دروازه ورود به اعتیاد و سرطان

آرش نهاوندی | روزنامه‌نگار

رواج مصرف ماده مخدر ناس در بین گروهی از جوانان در برخی نقاط کشور زنگ خطر را به صدا درآورده و مقامات درباره مصرف این ماده که به نوعی دروازه ورود به اعتیاد است، هشدار داده‌اند. چالش جدید نه عرضه این ماده به سبک سنتی، بلکه توزیع آن به اسامی فریبنده دیگری مثل خوشبوکننده دهان و مواردی مثل آن است. ناس نوعی ماده مخدر است که در موج جدید عرضه آن، افراد سودجو با عنوان خوشبوکننده با نام‌هایی مانند راجا، تایتانیک، پان‌عربی، ویتامین، ملوان زبل، پان‌اسفناج، گوتکا، ناس خارجی و پان پاکستان عرضه می‌کنند. حتی در مورد فروش ناس در برخی عطاری‌ها نیز هشدار داده شده است. این در حالی است که چند روز پیش، رئیس اداره بهزیستی کاشمر از عادی شدن مصرف ناس در میان گروهی از نوجوانان و جوانان کشور خبر داد؛ موضوعی که به‌ گفته او، با توجه به دسترسی آسان و شیوه ساده مصرفش، نگران‌کننده است و حتی می‌توان نمونه‌هایی از مصرف آن را در خیابان مشاهده کرد. این در حالی است که مصرف این محصول تاکنون جرم‌انگاری نشده و همین موضوع می‌تواند به عادی‌سازی آن دامن بزند، آن هم درحالی‌که بسیاری از خانواده‌ها هنوز به‌درستی نمی‌دانند این ماده چه خطراتی می‌تواند برای فرزندانشان داشته باشد.

ترکیبی از تنباکو و آهک
دکتر محمد مشیری، سم‌شناس بالینی در این‌ باره به همشهری می‌گوید: ناس ترکیبی از تنباکو و آهک و یک‌سری ترکیبات مشابه است که آنها را با هم مخلوط می‌کنند و در دهان قرار می‌دهند. معمولا به‌صورت دهانی از آن استفاده می‌شود و به همین دلیل از آهک در این ماده استفاده می‌کنند تا جذب تنباکو و نیکوتین موجود در آن افزایش پیدا کند. وی درباره اینکه چرا ناس در زمره مواد‌ مخدر جرم‌انگاری‌شده قرار ندارد توضیح می‌دهد: از نظر جرم‌انگاری، تا به امروز این اتفاق در مورد ناس رخ نداده و خرید و فروش این ماده را نیز جرم به‌حساب نیاورده‌اند.

زمینه‌ساز سرطان
این سم‌شناس بالینی درباره آسیب‌های ناس برای نوجوانان و جوانان توضیح می‌دهد:‌ مصرف‌کنندگان آن را داخل دهان می‌گذارند و مصرف می‌کنند. تماس آهک موجود در این ماده با دهان و دندان می‌تواند زمینه‌ساز بسیاری از بیماری‌های دهانی شود. او در ادامه هشدار می‌دهد: پس از بلع مقداری ناس، آهک موجود در این ماده وارد دستگاه گوارش می‌شود و می‌تواند آسیب‌های مخاطی به مری و معده وارد کند و این آسیب‌ها می‌توانند زمینه‌ساز سرطان‌های بعدی دستگاه گوارش شوند. به‌ گفته مشیری، خطر دیگر ناس وجود نیکوتین در آن است؛ ناس دارای نیکوتین است و می‌تواند وابستگی ایجاد کند. در سنین نوجوانی، افراد بسیار مستعد وابستگی به موادی مانند ناس هستند که می‌تواند از نظر جنبه روانی و وابستگی برای نوجوان خطرناک باشد.

احتمال مخلوط شدن با مواد ‌مخدر دیگر
مشیری درباره اینکه ناس چگونه می‌تواند به دروازه ورود به مصرف سایر مواد ‌مخدر تبدیل شود عنوان می‌کند: شما نمی‌توانید بگویید ماده‌ای مانند ناس خالص است. قطعا فروشنده ترکیبات دیگری به آن می‌زند، به این خاطر که می‌خواهد گیرایی این ماده را بیشتر کند تا نشئگی‌های متفاوتی به فرد بدهد.

حتی یک‌بار تجربه هم خطرناک است
وی هشدار می‌دهد: همیشه به همه می‌گویم حتی یک‌بار تجربه مواد‌مخدر هم خطرناک است. امکان دارد تجربه ناس، ماری‌جوانا یا هر ماده مخدر دیگری باعث شود فرد نتواند آن را کنار بگذارد و وارد دنیای اعتیاد شود و از آن خارج نشود. مصرف مخدرها تحت هر عنوانی ازجمله این ادعا که قصد دارم آن ماده را بشناسم و فقط یک بار تجربه می‌کنم بسیار خطرناک است. امیدوارم خانواده‌ها این موضوع را کاملا جدی بگیرند، چراکه عواقب مصرف این نوع مواد را در بزرگسالی در یک‌سری از افراد مشاهده می‌کنیم.

خانواده‌ها ناس را چطور بشناسند؟
مشیری درباره راه‌های شناخت ناس و پیشگیری از مصرف آن نیز توضیح می‌دهد: عموما این ماده در بسته‌های سبزرنگ فروخته می‌شود و آن را در دهان می‌گذارند. شکل ظاهری ناس نیز می‌تواند به خانواده‌ها در شناسایی آن کمک کند. گاهی بچه‌ها امکان دارد ناس را به‌جای سبزی جا بزنند، اما به محض اینکه خانواده‌ها شک کردند می‌توانند ناس را که در بسته‌هایی به‌صورت گلوله‌شده به فروش می‌رسد و ظاهر سبزی خردشده یا پودرشده دارد، تشخیص بدهند.

ناس با چه موادی مخلوط می‌شود؟
فردی که ناس مصرف می‌کند عملا در حال آشنایی با دنیای مواد‌مخدر است، چون فروشندگان برای ایجاد اثر عمیق‌تر و جذب مشتری‌های جوان، مواد‌مخدر خطرناکی به ناس اضافه می‌کنند که ازجمله آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ماری‌جوانا، متادون، گرد هروئین و شیشه. 

پیامدهای مصرف ناس
  بیماری‌های دهانی
  ایجاد زخم‌های دهانی
  از بین رفتن دندان‌ها
  آسیب‌های مخاطی مری و معده
  ابتلا به سرطان‌های گوارشی