پارک وی
احسان خواجه امیری،محمد اصفهانی،محسن چاوشی ،رضا صادقی ومجید اخشابی امسال برای اربعین خواندند
آوای حماسه و سوگ
گفتوگو با رضا مهدوی درباره موسیقی اربعین
گروه 24
همه ساله همزمان با روزهای برگزاری سنت اربعین حسینی(ع) قطعات موسیقی در اینباره تولید و عرضه میشود. این آثار به تجسم شور و شوق زائران و تصویر هیجان زیارت میپردازند. امسال 5 قطعه از احسان خواجهامیری، محمد اصفهانی، محسن چاوشی، رضا صادقی و مجید اخشابی بیشتر از بقیه آثار مورد توجه رسانهها قرار گرفت. درباره این آثار و کیفیت و اهمیت آنها با رضا مهدوی، دبیر سابق جشنواره موسیقی فجر و کارشناس موسیقی در برنامه پارکوی تلویزیون همشهری گفتوگویی انجام دادیم که گزیدهای از آن را
پیش رو دارید.
اربعین همان موسیقی دهه محرم است
اول باید بدانیم که اربعین موسیقی خاصی ندارد. شکلش همان موسیقی دهه محرم است که موسیقی سوگ و حماسه و فرهنگ عاشورایی است؛ فرهنگ سترگی که آزادگی به مردمان جهان داده است.
سوگوارهای برای یک حماسه
هنرمندانی که پای کار بودند، هستند و در آینده خواهند بود همه میخواهند عرض ارادتی کنند به این واقعه که به نوعی روایتگرش حضرت زینب(س) است. میتوانم بگویم زبان حال حضرت زینب(س) هر آنچه بوده مداحان، ستایشگران، روضهخوانان و مقتلخوانان از زبان ایشان در قالب هنر آوردهاند. ما ایرانیها با الگوسازیهای خودمان و نمونهآفرینیها، انگیزهها و الهاماتی که از این فرهنگ گرفتهایم در هر ساحت هنری دست به آفرینش زدهایم ازجمله در موسیقی. موسیقی اربعین هم در ادامه دهه محرم بهگونهای سوگواره و در عین حال حماسهای است که در عاشورا اتفاق میافتد و حالا در موسیقی نمود پیدا میکند، چون حضرت زینب(س) با حماسه این ماجراها را تعریف کرد و ماحصل موضوع را چنان بیان کرد که بارگاه یزید را لرزاند.
فلسفه اربعین
عدد40 در فرهنگ ما ایرانیان مهم است. حتی سنگ قبر متوفی را هم در فرهنگ ما روز چهلم نصبمیکنند که فلسفه دارد. خطابههایی را که حضرت زینب(س) گفته موسیقیدانان در قالبهای باکلام و بیکلام ارائه کردهاند که البته موسیقی باکلام از همان خطابهها و مقتلها گرفته شده و موضوعش مشخص است، ولی کسیکه موسیقی بیکلام کار میکند چندان مشخص نمیکند که این موسیقی اختصاصا برای اربعین است یا ماه صفر یا محرم و تاسوعا و عاشورا. همه میخواهند حزن و عزا و بزرگی فرهنگ عاشورا را در کنار حماسه نشان بدهند
پختگی بینظیر محسن چاوشی
محسن چاوشی بیان دقیق و رسایی دارد و سلیس و روان و همهفهم میخواند. از مشورتهای درست آدمهایی که در کنارش هستند، استفاده میکند. واژگان را میشناسد و میداند در کجا باید صدا را سنگین کند و در کجا آرامش دهد که نفوذش بیشتر شود. خیلیها میگویند همه کارهایش حس یکنواخت دارد و فقط شعرهایش متفاوت است. من میگویم به فرضکه اینطور باشد این توانایی را دارد که با زبان گرمش آن نرمی خاص را به قلب و گوش شنونده القا کند. در جایی تحکم دارد، در جایی حماسه دارد، در جایی رجزخوانی میکند و در این قطعه اخیر روضه میخواند. در ساحت مداحی او دارد مدرن عمل میکند، ولی انگار ۸۰ ساله است مثل مداحان قدیمی. چاوشی در قامت یک جوان پختگیای دارد که در نوع خودش بینظیر است
چاوشی روضه را وارد موسیقی کرد
محسن چاوشی در این زمینه امسال شاهکار کرد. او برای نخستین بار روضه را وارد موسیقی و
بهزیبایی روایتگری کرد و همانطور که مداحان درستکار بیان میکنند او هم عین مداحان و موسیقیدانها هر دو را کنار هم قرار داد و قطعهای آفرید که همین چند روزه مدام داریم گوش میکنیم و سیر نمیشویم. چاوشی در جنگ ۱۲ روزه خودجوش قطعه«علاج» را ساخت، البته دیگر هنرمندان عزیز هم قطعاتی ارائه کردند و در سالهای گذشته موسیقیهای محرمی هم خواندهاند، ولی چاوشی با حضور ذهن و ارادت خاص خودش هر سال برای امام حسین(ع) خوانده است. او شاکلهای از خود به جای گذاشته که همه حتی کسانی هم که جزو دوستانش نیستند، کارش را گوش میکنند تا بتوانند نقدش کنند. او شعرهایش را درست انتخاب میکند، از ابزار، ادوات و امکاناتی که دارد هوشمندانه استفاده میکند و مهمتر از آن نظرکرده الهی است.
در همینه زمینه :
