گفتوگو
جامعه محلی شریک اصلی ثبت جهانی الموت
ثبت جهانی یک اثر تاریخی در یونسکو تنها به قدمت یا ارزش معماری آن وابسته نیست؛ مشارکت جامعه محلی نیز یکی از معیارهای کلیدی در ارزیابی پروندهها به شمار میرود. دستورالعمل اجرایی کنوانسیون میراث جهانی یونسکو، دولتها را به تهیه پروندههای ثبت با مشارکت گسترده مردم، مدیران محلی و ذینفعان و ایجاد مسئولیت مشترک در حفاظت از آثار ملزم و تشویق میکند. به همین دلیل، همراهی مردم الموت در فرایند ثبت جهانی این منظر فرهنگی، یکی از مهمترین نقاط قوت پروندهای بود که سرانجام به ثبت سیامین میراث جهانی ایران انجامید. در گفتوگو با مریم مهدوی، مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان قزوین از مشارکت جامعه محلی200روستای الموت در روند ثبت جهانی با خبر میشویم.
همراهی جامعه محلی
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی قزوین با تأکید بر اینکه همراهی جامعه محلی یکی از مهمترین عوامل موفقیت پرونده ثبت جهانی قلعه و استحکامات اسماعیلیه الموت بوده است به همشهری گفت: «واقعیت ثبت جهانی از فردای ثبت در فهرست یونسکو آغاز میشود و همه دستگاهها، بخش خصوصی و مردم باید برای حفاظت و توسعه پایدار این میراث جهانی پای کار باشند.»
مریم مهدوی با اشاره به روند تهیه پرونده ثبت جهانی اظهار کرد: «پرونده ثبت جهانی فقط بر پایه معماری، جغرافیا، نظام دفاعی و مدیریت سرزمین شکل نگرفته، بلکه تحولات فرهنگی، نقش مردم و جامعه بومی منطقه نیز از ارکان اصلی این پرونده بوده است.»
او با بیان اینکه اگر همراهی و همدلی جامعه محلی وجود نداشت، این پرونده هرگز به نتیجه نمیرسید، ادامه داد:«زیستبومی که مردم منطقه در طول سالها شکل دادهاند و غنای فرهنگی الموت، موجب شد پرونده ثبت جهانی با قدرت بیشتری تدوین شود. ثبت جهانی در واقع به رسمیت شناختن ارزشهایی است که طی قرنها در این منطقه شکل گرفته و مهمترین آنها فرهنگ مردم و حضور آنان در حفاظت از آثار تاریخی بوده است.»
استقبال مردم منطقه از ثبت جهانی
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی قزوین با اشاره به استقبال مردم منطقه از ثبت جهانی گفت: «مردم الموت با اشتیاق کامل از این پرونده حمایت کردند و تمامقد پای ثبت جهانی قلعه الموت و استحکامات وابسته آن ایستادند. هنگام حضور ارزیاب یونسکو در مهر 1404، مردم منطقه در آمادهسازی فضا و همراهی با هیأت ارزیاب نقش کمنظیری ایفا کردند. ارزیابی یونسکو حدود یک هفته تا
۱۰ روز طول کشید و در تمام این مدت جامعه محلی به ما نشان داد که تنها نیستیم. کارشناسان میراث فرهنگی مسائل فنی را برای ارزیاب تشریح میکردند، اما مردم منطقه به تنهایی معرفی فرهنگ، آداب، شیوه زندگی و ویژگیهای بومی الموت را برعهده گرفتند.» مهدوی ادامه داد: «مهماننوازی مردم، دغدغه آنها برای حفظ منطقه و درخواستشان برای ثبت جهانی با این امید که میراثشان بهتر حفاظت شود، نشان داد که جامعه محلی بیش از هر نهاد دیگری خود را مسئول حفظ این میراث میداند.» بهگفته مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی قزوین، با ثبت جهانی الموت، بومگردیهای منطقه رونق بیشتری خواهند گرفت و فروش صنایعدستی نیز افزایش مییابد. مردم با ارتقای کیفیت و تنوع تولیدات خود میتوانند محصولاتشان را نه فقط در ایران، بلکه به گردشگران سراسر جهان معرفی و عرضه کنند و این روند در نهایت به رونق اقتصادی جامعه محلی خواهد انجامید.
او درباره صنایعدستی شاخص منطقه نیز گفت: «الموت ظرفیتهای متنوعی دارد که یکی از مهمترین آنها گلیم روستای اندج است که ثبت ملی شده؛ علاوه بر آن، میراث ناملموس متعددی در منطقه وجود دارد؛ ازجمله جشنواره زغالاخته در الموت غربی، محصولات باغی مانند گیلاس، پنبافی و دیگر هنرهای سنتی.»
بهگفته مدیرکل میراث فرهنگی قزوین، ثبت جهانی الموت آغاز مرحلهای تازه در حفاظت از این میراث ارزشمند، توسعه گردشگری پایدار و تقویت دیپلماسی فرهنگی ایران است؛ مرحلهای که در آن مردم منطقه، میراث فرهنگی و نهادهای مسئول باید در کنار یکدیگر از این سرمایه جهانی
پاسداری کنند.
در همینه زمینه :
