منتظر خبرهای خوش از متروی تهران باشید

 مهدی اسماعیل‌پور | روزنامه‌نگار 

پس از تکمیل خطوط هفت‌گانه مترو با بهره‌برداری از ایستگاه ورزشگاه تختی در اردیبهشت‌ماه امسال، حالا شهرداری پایتخت و شرکت متروی تهران روی ساخت و تکمیل بخش‌های توسعه‌ای خطوط هفت‌گانه موجود، ۴خط جدید و همچنین ساخت پارکینگ‌های مترویی جدید متمرکز شده‌اند. در همین راستا عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران به همراه نعمت‌الله فرزان‌پور، مدیرعامل شرکت مترو و جمعی از خبرنگاران از ۴پروژه مهم در این بخش‌ها بازدید کردند. اما در این سفر نیم‌روزی در زیر زمین چه گذشت؟

ایستگاه اول
نوستالژی در جنوب تهران
اولین محل بازدید، کارگاه ایستگاه میدان حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در بخش توسعه جنوبی خط۶ مترو است، کارگاهی که در جنوبی‌ترین بخش پایتخت قرار دارد. ایستگاه تقریبا سروشکل اولیه را گرفته و در برخی قسمت‌ها پله‌ها و دیوارسازی‌ها تکمیل شده است. در هرگوشه‌ای کارگران سخت مشغول کارند و حتی حضور مدیرعامل شرکت مترو و سخنگوی شهرداری تهران هم باعث نمی‌شود کارگران دست از کار بکشند و برای لحظه‌ای صدای دستگاه‌ها متوقف و خاموش نمی‌شود. آنطور که عباس فتحعلی‌پور، مجری این خط می‌گوید، ایستگاه میدان حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در پاییز افتتاح خواهد شد. طبق برنامه قرار است در شهریور تست گرم ایستگاه انجام شود و پس از آن احتمالا در مهرماه شاهد افتتاح این ایستگاه و بخش جنوبی خط۶ مترو خواهیم بود. طراحی خاص این ایستگاه که از قطارهای دودی عهد قجری که مردم را برای زیارت به شاه عبدالعظیم می‌رساندند الهام گرفته شده، یکی از ویژگی‌های آن است. همچنین قرار است یکی از همین قطاردودی‌ها در ورودی مترو جانمایی شود.

ایستگاه دوم
آغاز حفاری خط۹ مترو از شهریورماه 
از شهرری به جنوب شرق تهران می‌رویم تا از کارگاه خط۹ متروی تهران در دولت‌آباد بازدید کنیم. شفت ورودی دستگاه حفار مکانیزه (TBM) ایستگاه تکمیل شده و دستگاه نیز درحال مونتاژشدن است تا پس از آن ساخت تونل این خط جدید مترو آغاز شود. روهام پروز، مجری خط۹ از تکمیل مونتاژ دستگاه تی‌بی‌ام خبر می‌دهد. پروز می‌گوید اگر مشکل پیش‌بینی‌نشده‌ای رخ ندهد، حفاری خط۹ متروی تهران از شهریور‌ماه آغاز می‌شود. طبق برنامه، حفاری مکانیزه از دولت‌آباد آغاز می‌شود و به سمت سه‌راه افسریه در سمت شمالی پیش می‌رود. همچنین از کارگاه دولت‌آباد حفاری دیگری هم به سمت سه‌راه تقی‌آباد در جنوب انجام می‌شود که خط۹ را به دیگر خط جدید یعنی خط۱۱ متصل خواهد کرد. حفاری این بخش به شکل غیرمکانیزه است. مجری خط۹ می‌گوید قطعه اول خط طبق برنامه ۳۶‌ماه آینده از دولت‌آباد تا تقاطع خط۴ مترو در ایستگاه نبرد به طول ۱۰کیلومتر و با ۴ایستگاه به بهره‌برداری می‌رسد. هزینه ساخت خط۹ حدود ۲.۴میلیارد یورو برآورد می‌شود.

ایستگاه سوم
پایانه‌ای با ظرفیت ۴۶رام قطار
پایانه آزادگان در خط۳ متروی تهران سومین مقصد بازدید بود. این پایانه بعد از ایستگاه آزادگان و کنار بیمارستان کودکان حکیم قرار دارد. پروژه پایانه آزادگان از حدود ۷‌ماه پیش به‌صورت جدی آغاز شد و اکنون به پیشرفت قابل توجه ۴۰درصدی در بخش ساختمانی رسیده است. احسان دباغ، مجری پروژه می‌گوید: «تکمیل و بهره‌برداری این پایانه برای کاهش سرفاصله حرکت قطارها در خط۳ ضروری است و اتصال متروی اسلامشهر به تهران در آینده روی خدمات‌رسانی این خط حومه‌ای نیز تأثیر‌گذار خواهد بود.» پایانه آزادگان برای ۴۶رام قطار ظرفیت دارد و قرار است در فاز اول با ظرفیت بیش از ۲۳رام قطار در شهریورماه امسال تکمیل و تست گرم آن انجام شود. تا ۲‌ماه بعد از تست گرم نیز فاز نخست پایانه آزادگان تحویل شرکت بهره‌برداری متروی تهران خواهد شد. این پایانه ۲۳هکتار مساحت دارد.

ایستگاه  پایانی
افتتاح نخستین بخش از خط۱۰ مترو در ۳سال آینده
چهارمین و آخرین مقصد بازدید کارگاه دریاچه شهدای خلیج‌فارس در خط۱۰ متروی تهران است. این خط جدید با ۴۷کیلومتر طول و ۳۵ایستگاه از ایستگاه ملکی در غرب تا سه‌راه تهرانپارس در شرق امتداد دارد. درحال‌حاضر 2دستگاه تی‌بی‌ام مشغول حفاری و ساخت تونل هستند. احسان دباغ نیشابوری، مجری خط۱۰ می‌گوید: «نخستین دستگاه حفار مکانیزه از کارگاه دریاچه شهدای خلیج‌فارس به سمت کارگاه جنت‌آباد در حرکت بوده که تاکنون ۳کیلومتر حفاری و تونل‌سازی‌ آن به پایان رسیده است. دستگاه حفار مکانیزه دوم در کارگاه جنت‌آباد هم‌اکنون حدود ۱۰۰متر حفاری و تونل‌سازی‌ انجام داده است، اما از 2هفته آینده حفاری و ساخت تونل در این قطعه که به سمت نمایشگاه بین‌المللی در حرکت است، سرعت و شتاب بیشتری می‌گیرد. طبق برنامه‌ریزی انجام‌شده با تامین بموقع منابع مالی، در ۳سال آینده نخستین بخش از خط۱۰ مترو از دریاچه شهدای خلیج‌فارس تا جنت‌آباد به بهره‌برداری می‌رسد. درحال‌حاضر ۱۰ایستگاه در خط۱۰ فعال است.

شرایط جنگی هیچ‌یک از پروژه‌های شهری را متوقف نکرد
عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران: بخش اصلی خطوط هفت‌گانه متروی تهران در این دوره از مدیریت شهری به پایان رسید. امروز تمام ۷خط متروی تهران با ۱۶۳ایستگاه در حال خدمات‌رسانی به شهروندان است. اکنون تمرکز مدیریت شهری بر توسعه همین خطوط و همچنین اجرای خطوط جدید شامل خطوط ۸، ۹، ۱۰ و ۱۱ است که عملیات اجرایی آنها آغاز شده و در مراحل مختلف پیشرفت قرار دارند. همچنین ایستگاه جدید شهرری در بخش توسعه‌ جنوبی خط۶ مترو یکی از پروژه‌های مهم و مورد تأکید شهردار تهران است. هیچ‌یک از پروژه‌های مترو در دوران جنگ، تحریم و حملات دشمن متوقف نشده‌اند. تحریم، محاصره و موشک‌باران نتوانست روند اجرای پروژه‌ها را متوقف کند؛ هرچند طبیعی است که در برخی مقاطع موجب کندی کار یا ایجاد موانعی شده باشد. در پروژه ایستگاه «ری» حتی شاهد اصابت پرتابه‌های دشمن به ورودی کارگاه بودیم، اما عملیات اجرایی بدون توقف ادامه یافت. درباره وضعیت پروژه‌های منطقه۲۲ نیز در طول جنگ شرایط پایداری در این منطقه وجود نداشت، اما کارگاه‌های عمرانی مترو در تمام این مدت فعال بودند و اجرای پروژه‌ها ادامه داشت. پروژه پایانه آزادگان نیز که از نقطه صفر آغاز شده، تنها در مدت کوتاهی به حدود ۴۰درصد پیشرفت فیزیکی رسیده است؛ درحالی‌که عملیات اجرایی آن عملاً اندکی پیش از آغاز جنگ شروع شده بود و بخش عمده پیشرفت آن در دوران جنگ و پس از آن حاصل شده است. براساس آنچه از روند پیشرفت پروژه‌ها مشاهده کردم و با تلاشی که همکاران ما انجام می‌دهند و همچنین با تأمین منابع مالی مورد نیاز، در پاییز امسال به‌صورت مستمر خبرهای خوشی در حوزه حمل‌ونقل ریلی خواهیم داشت؛ از افتتاح ایستگاه جدید خط۶ در شهرری و بهره‌برداری از پایانه آزادگان گرفته تا آغاز فعالیت دستگاه حفار خط۹ و شتاب‌گرفتن عملیات اجرایی خط۱۰ که نویدبخش توسعه هرچه بیشتر شبکه متروی تهران خواهد بود.

تست گرم توسعه جنوبی خط۶ شهریور انجام می‌شود
نعمت‌الله فرزان‌پور، مدیرعامل شرکت متروی تهران: با وجود همه سختی‌هایی که در این مدت به لحاظ شرایط جنگی وجود داشت، پیشرفت‌های بسیار خوبی در پروژه خط 6 حاصل شده و اکنون زمینه کاملاً فراهم است تا تست گرم این مسیر در شهریورماه انجام شود. تنها موضوع مهم، تأمین منابع مالی است. با حمایت‌هایی که تاکنون از سوی شهرداری تهران انجام شده، امیدواریم سریع‌تر این پروژه را تحویل دهیم. برنامه ما این است که اگر مشکل خاصی پیش نیاید، بهره‌برداری از این مسیر زودتر از پاییز امسال و حداکثر در نیمه نخست فصل پاییز انجام شود. همچنین در جنوب‌شرق تهران عملیات اجرای شفت خط۹ مترو به پایان رسیده و آماده آغاز حفاری مکانیزه هستیم. براساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، از ابتدای مهرماه حفاری تونل خط۹ آغاز خواهد شد. برنامه شهرداری تهران اضافه‌شدن 4خط جدید به شبکه مترو است که درمجموع شامل ۱۷۰کیلومتر مسیر و ۱۳۰ایستگاه خواهد بود. در خط۱۰، 2دستگاه تی‌بی‌ام در حال فعالیت هستند و تاکنون حدود ۲.۷کیلومتر تونل حفاری شده است. هدف این است که هرچه سریع‌تر منطقه۲۲ به خطوط۶ و ۷ مترو متصل شود.