فقط جنگ یا مذاکره نیست یک راه سوم هم وجود دارد
معمولا در تحلیل تقابل ایران و آمریکا، یک دوقطبی مطرح میشود: یا باید آمریکا را در جنگ شکست داد و وادار به تسلیم کرد یا چون چنین امکانی وجود ندارد باید به سمت مذاکره رفت. اما راه سومی نیز وجود دارد؛ اینکه شرایط بهگونهای رقم بخورد که آمریکا به این نتیجه برسد که ادامه این سیاست برایش صرفه ندارد و ناچار به تغییر مسیر شود.
در سیاست بینالملل، کشورها همیشه بهدلیل شکست کامل عقبنشینی نمیکنند؛ گاهی زمانی تصمیم خود را تغییر میدهند که هزینههای یک سیاست از منافع آن بیشتر شود.
این هزینهها فقط نظامی نیست. افزایش تنش در خلیجفارس، بالا ماندن قیمت نفت و انرژی، رشد هزینه حملونقل، تورم و فشار اقتصادی، میتواند به مطالبهای سیاسی در داخل آمریکا تبدیل شود؛ زیرا مردم و شرکتهای آمریکایی نیز هزینه این درگیری را میپردازند. در کنار آن، تلفات انسانی، طولانیشدن جنگ و افزایش هزینههای مالی نیز فشار افکار عمومی، رسانهها و کنگره را بر دولت آمریکا افزایش میدهد.
آمریکا پیش از این نیز چنین تجربهای را در ویتنام و عراق پشت سر گذاشته است. در هر دو مورد، واشنگتن نه بهدلیل یک شکست ناگهانی، بلکه زمانی سیاست خود را تغییر داد که ادامه جنگ، هزینهای بیش از منفعت برای آن ایجاد کرد.
معمای وارد نشدن
برخی پهپادها به میدان
بامداد پنجشنبه آمریکا بار دیگر تبریز و ارومیه را هدف قرار داد. این حملهها بیارتباط با اتفاق روز قبل آن نیست؛ همان زمانی که پدافند ارتش موفق شد یک پهپاد پنهانکار آمریکایی را ساقط کند. به همین دلیل، تبریز و ارومیه بهطور طبیعی از گزینههای این عملیات بودند.اما نکته مهمتر اینجاست که بسیاری تصور میکنند هر آنچه ایران در حوزه پهپادی در اختیار دارد، تاکنون وارد میدان شده است، درحالیکه چنین نیست.حدود ۱۵سال پیش، ایران پهپاد فوقپیشرفته آمریکایی
RQ-170، مشهور به «جانور قندهار» را سالم به غنیمت گرفت. پس از آن، مهندسان ایرانی با مهندسی معکوس، خانوادهای از پهپادهای پیشرفته، ازجمله شاهد ۱۷۱ را طراحی و تولید کردند.نکته قابل توجه این است که تاکنون هیچ نشانه معتبری مبنی بر بهکارگیری این خانواده از پهپادها در عملیات منتشر نشده است؛ نه مدلهای شناسایی، نه رزمی و نه انهدامی. این احتمال وجود دارد که بخش قابلتوجهی از این پهپادها همچنان در پایگاهها و شهرهای زیرزمینی نگهداری شوند تا فرماندهان، زمان مناسب برای استفاده از آنها را تشخیص دهند.
این موضوع تنها به شاهد ۱۷۱ محدود نمیشود. چند مدل دیگر از پهپادهای پیشرفته ایران نیز تاکنون در میدان دیده نشدهاند. دلیل آن روشن است؛ در جنگ، همه ظرفیتها از همان ابتدای نبرد بهکار گرفته نمیشوند و تجهیزات، متناسب با شرایط و بهصورت مرحلهبهمرحله وارد میدان میشوند.در مقابل، پهپادهایی که اکنون به آنها نیاز است، مأموریت خود را انجام میدهند.
ابابیل ۳ برای شناسایی مواضع دشمن بهکار گرفته شده و مهاجر ۶ نیز بهصورت ۲۴ساعته بر فراز تنگه هرمز در حال پرواز و رصد منطقه است. بنابراین، دیدهنشدن برخی پهپادها، الزاما بهمعنای نبود یا غیرقابل استفاده بودن آنها نیست، بلکه نشان میدهد بخشی از توان پهپادی ایران برای مراحل بعدی نبرد حفظ شده و همه ظرفیتها از همان آغاز بهکار گرفته نشدهاند.
چرا ایران شرکت بتلکوی بحرین را هدف قرار داد؟
در نگاه اول، بتلکو فقط یک شرکت مخابراتی در بحرین بهنظر میرسد، اما براساس اطلاعات رسمی قراردادهای دولت آمریکا، این شرکت یکی از پیمانکاران ارتباطی ارتش آمریکاست.طبق آمار منتشرشده، وزارت دفاع و وزارت خارجه آمریکا تاکنون بیش از ۲۸۰ قرارداد با بتلکو منعقد کردهاند که ارزش مجموع آنها از ۶۰میلیون دلار فراتر میرود. این قراردادها صرفا مربوط به خدمات مخابراتی عمومی نیست، بلکه بخش مهمی از زیرساختهای ارتباطی مورد نیاز ارتش آمریکا را پوشش میدهد.بتلکو وظیفه تأمین شبکههای ارتباطی کابلی و بیسیم، توسعه زیرساختهای مخابراتی پایگاههای نظامی و پشتیبانی ارتباطات نیروهای آمریکایی را برعهده داشته است. از جمله، اجرای پروژه اتصال فیبرنوری میان قطر و اردن و برقراری ارتباط میان پایگاههای آمریکا در اردن از طریق این شرکت انجام شده است. علاوه بر این، بتلکو در عربستان، عمان، کویت و حتی برخی پایگاههای آمریکا در آلمان نیز خدمات ارتباطی ارائه کرده است.نکته مهم دیگر اینکه بتلکو یک شرکت کاملا خصوصی نیست و دولت بحرین سهامدار اصلی آن محسوب میشود. از این رو، هنگامی که سپاه از هدف قراردادن بتلکو سخن میگوید، منظور یک اپراتور تلفن همراه عادی نیست، بلکه شرکتی است که براساس قراردادهای رسمی، بخشی از شبکه ارتباطی و پشتیبانی ارتش آمریکا در منطقه را تأمین میکند و از این منظر، یک هدف پشتیبانی نظامی تلقی میشود.
زدن کویت برای ایران مهم شده است اما چرا؟
شاید این پرسش مطرح باشد که چرا این روزها نام کویت پیوسته در کنار اخبار حملات و عملیاتها شنیده میشود؟
دلیل آن این است که کویت تنها یک کشور همسایه نیست، بلکه به یکی از مهمترین عقبههای آمریکا در خلیجفارس تبدیل شده است. آمریکا سالهاست چند پایگاه نظامی در کویت دارد و هزاران نیروی نظامی، تجهیزات، انبارهای مهمات، بالگردها و سامانههای موشکی مانند هایمارس را در این کشور مستقر کرده است. به همین دلیل، هر عملیات احتمالی آمریکا علیه ایران، بدون استفاده از این عقبه، با دشواری جدی روبهرو خواهد بود.براساس سناریویی که برخی تحلیلگران مطرح میکنند، اگر آمریکا تصمیم به اجرای یک عملیات زمینی بگیرد، ممکن است بخشی از نیروهای خود را از جزیره بوبیان حرکت دهد، از مسیر خور زبیر عبور کند و به سمت خرمشهر و آبادان پیشروی کند. همچنین گفته میشود پشتیبانی عملیات در محور خارگ و بوشهر نیز تا حدی به همین منطقه وابسته است.اما این نقشه با یک چالش بزرگ روبهروست. اگر نیروهای آمریکایی از این محور وارد شوند، از سمت عراق در معرض حمله نیروهای مقاومت قرار میگیرند و ممکن است عملا میان دو جبهه گرفتار شوند؛ وضعیتی که در ادبیات نظامی از آن با عنوان «قیچیشدن» یاد میشود.به همین دلیل، ایران تلاش میکند اساسا اجازه ندهد این عقبه به شکل مؤثر شکل بگیرد. به این معنا که پیش از هر عملیات احتمالی، محل استقرار نیروهای آمریکایی، بالگردها، سامانههای موشکی، انبارهای تجهیزات و هرگونه تحرک نظامی در کویت را زیرنظر بگیرد و درصورت نیاز، آنها را هدف قرار دهد. درنهایت، اگر نشانههای قطعی از آمادهشدن آمریکا برای حمله مشاهده شود، ممکن است ایران منتظر آغاز عملیات نماند و با یک حمله پیشدستانه، پایگاههای آمریکا در کویت را هدف قرار دهد تا ابتکار عمل از دست آمریکا خارج شود.
اینبار نوبت قلب دیجیتال آمریکا بود
حمله اخیر ایران فقط یک حمله موشکی معمولی نبود. براساس اطلاعیه سپاه، پس از حمله آمریکا به تأسیسات غیرنظامی و در حال ساخت دارخوین، ایران در ادامه عملیات «نصر ۲» یکی از مهمترین زیرساختهای فناوری آمریکا در منطقه را هدف قرار داد؛ مرکز داده یا دیتاسنتر آمازون در بحرین.اما دیتاسنتر چیست؟ به زبان ساده، دیتاسنتر قلب زیرساخت دیجیتال جهان است؛ جایی که اطلاعات، فایلها و خدمات آنلاین هزاران شرکت و سازمان روی سرورها ذخیره و پردازش میشود. سرویس AWS آمازون نیز یکی از بزرگترین ارائهدهندگان خدمات ابری جهان است و بسیاری از کسبوکارها، بانکها و سازمانها به آن وابستهاند. بنابراین، آسیب به چنین مرکزی صرفا بهمعنای هدف قرارگرفتن یک ساختمان نیست، بلکه میتواند بخشی از خدمات دیجیتال را نیز تحتتأثیر قرار دهد.
از سوی دیگر، آمریکا یک روز قبل تأسیسات دارخوین را که مجموعهای غیرنظامی و در حال ساخت است. هدف قرار داده بود. پاسخ ایران این پیام را منتقل میکرد که اگر زیرساختهای غیرنظامی ایران هدف قرار گیرند، زیرساختهای راهبردی طرف مقابل نیز مصون نخواهند ماند.
نکته مهمتر آن است که ایران نشان میدهد بانک اهدافش تنها به پایگاههای نظامی محدود نیست. مراکز داده، زیرساختهای فناوری، مراکز انرژی و شبکههای لجستیکی نیز میتوانند درصورت ادامه درگیری وارد معادله شوند. این موضوع آمریکا را ناچار میکند از طیف گستردهتری از داراییهای خود حفاظت کند؛ اقدامی که هم هزینهبر است و هم پیچیدگی عملیاتی بیشتری دارد. در نتیجه، ایران میکوشد ابتکار عمل را حفظ کند و هزینه هر اقدام آمریکا را افزایش دهد.
دلیل اهمیت حمله به بندر عقبه
شاید نام بندر عقبه کمتر شنیده شده باشد، اما این بندر، تنها دروازه اصلی اردن به دریای سرخ است و بخش عمده واردات، صادرات و ترانزیت این کشور از همین مسیر انجام میشود.
عقبه درست روبهروی بندر ایلات اسرائیل قرار دارد، بنابراین هر تحول امنیتی در این منطقه، هم بر اردن اثر میگذارد و هم بر جنوب اسرائیل.گزارشها حاکی است حمله موشکی ایران موجب توقف فعالیت بندر عقبه شده؛ بندری که گفته میشود از زمان جنگ یومکیپور در سال ۱۹۷۳، یعنی بیش از 5دهه، حتی یک روز هم تعطیل نشده بود. اگر این گزارش درست باشد، با رخدادی کمسابقه روبهرو هستیم.در فاصله حدود ۲۵کیلومتری عقبه نیز فرودگاه رامون قرار دارد؛ فرودگاهی با کاربری نظامی و غیرنظامی. این یعنی هر حمله در این محدوده، این پیام را منتقل میکند که زیرساختهای حساس اطراف ایلات نیز در برد قرار دارند.رسانههای عبری نیز گزارش دادهاند انفجارهای شنیدهشده در ایلات، ناشی از حمله موشکی به منطقه عقبه بوده است؛ موضوعی که نشان میدهد امنیت اردن و جنوب اسرائیل در این نقطه به هم گره خورده است.
بنابراین، اهمیت ماجرا فقط یک بندر نیست، بلکه شکستهشدن تصور امنیت در یکی از حساسترین نقاط جنوب اسرائیل و ورود معادلات امنیتی این منطقه به مرحلهای جدید است.
شنبه 3 مرداد 1405
کد مطلب :
279231
لینک کوتاه :
newspaper.hamshahrionline.ir/XonY5
+
-
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به روزنامه همشهری می باشد . ذکر مطالب با درج منبع مجاز است .
Copyright 2021 . All Rights Reserved