گزارش
پاسخ به امتحان با خط میخی
چرا میان نسل جدید داشتن خطخوش چندان رایج نیست؟
رابعه تیموری | روزنامهنگار
آنلاین و غیرحضوریشدن امتحانات پایان سال پایههای مختلف، بسیاری از معلمان را از رنج تصحیح ورقههای امتحانی بدخط نجات داد، اما مصححان امتحانات نهایی هنوز مشغول تصحیح ورقه هستند و گاهی که از ناخوانا و بدخطبودن بعضی از اوراق امتحانی حسابی شاکی میشوند، با انتشار تصویر این دستخطهای کج و معوج در فضای مجازی، دردسرهای خود برای کلنجاررفتن با این دستخطها را نشان میدهند. در یکی از تصاویری که از ورقه امتحان نهایی دانشآموزی در فضای مجازی منتشر شده، نوشتههای روی برگه به حدی نامشخص است که معلم با انتشار تصویر آن، با لحنی طنزآمیز نوشته: «وقتی برگه را دیدم فکر کردم یکی چیزی نوشته تا طلسمم کنه! » این تصویر در شبکههای اجتماعی با واکنشهای طنز کاربران روبهرو شده و بحث بر سر عوامل بدخطی نسل جدید را داغ کرده است.
تنبیه بدخطها
تعداد دانشآموزان بدخطی که حسابی مصححان را سرغیظ آوردهاند، کمنیست اما یکی از بدترین تنبیهها، نصیب یکی از این دانشآموزان بدخط شده که مصحح تصویر ورقه امتحانیاش را در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرده و نوشته است: «دانشآموزی که هنوز بلد نیست خوشخط و خوانا بنویسه، همون بهتر که چیزی قبول نشه. نمیدونم برگه کیه و از کدوم شهره ولی کاش اینو بدونه.» بسیاری از مخاطبان آقای مصحح، این برخورد او را مناسب ندانستهاند و با گذاشتن پستهای مختلف شماتتش کردهاند. در یکی از این پستها آمده است: «برگه بدخط یعنی اضطراب، یعنی لرزش دست یک دانشآموز پر از استرس نه بیاحترامی به معلم!»
آموزش یا درمان؟
افراد بسیاری با نظر نویسنده این پست موافقند و بدخطی را نشانه اختلالات و ناراحتیهای روحی میدانند اما داود نودهئی، روانشناس و مشاور خانواده معتقد است که علل روانی تنها عامل مؤثر و تعیینکننده بر خط افراد نیست و در چگونگی خط افراد، آموزش نقشی فراتر از ویژگیهای روانی دارد. این عضو انجمن مشاوره ایران میگوید: «ممکن است عوامل روانی بر دستخط افراد و بهویژه کودکان تأثیر بگذارند و اضطراب و ناآرامی ذهنی آنها باعث شود دستخطی ناخوانا داشته باشند. مثلا کودکانی که به اضطراب یا افسردگی دچار هستند، کلمات را ریز و کمرنگ بنویسند یا بیشتر از اندازه معمول قلم را روی کاغذ فشار دهند و بزرگ و فاصلهدار بنویسند، اما آموزش و مهارتآموزی میتواند این تأثیرگذاری را به حداقل برساند و حتی بیاثر کند.» او که در مدارس مختلف بهعنوان مشاور حضور داشته، نقش معلمان پایه اول ابتدایی در خوشخطشدن دانشآموزان را غیرقابلانکار عنوان میکند و میگوید: «در یکی از مدارس شاهد بودم اغلب شاگردان معلم پرانرژی و پرانگیزهای که روش بهدستگرفتن قلم و مهارتهای نوشتن را باحوصله به دانشآموزان آموزش میداد، دستخطی زیبا داشتند. در مقابل تعداد زیادی از دانشآموزان معلم دیگر مدرسه که کمحوصله و کمتوجه بود، دستخط خوبی نداشتند.»
خط ناخوانای یک دانش آموز در برگه امتحانی که جنجالی شد و در شبکههای اجتماعی سر و صدای زیادی به پا کرد.
والدین هم مقصرند
محبوبه مزنگی شاهآباد که مربی خوشنویسی است، مصداق نظر اینروانشناس را در کلاسهای آموزشی خود دیده است. او که با کودکان و نوجوانان بدخط بسیاری سروکار دارد، میگوید: «گاهی خط کودکان و نوجوانان و حتی بزرگسالان به اندازهای ناخواناست که باید حتما دوره آموزشی کاملی را طی کنند تا بتوانند عادات غلط خود در نوشتن را کنار بگذارند و خطی خوش داشته باشند.» بسیاری از معلمان و والدین تصور میکنند بدخطی یا خوشخطی دانشآموزان را باید جزو استعدادهای ذاتی آنها تلقی کنیم و عوامل محیطی در این مسئله نقشی ندارند اما این مربی خوشنویسی، شیوههای آموزشی و تربیتی خانواده و معلمان را هم در خوشخطی و بدخطی دانشآموزان تعیینکننده میداند: «خانوادههایی که نسبت به فرزندان خود بیتفاوتند و از تشویق و تنبیه بموقع برای انجام تکالیف فرزندانشان استفاده نمیکنند، انگیزه لازم را برای اجرای بهتر تکالیف در فرزندان خود بهوجود نمیآورند. چنین کودکانی اغلب با اکراه و بیمیلی اقدام به نوشتن میکنند که طبیعتا نتیجه عملکرد آنها هم رضایتبخش نخواهد بود.»
خط بد فراگیر شد
معلمها هم بر موضوع افزایش بدخطی میان نسل جدید صحه میگذارند. اکبری معلم مقطع ابتدایی، معتقد است که بدخطی دانشآموزان امروز بیش از هر چیز به میزان توجه خانوادهها و مدارس بستگی دارد. او میگوید: «در برخی مدارس، بهویژه مدارس غیرانتفاعی، کلاسهای خوشنویسی برگزار میشود و همین موضوع روی کیفیت دستخط بچهها تأثیر محسوسی دارد اما در بسیاری از مدارس دولتی، اگر معلم خودش به خوشخطی اهمیت بدهد، با دانشآموزان کار میکند وگرنه این موضوع رها میشود.»
او با مقایسه کتابهای درسی گذشته و امروز ادامه میدهد: «در کتابهای قدیمی، علاوه بر متنهای معمول، صفحات مخصوص تمرین خوشنویسی وجود داشت و دانشآموزان مرتب تمرین میکردند. اما امروز اگرچه فونت کتابها به خط تحریری نزدیک است، آموزش اصولی خوشنویسی جایگاه پررنگی در کتابها ندارد. در کتاب نگارش چند خط برای تمرین خط به شکل تقلیدی وجود دارد، اما این تمرینها برای آموزش اصولی خط کافی نیست.»
این معلم یکی دیگر از دلایل بدخطی را عجله دانشآموزان برای نوشتن میداند و میگوید: «استرس و شتاب در نوشتن هم روی کیفیت خط بچهها اثر زیادی میگذارد. در گذشته هم دانشآموز بدخط وجود داشت اما به خوشخطی اهمیت بیشتری میدادند؛ امروز مگر خانوادهها خودشان پیگیر باشند و فرزندشان را به کلاس خط بفرستند.»
مریم، معلم پایههای هفتم، هشتم و نهم نیز وضعیت دستخط دانشآموزان را نگرانکننده توصیف میکند. او میگوید: «اکثر دانشآموزان بدخط هستند. یکی از مهمترین دلایلش استفاده زیاد از گوشی و تایپکردن است. بچهها دیگر علاقهای به نوشتن با دست ندارند و بیشتر کارهایشان را با صفحهکلید انجام میدهند.»
او ادامه میدهد: «حتی گاهی مشکل از بدخطی هم فراتر میرود. دانشآموز کلاس نهمی داشتهام که در تشخیص برخی حروف هم دچار مشکل بود. اگر آموزش فقط به مدرسه محدود شود، نتیجه مطلوبی بهدست نمیآید.»
در همینه زمینه :
دانش