آینده را از دست خواهند داد

اباذر کریمی پنابندانی، عضو آکادمی علوم اروپا 

بسیاری از صاحب‌نظران جهان معتقدند سواد هوش مصنوعی، چهارمین سواد اساسی بشر پس از خواندن، نوشتن و سواد دیجیتال است. ما وارد عصری شده‌ایم که دیگر سؤال این نیست که «آیا هوش مصنوعی جای انسان را می‌گیرد؟»، بلکه سؤال واقعی این است که «آیا انسانی که استفاده از هوش مصنوعی را بلد نیست، می‌تواند با انسانی که آن را به‌درستی به‌کار می‌گیرد رقابت کند؟»

سواد هوش مصنوعی یعنی چه؟
بسیاری تصور می‌کنند سواد هوش مصنوعی یعنی برنامه‌نویسی. درحالی‌که این تصور اشتباه است. سواد هوش مصنوعی یعنی بدانیم:
  چه زمانی باید از AI استفاده کنیم.
  چگونه سؤال درست بپرسیم.
  چگونه خروجی آن را ارزیابی کنیم.
  چگونه اطلاعات غلط را تشخیص دهیم.
  چگونه از اطلاعات شخصی و سازمانی محافظت کنیم.
  چگونه تصمیم نهایی را خودمان بگیریم، نه هوش مصنوعی.

خطر بزرگ؛ استفاده بدون سواد
  همان‌قدر که هوش مصنوعی فرصت است، می‌تواند تهدید هم باشد.
  امروز افراد بسیاری تصاویر جعلی را واقعی تصور می‌کنند.
  صدای ساختگی را باور می‌کنند.
  اخبار تولیدی توسط هوش مصنوعی را بدون بررسی منتشر می‌کنند.
  اطلاعات محرمانه شرکت خود را در اختیار سامانه‌های هوش مصنوعی قرار می‌دهند.
  تصمیم‌های مهم کاری را تنها براساس پاسخ یک مدل هوش مصنوعی می‌گیرند.

ایران از کجا باید شروع کند؟
اگر می‌خواهیم در اقتصاد آینده جایگاهی داشته باشیم، آموزش هوش مصنوعی باید از مدرسه آغاز شود. همه باید سواد هوش مصنوعی را به‌عنوان یک مهارت ضروری بیاموزند. 20سال پیش، کسانی که کار با رایانه را بلد نبودند، بسیاری از فرصت‌های شغلی را از دست دادند. 10سال پیش، آنها که اینترنت را جدی نگرفتند، از رقابت عقب ماندند  و امروز، کسانی که هوش مصنوعی را نشناسند، ممکن است آینده را از دست بدهند.