست زمستان بیش از نرمال نشان میدهند.
چرا هواشناسی هنوز با احتیاط صحبت میکند؟
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی: پیشبینیهای فصلی ماهیت احتمالی دارند و هنوز نمیتوان با قطعیت درباره وضعیت بارندگی ماههای آینده اظهارنظر کرد.
عوامل متعدد دیگری نیز در تعیین شرایط اقلیمی ایران نقش دارند که از آنها میتوان به نوسانات اقیانوس هند اشاره کرد.