«شاهدانه صنعتی» مجاز، «گل» ممنوع

برگ‌های پنج‌شاخه و نوک‌تیز گیاه شاهدانه که همیشه نشانه ‌ «گل» بود، ممکن است در ایران کاربرد کشاورزی پیدا کند و در گروه محصولات زراعی قرار گیرد. پس از ماجرای کاشت شقایق الی‌فرا در داخل کشور، حالا سخن از کاشت شاهدانه صنعتی است. کاشت شقایق توجیه درمانی داشت زیرا کمبود کشفیات تریاک باعث کاهش مواداولیه دارو‌های ترک اعتیاد شده بود اما کاشت شاهدانه موضوع جدیدی است که پیش از این به‌صورت رسمی در ایران انجام نشده است. اکنون ستاد مبارزه با مواد‌مخدر اعلام کرده که تحقیق برای کاشت «شاهدانه صنعتی» را شروع کرده است. ممکن است در آینده شاهد کاشت انواعی از شاهدانه در ایران باشیم مخصوصا که در شرایط خشکسالی، این گیاه کم آب‌بر و در مقابل خشکسالی مقاوم، محصول مناسبی برای جامعه کشاورزان به شمار می‌آید.

الیاف صنعتی شاهدانه
گیاه شاهدانه یا کانابیس انواع گوناگونی دارد که تنها چند نوع از آن برای تولید مواد‌مخدر و روانگردان استفاده می‌شود. مانند حشیش یا محصول دیگری که به نام «گل» شناخته می‌شود از همین نوع گرفته می‌شود اما دیگر انواع گیاه شاهدانه‌ کاربرد‌های گوناگونی از تولید مواد شیمیایی تا الیاف صنعتی دارند. تفاوت گونه‌های مخدر و روانگردان با گونه‌های صنعتی در مقدار ماده شیمیایی روانگردان این گیاه است که اگر از حد مشخصی کمتر باشد می‌توان آن را به‌صورت محصول زراعی در مزرعه‌ها تولید کرد درحالی‌که امکان بهره‌برداری اقتصادی به‌عنوان روانگردان را پیدا نمی‌کند.

THC تعیین‌کننده است
ستاد مبارزه با مواد‌مخدر بعد از انجام مطالعات کارشناسی، شاخص تفکیک نوع شاهدانه مجاز را تعیین کرده است. محمد ترحمی، مدیرکل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد‌مخدر با اشاره به سرمایه‌گذاری کشور‌های مختلف برای تولید شاهدانه صنعتی می‌گوید:«در سال‌های قبل عملا با تولید این محصول برخوردی قهری صورت گرفت به‌طوری‌که در قانون مبارزه با مواد‌مخدر، کشت شاهدانه به‌منظور تولید مواد‌مخدر و روانگردان ممنوع و جرم اعلام شد و این عبارت در عمل موجب ایجاد ابهام درخصوص تمامی گونه‌های شاهدانه شد.» ترحمی درباره راه‌حل قانونی این مشکل می‌گوید:«برای رفع ابهام قانونی، در مصوبه جدید ستاد مقرر شد شاهدانه‌ای که بیش از ۰.۲ درصد THC داشته باشد، در زمره گونه‌های ممنوعه قرار گیرد و کشت آن ممنوع باشد. در مقابل، شاهدانه‌ای که میزان THC آن کمتر از ۰.۲ درصد باشد، یعنی همان شاهدانه صنعتی یا هِمپ، امکان دریافت مجوز و کشت قانونی داشته باشد.» .