گزارش
آتش جنگ بر بادبانهای هزارساله
از آغاز جنگ تحمیلی سوم تاکنون، ۳۰لنج چوبی سنتی از بین رفته، میراثی زنده از دانش دریانوردی ایران که در فهرست یونسکو ثبت شده است
گروه سرزمین من
هزاران سال است که صدای لنج و بادبان با زندگی در سواحل خلیجفارس گره خورده است، میراثی که نهتنها بخشی از هویت جنوب ایران، بلکه با ثبت «دانش سنتی لنجسازی و دریانوردی با لنج در خلیجفارس» در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو، بخشی از حافظه فرهنگی جهان شده است. حالا این میراث هزارساله در حملات اخیر به سواحل جنوبی کشور، زخم دیگری برداشته است.
۴۰شناور در آتش حملههای اخیر
در حملههای اخیر آمریکا که بامداد چهارشنبه و پنجشنبه ۱۷ و 18تیر صورت گرفت، بخشی از زیستبوم فرهنگی و دریایی جنوب ایران آسیب دید. براساس آمار، ۴۰شناور صیادی در بوشهر و هرمزگان آسیب دیدند یا از بین رفتند. اسکندر پاسالار، فرماندار عسلویه اعلام کرد که در پی اصابت 2پرتابه به اسکله صیادی روستای بنود، ۱۰فروند قایق صیادی دچار آتشسوزی شد. در هرمزگان نیز فرامرز جامهگیر، عضو هیأتمدیره تعاونی صیادان بندرعباس تأکید کرد که در پی اصابت 2پرتابه به اسکله صیادی پنجپله، ۳۰فروند قایق صیادی خسارت دید.
خسارت به قایقها و شناورها در حمله اخیر
بوشهر 10
هرمزگان 30
میراثی که فقط ابزار کار نیست
خسارت به شناورهای صیادی جنوب فقط به حملات روزهای اخیر محدود نمیشود. براساس اعلام مدیرکل اقتصادی استانداری هرمزگان، از آغاز جنگ در ۹اسفند تاکنون، بیش از ۷۰لنج و ۳۰۰قایق صیادی در هرمزگان از بین رفته یا آسیب دیده است. این آمار مربوط به بخش خصوصی شیلات است و خسارت آن حدود ۲ همت برآورد شده.
نیلوفر علیمرادی با اشاره به آخرین حمله به بندرعباس در روزهای پایانی هفته گذشته به همشهری گفت: «در حمله به اسکله صیادی پشتشهر، حدود ۳۰قایق صیادی آسیب دید که از این تعداد ۱۰قایق بهطور کامل از بین رفته است.»
او ارزش هر قایق صیادی را حدود 5/1 تا ۲میلیارد تومان برآورد کرد و افزود: «علاوه بر خسارت مالی، باید به اثر این اتفاق بر معیشت جامعه صیادی هم توجه کرد. در هرمزگان حدود ۱۴هزار قایق صیادی فعال وجود دارد که هر یک از این قایقها معیشت ۲ تا ۴خانواده را تأمین میکند.»
زخم جنگ بر تن میراثی در معرض خطر
قایقها و لنجهای صیادی جنوب فقط ابزار کار و امرار معاش نیستند. بهویژه لنجهای چوبیای که هنوز در تجارت خرد دریایی از آنها استفاده میشود نماد هویت تاریخی و فرهنگی هرمزگان و بخشی از میراث دریایی ایران است. این دانش و مهارت سال۲۰۱۱ با عنوان «دانش سنتی لنجسازی و دریانوردی با لنج در خلیجفارس» در فهرست میراث فرهنگی ناملموس نیازمند پاسداری فوری یونسکو ثبت شد.
یونسکو هنگام ثبت این میراث کاهش تعداد استادکاران، جایگزینی شناورهای چوبی با نمونههای فایبرگلاس و فلزی، کاهش انتقال دانش از نسل قدیم به نسل جدید و تغییر شیوههای سنتی دریانوردی را از مهمترین تهدیدهای این سنت دیرینه اعلام کرده بود، اما اکنون جنگ نیز به فهرست نگرانیها درباره آینده این میراث افزوده شده است. طبق اعلام نیلوفر علیمرادی، مدیرکل اقتصادی استانداری هرمزگان، از میان شناورهای آسیبدیده از ابتدای جنگ تاکنون، ۳۰لنج چوبی از بین رفته است، لنجهایی که تنها ابزار کار صیادان نیستند، بلکه بخشی از روایت تاریخی دریانوردی ایرانیان در خلیجفارس را در خود دارند.
در همینه زمینه :
جهان نما
تاریخ دریانوردی
