زخمی بر هویت بصری و آینده چابهار
برج کنترل ترافیک دریایی بندر چابهار در حمله اخیر آمریکا آسیب دید. این برج سال1401 به بهرهبرداری رسید، اما واکنش مردم چابهار در شبکههای اجتماعی به آن، علاوه بر شگفتی و خشم، حسرتی بود برای از دست دادن بخشی از هویت رو به توسعه این شهر. در واقع برج دیدهبانی چابهار یک ساختمان اداری یا یک مرکز هدایت شناورها نیست؛ سازهای است که از زمان طراحی آن در اواخر دهه۱۳۹۰، نماد ورود چابهار به نسل جدید زیرساختهای دریایی کشور شناخته میشود.
این برج با ارتفاع بیش از ۷۰متر از سطح دریا برای استقرار سامانه کنترل ترافیک دریایی (VTS)، مرکز جستوجو و نجات دریایی (MRCC) و مدیریت ایمنی کشتیرانی طراحی شده و همزمان قرار است به یکی از شاخصترین نمادهای معماری بندری سواحل مکران تبدیل شود. مرور واکنش کاربران شبکههای اجتماعی و شهروندان چابهارنشان میدهد بخش قابل توجهی از آنان این برج را بخشی از هویت بصری شهر میدانند؛ نمادی که هر مسافر، دریانورد یا فعال اقتصادی هنگام ورود به بندر با آن روبهرو میشود و آن را نشانهای از آینده چابهار میبیند. حمله به این برج دیدهبانی به مانند حمله به پل B1 کرج بهعنوان بلندترین پل خاورمیانه و به نوعی حمله به نماد توسعه در کشور است. برجهای دیدهبانی برای شهری که تاریخش به عصر آهن برمیگردد، بخشی از هویت ساکنان هستند. در سواحل مکران باقیماندههای برجهای دیدهبانی و استحکامات ساحلی زیادی وجود دارد. برج دیدهبانی قلعه بلوچگت و برجهای دیدهبانی قلعه تاریخی تیس که علاوه بر کارکرد نظامی، نقش چراغ دریایی را نیز ایفا میکرد، ازجمله آنهاست. در واقع دیدهبانی دریا و مراقبت از سواحل و کشتیها در ایران یک سنت تاریخی است، اما حمله روزهای اخیر آمریکا در زمانی اتفاق افتاد که چابهار در آستانه اجرای مجموعهای از پروژههای بزرگ زیرساختی، از توسعه راهآهن و ترمینال فرودگاه تا گسترش صنایع، لجستیک و گردشگری دریایی است.