نان در تنور گرانی

احمد میرخدایی | روزنامه‌نگار

افزایش قیمت نان پس از ماه‌ها بحث و اختلاف‌نظر میان دولت و فعالان صنف نانوایی سرانجام وارد فاز اجرا شد. حالا مردم باید انواع نان سنتی را 89 تا 109درصد گران‌تر از هفته قبل خریداری کنند؛ اما آیا با این افزایش قیمت مشکلات نان و نانوا حل شده است؟‌به گزارش همشهری، براساس نرخ‌های جدید، قیمت انواع نان یارانه‌ای از ابتدای تیرماه افزایش یافته و نانوایی‌ها موظف شده‌اند فروش را براساس قیمت‌های مصوب جدید انجام دهند؛ تصمیمی که دولت آن را پاسخی به رشد هزینه‌های تولید می‌داند؛ اما نانوایان معتقدند هنوز فاصله قابل‌توجهی میان نرخ مصوب و هزینه واقعی پخت نان وجود دارد.

دلایل گرانی نان
افزایش قیمت نان در شرایطی انجام شده که از ابتدای سال، هزینه‌های نانوایی‌ها به شکل محسوسی افزایش یافته است. دستمزد نیروی کار، حق بیمه، اجاره‌بهای واحدهای صنفی، هزینه تعمیر و نگهداری تجهیزات و سایر هزینه‌های جاری، فشار قابل‌توجهی بر واحدهای نانوایی وارد کرده است.‌به‌گفته فعالان این صنف، درحالی‌که بسیاری از هزینه‌های تولید متناسب با تورم رشد کرده‌اند، قیمت نان طی مدت طولانی بدون تغییر مانده بود.

یارانه نان چگونه پرداخت می‌شود؟
برخــلاف بـرخی گمانه‌زنی‌ها، افــزایـش قیمت نان به‌معنای حذف یارانه آرد نیست بلکه دولت همچنان آرد یارانه‌ای را در اختیار نانوایی‌های مشمول قرار می‌دهد و بخشی از هزینه تولید از این مسیر جبران می‌شود.‌همچنین یارانه نانوایی‌ها از طریق سامانه «نانینو» پرداخت و مدیریت می‌شود. در این سامانه میزان فروش هر واحد ثبت می‌شود و مبالغ حمایتی متناسب با عملکرد نانوایی به آن اختصاص می‌یابد.

آیا گرانی نان تخلفات را کم می‌کند؟
یکی از اهداف اصلی اصلاح قیمت نان، کاهش فاصله میان نرخ مصوب و قیمت‌های واقعی بازار است. طی ماه‌های اخیر گزارش‌های متعددی از فروش نان با قیمت‌های بالاتر از نرخ رسمی منتشر شده بود. در برخی مناطق نیز نانوایان ترجیح داده بودند با آرد آزاد فعالیت کنند تا از محدودیت‌های قیمت‌گذاری دستوری فاصله بگیرند.‌فعالان صنفی معتقدند هرچه قیمت‌های رسمی به هزینه‌های واقعی تولید نزدیک‌تر شود، انگیزه برای فروش خارج از نرخ مصوب کاهش خواهد یافت. 

نظارت بر قیمت‌های جدید
محمدجواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران، معتقد است اصلاح قیمت نان برای نزدیک‌شدن نرخ‌ها به واقعیت اقتصادی ضروری بوده، اما حتی قیمت‌های جدید نیز نتوانسته رضایت کامل نانوایان را جلب کند. از نگاه او، قیمت نان همچنان به‌صورت دستوری تعیین می‌شود و فاصله آن با هزینه‌های واقعی تولید پابرجاست.‌‌در سوی دیگر، مسئولان صنفی تأکید می‌کنند هدف از تعیین نرخ‌های جدید، ایجاد نظم در بازار و جلوگیری از چندنرخی‌شدن نان است. حمیدرضا رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران، اعلام کرده که اجرای نرخ‌های جدید با تشدید نظارت‌ها همراه خواهد بود تا از فروش نان با قیمت بالاتر یا پایین‌تر از نرخ مصوب جلوگیری شود.